Η εντυπωσιακή εκλογική άνοδος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) δημιουργεί ένα από τα δυσκολότερα πολιτικά διλήμματα στη σύγχρονη Γερμανία:

Μπορούν –και πρέπει– τα υπόλοιπα κόμματα να συνεχίσουν να αποκλείουν οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD, ακόμη και όταν αυτή συγκεντρώνει τόσο μεγάλο ποσοστό των ψήφων;

Το ερώτημα απέκτησε νέα βαρύτητα μετά τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου η AfD συγκέντρωσε σχεδόν 44% των ψήφων και αναδείχθηκε μακράν πρώτη πολιτική δύναμη.

Το κόμμα κατέλαβε 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου, μένοντας λίγες έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία. Το Reuters για το μετεκλογικό αδιέξοδο στη Σαξονία-Άνχαλτ

Το DEBATER έχει καταγράψει τόσο την εκλογική άνοδο της AfD όσο και τη νέα επικοινωνιακή στρατηγική του κόμματος. Όπως αναλύσαμε στο θέμα για το «feel-good populism» της AfD, το κόμμα επιχείρησε στη συγκεκριμένη αναμέτρηση να παρουσιάσει ένα περισσότερο αισιόδοξο δημόσιο πρόσωπο, χωρίς αυτό από μόνο του να σημαίνει αλλαγή των πολιτικών του θέσεων.

Τι είναι η γερμανική «Brandmauer»

Στη Γερμανία η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τη λεγόμενη Brandmauer, δηλαδή το πολιτικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην AfD.

Στην πράξη πρόκειται για την άρνηση των κυρίαρχων γερμανικών κομμάτων να σχηματίσουν κυβερνητικές συνεργασίες με την AfD.

Ο καγκελάριος και επικεφαλής της CDU Φρίντριχ Μερτς εξακολουθεί να αποκλείει συνεργασία με το κόμμα.

Ωστόσο, η εκλογική ενίσχυση της AfD έχει προκαλέσει νέα συζήτηση ακόμη και στο εσωτερικό της γερμανικής Κεντροδεξιάς για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί πολιτικά το κόμμα.

Και εδώ βρίσκεται το σημερινό DEBATE:

ΝΑΙ – Πρέπει να εξεταστεί η συνεργασία με την AfD

1. Η εκλογική δύναμη δεν μπορεί να αγνοείται πολιτικά

Στη Σαξονία-Άνχαλτ σχεδόν 44 στους 100 ψηφοφόρους επέλεξαν την AfD.

Οι υποστηρικτές μιας αλλαγής στάσης απέναντι στο κόμμα μπορούν να υποστηρίξουν ότι ο διαρκής αποκλεισμός μιας τόσο μεγάλης εκλογικής δύναμης δυσκολεύει τον σχηματισμό σταθερών κυβερνήσεων και ενδέχεται να ενισχύει την αίσθηση των ψηφοφόρων της ότι οι επιλογές τους δεν μεταφράζονται σε κυβερνητική επιρροή.

2. Η συμμετοχή στην εξουσία συνεπάγεται ευθύνη

Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι ότι άλλο πράγμα αποτελεί η αντιπολιτευτική ρητορική και άλλο η καθημερινή άσκηση εξουσίας.

Η συμμετοχή σε κυβέρνηση απαιτεί προϋπολογισμούς, συμβιβασμούς, εφαρμογή νόμων και λογοδοσία απέναντι στους θεσμούς και στους πολίτες.

Από αυτή την οπτική, η συνεργασία θα μπορούσε να υποχρεώσει την AfD να μετατρέψει τις προτάσεις της σε συγκεκριμένη κυβερνητική πολιτική και να κριθεί πάνω στα αποτελέσματά της.

3. Η «Brandmauer» δεν φαίνεται να έχει ανακόψει την άνοδο της AfD

Παρά τον πολυετή πολιτικό αποκλεισμό της, η AfD όχι μόνο δεν υποχώρησε αλλά αύξησε σημαντικά την εκλογική της επιρροή.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ έφτασε σχεδόν στο 44%, ενώ πρόσφατες εθνικές δημοσκοπήσεις την έχουν καταγράψει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Σε έρευνα του ARD τον Αύγουστο, η AfD καταγραφόταν στο 28%, έναντι 21% για CDU/CSU.

Το επιχείρημα, επομένως, είναι ότι ο αποκλεισμός δεν έχει λειτουργήσει ως αποτελεσματικός τρόπος περιορισμού της εκλογικής της επιρροής.

4. Υπάρχει ήδη συζήτηση στην κοινωνία για διαφορετική αντιμετώπιση

Η γερμανική κοινωνία δεν εμφανίζεται ενιαία στο θέμα.

Στην ίδια έρευνα του ARD, 32% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η συνεργασία με την AfD θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση, ενώ 37% την απέκλειε κατηγορηματικά.

Μεταξύ των ψηφοφόρων της CDU/CSU, 48% επέλεγε την κατά περίπτωση εξέταση συνεργασίας και 44% τον πλήρη αποκλεισμό.

ΟΧΙ – Πρέπει να παραμείνει το «τείχος» απέναντι στην AfD

1. Η εκλογική επιτυχία δεν υποχρεώνει τα άλλα κόμματα σε συνεργασία

Στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες οι κυβερνήσεις σχηματίζονται μέσα από πλειοψηφίες και πολιτικές συμφωνίες.

Το γεγονός ότι ένα κόμμα αναδεικνύεται πρώτο δεν δημιουργεί από μόνο του υποχρέωση των υπολοίπων να συνεργαστούν μαζί του.

Τα κόμματα έχουν επίσης εκλογική εντολή από τους δικούς τους ψηφοφόρους και δικαίωμα να αρνούνται μια συνεργασία όταν θεωρούν ότι υπάρχουν θεμελιώδεις πολιτικές ή αξιακές διαφορές.

2. Υπάρχει σοβαρή θεσμική αντιπαράθεση γύρω από την AfD

Η AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει χαρακτηριστεί από την αρμόδια υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας του κρατιδίου ως επιβεβαιωμένα ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση.

Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που επικαλούνται τα άλλα κόμματα για να αποκλείσουν κυβερνητική συνεργασία μαζί της.

Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση: το εάν ένα πολιτικό κόμμα συνολικά είναι αντισυνταγματικό και πρέπει να απαγορευτεί δεν το αποφασίζουν οι υπηρεσίες πληροφοριών αλλά το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας.

3. Οι πολιτικές διαφορές είναι μεγάλες

Η AfD προτείνει σημαντικές αλλαγές σε κρίσιμους τομείς της γερμανικής πολιτικής.

Μεταξύ άλλων, τάσσεται υπέρ αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής, αποκατάστασης των σχέσεων με τη Ρωσία, περιορισμού της γερμανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία και αποχώρησης από το ευρώ.

Επομένως, μια κυβερνητική συνεργασία δεν αποτελεί απλώς ζήτημα αποδοχής ενός εκλογικού αποτελέσματος. Θα απαιτούσε συμφωνία πάνω σε συγκεκριμένες πολιτικές.

4. Η συνεργασία μπορεί να νομιμοποιήσει πολιτικές που οι άλλοι απορρίπτουν

Οι υποστηρικτές της Brandmauer θεωρούν ότι η συμμετοχή της AfD σε μια κυβέρνηση θα της προσέφερε μεγαλύτερη θεσμική επιρροή και δυνατότητα εφαρμογής πολιτικών τις οποίες τα υπόλοιπα κόμματα θεωρούν ασύμβατες με τις δικές τους θέσεις.

Από αυτή την οπτική, το υψηλό εκλογικό ποσοστό δεν αποτελεί λόγο εγκατάλειψης των πολιτικών ορίων αλλά λόγο για τα παραδοσιακά κόμματα να απαντήσουν αποτελεσματικότερα στις ανησυχίες των ψηφοφόρων.

ΤΟ DEBATE

Η πραγματικότητα στη Σαξονία-Άνχαλτ κάνει πλέον το δίλημμα πολύ συγκεκριμένο.

Η AfD κέρδισε τις εκλογές με σχεδόν 44%, αλλά δεν διαθέτει τις έδρες για να κυβερνήσει μόνη της. Τα περισσότερα άλλα κόμματα αποκλείουν συνεργασία μαζί της, ενώ η AfD αναζητά τρόπους να συγκροτήσει πλειοψηφία.

Ταυτόχρονα, η συνεχιζόμενη εκλογική της άνοδος αυξάνει την πίεση πάνω στο γερμανικό μοντέλο της Brandmauer.

Εσείς τι πιστεύετε;

Πρέπει τα υπόλοιπα κόμματα της Γερμανίας να συνεργαστούν με την AfD;

ΝΑΙ – Η εκλογική της δύναμη πρέπει να μπορεί να μεταφραστεί και σε κυβερνητική συμμετοχή

ΟΧΙ – Τα κόμματα έχουν δικαίωμα να διατηρούν το πολιτικό «τείχος» και να αρνούνται συνεργασία