Η Καρυστιανού επιμένει στην «κβαντική ιατρική» – Πού τελειώνει η επιστήμη και πού αρχίζουν οι ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί

Στην υπεράσπιση της «κβαντικής ιατρικής» επανήλθε η Μαρία Καρυστιανού, πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», με αφορμή τη δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και την έρευνα γύρω από τις πρακτικές που φέρεται να ακολουθούσε το ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι.

Μιλώντας την Κυριακή (20/9) στην εκπομπή «Τώρα Μαζί» του OPEN, η Μαρία Καρυστιανού απάντησε στην κριτική που έχει δεχθεί για προηγούμενες αναφορές της στην κβαντική ιατρική, υποστηρίζοντας ότι η κβαντική φυσική έχει ήδη μετασχηματίσει την επιστήμη και την τεχνολογία.

Και μέχρι εδώ υπάρχει μια σημαντική επιστημονική αλήθεια.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν στην ίδια συζήτηση μπαίνουν κάτω από την ίδια ομπρέλα η κβαντική φυσική, πραγματικές ιατρικές τεχνολογίες και αυτό που περιγράφεται ως «κβαντική ιατρική».

Δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Τι ακριβώς είπε η Μαρία Καρυστιανού

Η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» υποστήριξε ότι δεν μπορεί να «καταργηθεί» η κβαντική φυσική επειδή κάποιοι δεν τη γνωρίζουν και επικαλέστηκε ως παραδείγματα τους κβαντικούς υπολογιστές, τους κβαντικούς αισθητήρες, τα laser και τη μαγνητική τομογραφία.

Προχώρησε μάλιστα ένα βήμα περισσότερο, κάνοντας λόγο για μελλοντικούς «κβαντικούς τομογράφους», οι οποίοι, όπως υποστήριξε, θα έχουν «100.000 φορές μεγαλύτερη ευκρίνεια» στον εντοπισμό καρκινικών κυττάρων και θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και θεραπευτικά.

Ναι, το MRI βασίζεται στην κβαντική φυσική

Στο πρώτο σκέλος, η αναφορά της έχει επιστημονική βάση.

Η μαγνητική τομογραφία αξιοποιεί ιδιότητες του πυρηνικού spin και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τεχνολογίας της οποίας η φυσική βάση συνδέεται με την κβαντομηχανική.

Το αμερικανικό National Institute of Standards and Technology (NIST) αναφέρει ρητά ότι το MRI χρησιμοποιεί το quantum spin για την παραγωγή εικόνων του ανθρώπινου σώματος.

Αντίστοιχα, η λειτουργία των laser δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς την κβαντική θεωρία.

Αυτό, όμως, δεν αποδεικνύει την επιστημονική εγκυρότητα μιας θεραπευτικής πρακτικής απλώς επειδή αυτή αυτοχαρακτηρίζεται «κβαντική».

Το άλμα από την κβαντική φυσική στην «κβαντική ιατρική»

Εδώ βρίσκεται η κρίσιμη διάκριση.

Η ύπαρξη πραγματικών εφαρμογών της κβαντομηχανικής στην ιατρική τεχνολογία δεν αποτελεί από μόνη της τεκμηρίωση για οποιαδήποτε μέθοδο χρησιμοποιεί όρους όπως «κβαντική θεραπεία», «quantum healing» ή «quantum biofeedback».

Για να θεωρηθεί μια συγκεκριμένη θεραπευτική παρέμβαση αποτελεσματική, απαιτούνται συγκεκριμένα δεδομένα: σαφώς ορισμένη μέθοδος, ένδειξη, κλινικές μελέτες, αξιολόγηση αποτελεσματικότητας και ασφάλειας και, όπου απαιτείται, οι αντίστοιχες ρυθμιστικές εγκρίσεις.

Το ότι μια τεχνολογία Α βασίζεται στην κβαντομηχανική δεν αποτελεί επιστημονική απόδειξη για μια θεραπεία Β μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιεί επίσης τη λέξη «κβαντική».

Υπάρχει πραγματική «quantum» έρευνα στην Ιατρική – Αλλά είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο

Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα επειδή πράγματι βρίσκεται σε εξέλιξη σοβαρή επιστημονική έρευνα για νέες κβαντικές τεχνολογίες στην Υγεία.

Το αμερικανικό National Institutes of Health (NIH) έχει δημιουργήσει πρόγραμμα για την ανάπτυξη quantum-enabled αισθητήρων με εφαρμογές στη βιοϊατρική έρευνα, στην πρώιμη διάγνωση και στην ιατρική απεικόνιση.

Μεταξύ των πεδίων που εξετάζονται βρίσκονται quantum-enhanced MRI, NMR, μικροσκοπία, φασματοσκοπία και εξαιρετικά ευαίσθητοι αισθητήρες.

Αυτό όμως είναι ακριβώς το αντίθετο από μια γενική επίκληση της λέξης «κβαντική».

Το ίδιο το NIH σημειώνει ότι πολλές από αυτές τις τεχνολογίες βρίσκονται ακόμη σε αναδυόμενο ή πρωτοτυπικό στάδιο και χρειάζονται περαιτέρω ανάπτυξη, δοκιμές και επικύρωση προτού αποκτήσουν ευρεία πραγματική κλινική εφαρμογή.

Μάλιστα, πρόσφατη επιστημονική εργασία περιγράφει την πρώτη εφαρμογή quantum sensing MRI σε ανθρώπους, επισημαίνοντας ταυτόχρονα την ανάγκη για ανεξάρτητη και αυστηρή επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων.

Και το «100.000 φορές μεγαλύτερη ευκρίνεια»;

Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Η Μαρία Καρυστιανού έκανε έναν πολύ συγκεκριμένο ποσοτικό ισχυρισμό: ότι οι μελλοντικοί κβαντικοί τομογράφοι θα διαθέτουν «100.000 φορές μεγαλύτερη ευκρίνεια» στον εντοπισμό καρκινικών κυττάρων και θα μπορούν παράλληλα να πραγματοποιούν θεραπεία.

Στις πηγές υψηλής αξιοπιστίας που εξέτασε το DEBATER —μεταξύ αυτών τα προγράμματα του NIH για quantum sensing και biomedical applications— δεν εντοπίσαμε τεκμηρίωση αυτού του συγκεκριμένου αριθμού ως γενικά αποδεκτής δυνατότητας μελλοντικών «κβαντικών τομογράφων».

Υπάρχει πραγματική και πολλά υποσχόμενη έρευνα. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να παρουσιάζεται μια συγκεκριμένη μελλοντική επίδοση ως δεδομένο χωρίς να προσδιορίζεται η τεχνολογία ή η επιστημονική μελέτη από την οποία προκύπτει.

Η σύνδεση με την υπόθεση Μαζωνάκη

Η συζήτηση δεν γίνεται σε επιστημονικό κενό.

Άνοιξε στο πλαίσιο της έρευνας για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και ειδικότερα για τις πρακτικές και τους τίτλους που εμφανίζονταν στο επαγγελματικό προφίλ της γιατρού που ερευνάται στην υπόθεση.

Το DEBATER είχε παρουσιάσει από τις 10 Σεπτεμβρίου το βιογραφικό και τις πρακτικές που δήλωνε ότι εφαρμόζει η συγκεκριμένη γιατρός, μεταξύ των οποίων αναφέρονταν «Quantum Biofeedback» και τίτλος σπουδών στην «Κβαντική Ιατρική».

Ακολούθησαν νέα ερωτήματα για την αναγνώριση των τίτλων της. Όπως έγραψε το DEBATER, ρεπορτάζ του ΑΝΤ1 ανέφερε ότι στον ΙΣΑ είχε κατατεθεί μόνο το βασικό πτυχίο Ιατρικής και ότι δεν είχε εντοπιστεί στο πανεπιστήμιο που επικαλούνταν αντίστοιχο τμήμα «Κβαντικής Ιατρικής». Η υπόθεση των τίτλων παραμένει αντικείμενο ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

Το ερώτημα προς την Καρυστιανού είναι πολύ συγκεκριμένο

Η επιστημονική συζήτηση επομένως δεν είναι αν «υπάρχει κβαντική φυσική».

Φυσικά και υπάρχει.

Ούτε αν η κβαντομηχανική έχει εφαρμογές στην ιατρική.

Έχει — εδώ και δεκαετίες.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό:

Όταν η Μαρία Καρυστιανού υπερασπίζεται δημόσια την «κβαντική ιατρική», ποιες ακριβώς θεραπευτικές μεθόδους εννοεί; Για ποιες παθήσεις; Με ποιες κλινικές μελέτες; Και με ποια δεδομένα αποτελεσματικότητας και ασφάλειας;

Μέχρι να προσδιοριστούν αυτά, η επίκληση του MRI ή των laser δεν αρκεί για να τεκμηριώσει έναν ευρύτερο θεραπευτικό ισχυρισμό περί «κβαντικής ιατρικής».

Και αυτή η διάκριση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν γίνεται από γιατρό που πλέον βρίσκεται στην ηγεσία πολιτικού φορέα και τοποθετείται δημόσια για ζητήματα Υγείας.