Σερβία: Ιστορική ήττα Βούτσιτς από τους φοιτητές – «Χάσαμε τις εκλογές», παραδέχθηκε ο ίδιος

Ιστορική πολιτική ανατροπή σημειώθηκε στη Σερβία το βράδυ της Κυριακής (25/10), με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να παραδέχεται δημόσια την ήττα του κυβερνητικού συνασπισμού στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές από τη Φοιτητική Λίστα, το κίνημα που γεννήθηκε μέσα από τις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δύο ετών.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί το τέλος της 14ετούς κυριαρχίας του πολιτικού χώρου του Βούτσιτς στην κυβέρνηση της χώρας, εφόσον επιβεβαιωθούν τα προκαταρκτικά αποτελέσματα και ολοκληρωθεί η διαδικασία σχηματισμού νέας κυβέρνησης.

Στους δρόμους του Βελιγραδίου ξέσπασαν πανηγυρισμοί, με χιλιάδες πολίτες να συγκεντρώνονται στο κέντρο της σερβικής πρωτεύουσας, αυτοκίνητα να κορνάρουν και υποστηρικτές του φοιτητικού κινήματος να φωνάζουν συνθήματα νίκης.

Βούτσιτς: «Είναι σαφές ότι χάσαμε τις εκλογές»

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς εμφανίστηκε στα γραφεία του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) μετά το κλείσιμο της κάλπης και αναγνώρισε την εκλογική επικράτηση της Φοιτητικής Λίστας.

«Ακόμη δεν έχουμε τελικά αποτελέσματα, αλλά με βάση ένα δείγμα είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές», δήλωσε.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε, η Φοιτητική Λίστα αναμένεται να εξασφαλίσει 135 έως 140 έδρες στη νέα Βουλή, ενώ ο συνασπισμός του εκτιμάται ότι θα καταλάβει περίπου 105.

Ο ίδιος ανέφερε ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η παράταξή του συγκέντρωσε περίπου 1,72 εκατομμύρια ψήφους, έναντι περίπου 2,2 εκατομμυρίων της Φοιτητικής Λίστας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πιθανή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση κομμάτων εθνικών μειονοτήτων.

Η δημόσια παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς ήρθε προτού ανακοινωθούν τα οριστικά αποτελέσματα της εκλογικής διαδικασίας.

Φοιτητική Λίστα: 138 έδρες δείχνουν οι πρώτες εκτιμήσεις

Σύμφωνα με αντιπροσωπευτικό δείγμα της εταιρείας εκλογικών ερευνών CeSID–Ipsos, η Φοιτητική Λίστα εκτιμάται ότι εξασφαλίζει 138 από τις 250 έδρες της σερβικής Εθνοσυνέλευσης.

Ο συνασπισμός του Βούτσιτς εμφανίζεται να καταλαμβάνει 104 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες αναμένεται να κατανεμηθούν σε κόμματα εθνικών μειονοτήτων.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η Φοιτητική Λίστα θα διαθέτει την απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των 126 εδρών για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Πρόκειται για εξέλιξη που αναδιαμορφώνει τους πολιτικούς συσχετισμούς στη Σερβία, μετά από περισσότερο από μία δεκαετία κυριαρχίας του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος.

Πανηγυρισμοί στο Βελιγράδι – «Απόψε γιορτάζουμε, αύριο χτίζουμε το μέλλον»

Η ανακοίνωση της εκλογικής ήττας του Βούτσιτς προκάλεσε κύμα ενθουσιασμού στους υποστηρικτές της Φοιτητικής Λίστας.

Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους του Βελιγραδίου, ενώ αντίστοιχες συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις της χώρας.

«Αγαπητή Σερβία, απόψε ακούστηκε η φωνή του λαού», δήλωσε ο Ράντομιρ Σάϊτσιτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, μιλώντας εκ μέρους του φοιτητικού κινήματος.

«Απόψε γιορτάζουμε τη νίκη, αύριο χτίζουμε το μέλλον», πρόσθεσε.

Οι εικόνες από τη σερβική πρωτεύουσα αποτυπώνουν το κλίμα που επικράτησε μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, με τους συγκεντρωμένους να πανηγυρίζουν την πολιτική αλλαγή.

Συμμετοχή κοντά στο 70% – Η μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των εκλογών ήταν η ιδιαίτερα αυξημένη συμμετοχή των ψηφοφόρων.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η προσέλευση πλησίασε το 70%, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στη σύγχρονη εκλογική ιστορία της Σερβίας.

Από τις πρωινές ώρες της Κυριακής σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές έξω από εκλογικά τμήματα στο Βελιγράδι, στο Νόβι Σαντ και σε άλλες πόλεις.

Η αυξημένη συμμετοχή είχε διαφανεί ήδη από το μεσημέρι, όταν τα στοιχεία των Ipsos–CeSID κατέγραφαν προσέλευση 46,4% έως τις 14:00, έναντι 32,2% την αντίστοιχη ώρα στις εκλογές του 2023.

Οι εκλογές διεξήχθησαν σε κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, με καταγγελίες για παρατυπίες και περιστατικά βίας.

Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στην εκλογική νίκη των φοιτητών

Η Φοιτητική Λίστα αναδείχθηκε μέσα από το κύμα αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων που συγκλόνισε τη Σερβία μετά την τραγωδία της 1ης Νοεμβρίου 2024 στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ.

Η κατάρρευση τμήματος στεγάστρου του σταθμού είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 16 ανθρώπων, προκαλώντας οργή στην κοινή γνώμη.

Το δυστύχημα πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις με αιτήματα την απόδοση ευθυνών, τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων έργων και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν από πανεπιστημιακά ιδρύματα, επεκτάθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, συγκεντρώνοντας τη στήριξη ευρύτερων κοινωνικών ομάδων.

Σταδιακά, το φοιτητικό κίνημα εξελίχθηκε σε οργανωμένη πολιτική δύναμη, αμφισβητώντας την κυριαρχία του Βούτσιτς.

Η Φοιτητική Λίστα συγκροτήθηκε με τη συμμετοχή προσώπων από την πανεπιστημιακή κοινότητα, την κοινωνία των πολιτών και διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους, προβάλλοντας αιτήματα για θεσμικές μεταρρυθμίσεις και λογοδοσία.

Το τέλος μιας πολιτικής κυριαρχίας 14 ετών

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της Σερβίας από το 2012, όταν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα ανέλαβε την εξουσία.

Ο ίδιος διετέλεσε πρωθυπουργός από το 2014 και στη συνέχεια πρόεδρος της χώρας από το 2017, διατηρώντας καθοριστική επιρροή στο πολιτικό σύστημα.

Η εκλογική ήττα του κυβερνητικού συνασπισμού αποτελεί τη σημαντικότερη πολιτική ανατροπή στη χώρα εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η επίσημη επικύρωση των αποτελεσμάτων και η διαδικασία συγκρότησης της νέας κυβέρνησης.

Η εξέλιξη αποκτά ευρύτερη σημασία και για τα Βαλκάνια, καθώς η Σερβία διατηρεί ιδιαίτερες σχέσεις τόσο με την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και με τη Ρωσία, ενώ παραμένει ανοιχτό το ζήτημα του Κοσόβου.

Το DEBATER είχε καταγράψει ήδη από την προηγούμενη ημέρα τη μεγάλη εκλογική αναμέτρηση ανάμεσα στον Βούτσιτς και τη Φοιτητική Λίστα, καθώς και τη δυναμική που είχε αναπτύξει το φοιτητικό κίνημα μετά την τραγωδία του Νόβι Σαντ.

Μετά τη δημόσια παραδοχή της ήττας από τον ίδιο τον Βούτσιτς, η Σερβία εισέρχεται σε περίοδο πολιτικής μετάβασης, με την οριστική κατανομή των εδρών και τον σχηματισμό κυβέρνησης να αποτελούν τα επόμενα καθοριστικά βήματα.