Καραμανλής: «Ούτε έργο στο Αιγαίο χωρίς άδεια της Τουρκίας» – Η αιχμή Σαμαρά: «Άλλοι πρέπει να τον ακούσουν»

Σαφείς προειδοποιήσεις για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ενδεχόμενο δημιουργίας επικίνδυνων προηγουμένων στο Αιγαίο απηύθυνε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, μιλώντας την Κυριακή (25/10) στο Πολεμικό Μουσείο. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ενώ ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον προκάλεσε και η δήλωση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος, μετά την ολοκλήρωση της ομιλίας, σχολίασε ότι «άλλοι πρέπει να τον ακούσουν».

Ο Κώστας Καραμανλής μίλησε σε εκδήλωση της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, αναπτύσσοντας τις θέσεις του για την τουρκική πολιτική, τις ελληνικές κυριαρχικές διεκδικήσεις και τη στάση των δυτικών συμμάχων.

Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, εξαιτίας των τουρκικών αξιώσεων για τις θαλάσσιες έρευνες.

Καραμανλής: «Οποιοδήποτε αίτημα άδειας από την Τουρκία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό»

Ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίστηκε κατηγορηματικά αντίθετος σε οποιαδήποτε διαδικασία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αναγνώριση αρμοδιότητας της Τουρκίας για την υλοποίηση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

«Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο με ευρύτερες συνέπειες για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Όπως προειδοποίησε, εάν γίνει αποδεκτή η λογική της τουρκικής αδειοδότησης, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με αντίστοιχες αξιώσεις ακόμη και για έργα υποδομής μεταξύ ελληνικών νησιών.

Η τοποθέτηση Καραμανλή αφορά, συνεπώς, όχι μόνο την υλοποίηση ενός συγκεκριμένου ενεργειακού έργου, αλλά και τις πιθανές συνέπειες που ο ίδιος θεωρεί ότι θα είχε η αποδοχή τουρκικών αξιώσεων για μελλοντικές δραστηριότητες στο Αιγαίο.

Τι έχει απαντήσει η κυβέρνηση για το καλώδιο

Το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης έχει προκαλέσει δημόσια συζήτηση και για τη διάκριση ανάμεσα στην αδειοδότηση ενός έργου και στην ενημέρωση που ενδέχεται να απαιτείται για την πραγματοποίηση τεχνικών εργασιών.

Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν τίθεται θέμα αναζήτησης άδειας από την Τουρκία.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει επισημάνει ότι οι απαιτούμενες άδειες έχουν ζητηθεί αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές, διαχωρίζοντας την αδειοδοτική διαδικασία από τις τεχνικές ειδοποιήσεις.

Αντίστοιχα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει υπογραμμίσει ότι ενδεχόμενη ενημέρωση για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου δεν θα συνιστούσε διαδικασία αδειοδότησης.

Διαβάστε σχετικά: Μαρινάκης: Δεν ζητάμε άδεια από την Τουρκία για το καλώδιο.

Η διαφοροποίηση που αναδεικνύεται από την παρέμβαση Καραμανλή αφορά ακριβώς το κατά πόσο ακόμη και μια διαδικασία ενημέρωσης θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα για την προβολή μελλοντικών αξιώσεων.

Η προειδοποίηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρώην πρωθυπουργός και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντας την κύρωσή του από το λιβυκό Κοινοβούλιο αρνητική εξέλιξη για τα ελληνικά συμφέροντα.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ακόμη και αν η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, αποτελεί προσπάθεια της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της και να δημιουργήσει τετελεσμένα στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Κώστας Καραμανλής συνέδεσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο με μια σειρά άλλων ζητημάτων που προκαλούν ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Μεταξύ αυτών συμπεριέλαβε το casus belli, τις τουρκικές αναφορές σε «γκρίζες ζώνες», την αμφισβήτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ των ελληνικών νησιών, τις αξιώσεις αποστρατιωτικοποίησης και τις τουρκικές κινήσεις σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα.

Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, οι συγκεκριμένες θέσεις δεν αποτελούν ανεξάρτητες διαφωνίες, αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό της Άγκυρας για την αναθεώρηση του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο.

Για τις σχετικές τοποθετήσεις της ελληνικής διπλωματίας, διαβάστε επίσης: Γεραπετρίτης: Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί.

Αιχμές προς συμμάχους και εταίρους

Ο Κώστας Καραμανλής άσκησε κριτική και στη στάση ορισμένων συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας, στους οποίους καταλόγισε ότι τηρούν ίσες αποστάσεις απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στην εξοπλιστική συνεργασία ευρωπαϊκών χωρών με την Τουρκία, στις τοποθετήσεις τους για το Κυπριακό και στις πιέσεις που, κατά την εκτίμησή του, δέχεται η Αθήνα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.

Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Δυτική Συμμαχία αποτελεί τη σωστή στρατηγική επιλογή.

Τόνισε, ωστόσο, ότι οι συμμαχικές σχέσεις πρέπει να συνοδεύονται από αμοιβαίο σεβασμό, σαφείς δεσμεύσεις και ουσιαστική αλληλεγγύη.

Παράλληλα, επέκρινε την αντίληψη ότι η Ελλάδα οφείλει να αποφεύγει την επίμονη ανάδειξη των ζητημάτων του Αιγαίου και της Κύπρου, προκειμένου να μη δημιουργεί δυσκολίες στις σχέσεις της με τους εταίρους της.

Σαμαράς μετά την ομιλία: «Άλλοι πρέπει να τον ακούσουν»

Ξεχωριστό πολιτικό ενδιαφέρον προκάλεσε η αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος παρακολούθησε την ομιλία του Κώστα Καραμανλή.

Κατά την αποχώρησή του από το Πολεμικό Μουσείο, δημοσιογράφοι τον ρώτησαν εάν άκουσε όσα ανέφερε ο πρώην πρωθυπουργός.

«Το θέμα δεν είναι ότι τον άκουσα εγώ. Το θέμα είναι ότι άλλοι πρέπει να τον ακούσουν», απάντησε.

Η δήλωση ερμηνεύεται ως αιχμή με πολιτικούς αποδέκτες, καθώς ακολούθησε μια ομιλία με σαφείς προειδοποιήσεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Ωστόσο, ο Αντώνης Σαμαράς δεν κατονόμασε συγκεκριμένο πρόσωπο ως αποδέκτη της τοποθέτησής του.

Το μήνυμα για την 28η Οκτωβρίου

Ο πρώην πρωθυπουργός ολοκλήρωσε την παρέμβασή του συνδέοντας τις σημερινές προκλήσεις με τα ιστορικά διδάγματα της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Αναφέρθηκε στην ανάγκη εθνικής ενότητας, προετοιμασίας και ισχυρής αποτρεπτικής ικανότητας, παρουσιάζοντας ως διαχρονικό δίδαγμα το τρίπτυχο «Ηγεσία – Προετοιμασία – Φρόνημα».

Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για διεύρυνση των ανισοτήτων, πίεση στη μεσαία τάξη και αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.

Η ομιλία του Κώστα Καραμανλή και η επακόλουθη παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τις προϋποθέσεις υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.