Κούτρας από την Κωνσταντινούπολη: «Οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο» – Αιχμές για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Σαφείς αναφορές στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) περιλάμβανε η ομιλία του Γενικού Προξένου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, πρέσβη Κωνσταντίνου Κούτρα, με αφορμή την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.

Μιλώντας κατά τη διάρκεια της επετειακής εκδήλωσης στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας, ο Έλληνας διπλωμάτης αμφισβήτησε τη νομική βάση των τουρκικών διεκδικήσεων και επέκρινε την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την Τουρκία.

«Οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν στηρίζονται στο διεθνές δίκαιο», υπογράμμισε ο κ. Κούτρας, αναδεικνύοντας το ζήτημα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παρέμβαση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την ΑΟΖ

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του Έλληνα Γενικού Προξένου στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο επανήλθε στο επίκεντρο της διπλωματικής επικαιρότητας μετά την έγκρισή του από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026.

Ο κ. Κούτρας επέκρινε την εξέλιξη αυτή, επαναφέροντας το ζήτημα των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.

Υπενθυμίζεται ότι η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης προβλέπει οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία η ελληνική πλευρά απορρίπτει ως αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Όπως είχε μεταδώσει το DEBATER, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου το τουρκολιβυκό μνημόνιο, έξι χρόνια μετά την προηγούμενη απόφασή της να το απορρίψει.

Η εξέλιξη προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, καθώς η ελληνική διπλωματία υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη οριοθέτηση παραγνωρίζει την παρουσία και τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων και η Κρήτη.

Η ελληνική απάντηση και η παρέμβαση στον ΟΗΕ

Η τοποθέτηση του Κωνσταντίνου Κούτρα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα έχει εντείνει τις διπλωματικές παρεμβάσεις της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Μετά την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι, κατά την ελληνική θέση, η έγκριση της συμφωνίας δεν μεταβάλλει τον νομικά αβάσιμο χαρακτήρα της.

«Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις», είχε επισημάνει το ΥΠΕΞ.

Στη συνέχεια, η Ελλάδα προχώρησε σε επίσημη επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο «άκυρο και ανυπόστατο».

Παράλληλα, η Τουρκία επιμένει ότι η συμφωνία είναι νόμιμη και ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών αποτελεί δικαίωμα των συμβαλλόμενων κρατών. Η θέση αυτή αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, σύμφωνα με την οποία το μνημόνιο δεν μπορεί να ακυρωθεί από μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων χωρών.

Η ιστορική αναφορά στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Πέρα από τα ζητήματα των θαλάσσιων ζωνών, ο Κωνσταντίνος Κούτρας συνέδεσε στην ομιλία του την ιστορική εμπειρία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τις σημερινές γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην πολιτική που ακολούθησε η Τουρκία κατά τη διάρκεια του πολέμου, παραλληλίζοντάς την με τη στάση που τηρούν σήμερα ορισμένοι σύμμαχοι απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Η συγκεκριμένη αναφορά εντάχθηκε στο ευρύτερο μήνυμα της ομιλίας του για την εθνική επέτειο, κατά την οποία τιμάται η ελληνική αντίσταση απέναντι στην ιταλική εισβολή της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη

Η επετειακή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή μελών της ελληνικής ομογένειας, Ελλήνων επισκεπτών, εκπαιδευτικών και μαθητών των ομογενειακών σχολείων.

Είχε προηγηθεί πανηγυρική δοξολογία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Πέραν, καθώς και κατάθεση στεφάνου.

Στο πλαίσιο της τελετής τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων, ενώ οι παρευρισκόμενοι τήρησαν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη όσων αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την πατρίδα.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τους συμμετέχοντες να ψάλλουν από κοινού τον Εθνικό Ύμνο.

Ο φετινός εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη συνδύασε, έτσι, την απόδοση τιμής στους αγωνιστές του 1940 με μια διπλωματική τοποθέτηση για τις σημερινές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.