ΔΕΘ 2026: Ολόκληρος ο κυβερνητικός σχεδιασμός – Φόροι, μισθοί, συντάξεις, αγρότες και στέγη

Με ένα πακέτο παρεμβάσεων για τη φορολογία, τα εισοδήματα, το στεγαστικό και τον πρωτογενή τομέα, αλλά και με ένα ευρύτερο πολιτικό σχέδιο που θα φτάνει έως το 2030, ετοιμάζεται να εμφανιστεί η κυβέρνηση στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πραγματοποιήσει την κεντρική ομιλία του το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, παρουσιάζοντας τον οικονομικό προγραμματισμό για το 2027 και τις βασικές προτεραιότητες που προτείνει η Νέα Δημοκρατία για την επόμενη κυβερνητική περίοδο.

Η φετινή παρουσία αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς θα είναι η τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εθνικές εκλογές, τις οποίες ο πρωθυπουργός έχει τοποθετήσει χρονικά την άνοιξη του 2027.

Το οικονομικό επιτελείο εξακολουθεί να επεξεργάζεται τις τελικές επιλογές. Συνεπώς, πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα:

• Στα μέτρα που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή προαναγγελθεί.
• Στις παρεμβάσεις που έχουν επιβεβαιωθεί ως κυβερνητική κατεύθυνση.
• Στα σενάρια που βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση και δεν αποτελούν οριστικές αποφάσεις.

Το συνολικό δημοσιονομικό ύψος του πακέτου έχει εκτιμηθεί στην περιοχή των 1,7 δισ. ευρώ, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί επίσημα η τελική κατανομή του.

Το βασικό μήνυμα: Μεσαία τάξη, συνεπείς και οικογένειες

Οι δημόσιες τοποθετήσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη δείχνουν ότι η φετινή ΔΕΘ θα έχει ως βασικούς αποδέκτες:

• Τη μεσαία τάξη.
• Τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους.
• Τους συνεπείς φορολογουμένους.
• Τις οικογένειες με παιδιά.
• Τους συνταξιούχους.
• Τους αγρότες και κτηνοτρόφους.

Η κυβερνητική γραμμή είναι ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων, μέσω της ανάπτυξης και του περιορισμού της φοροδιαφυγής, δημιουργεί χώρο για μόνιμες παρεμβάσεις και όχι μόνο για έκτακτες ενισχύσεις.

Όπως προανήγγειλε ο Παύλος Μαρινάκης, η κυβέρνηση θέλει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση σε πολίτες και επιχειρήσεις που ήταν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Νέα μείωση της προκαταβολής φόρου στο τραπέζι

Μία από τις παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορά την περαιτέρω μείωση της προκαταβολής φόρου για επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Σήμερα η προκαταβολή έχει περιοριστεί από το 100% στο 50% για τα φυσικά πρόσωπα και τις ατομικές επιχειρήσεις, ενώ για τα νομικά πρόσωπα διαμορφώνεται στο 80%.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιβεβαίωσε ότι ο πρωθυπουργός εξετάζει νέα μείωση, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη τελική απόφαση. Δεν έχουν επίσης προσδιοριστεί το πιθανό ποσοστό της ελάφρυνσης και οι κατηγορίες φορολογουμένων που θα καλύπτει.

Εάν προκριθεί, η παρέμβαση θα στοχεύει κυρίως στη βελτίωση της ρευστότητας των μικρομεσαίων και ατομικών επιχειρήσεων.

Τεκμήρια: Η κατεύθυνση και το κρίσιμο ερώτημα

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και αλλαγές στα τεκμήρια για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες.

Η κυβερνητική θέση είναι ότι, όσο ενισχύονται τα ψηφιακά εργαλεία για τον εντοπισμό της φοροδιαφυγής –όπως η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και η ψηφιοποίηση των μεταβιβάσεων ακινήτων– τόσο πρέπει να περιορίζεται η ανάγκη χρήσης οριζόντιων τεκμαρτών κριτηρίων.

Ο Παύλος Μαρινάκης μίλησε για σταδιακή απομάκρυνση των τεκμηρίων για τους συνεπείς επαγγελματίες, χωρίς όμως να διευκρινίσει εάν η παρέμβαση θα αφορά:

• Τα τεκμήρια διαβίωσης.
• Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών.
• Ή έναν συνδυασμό των δύο συστημάτων.

Επομένως, η πολιτική κατεύθυνση έχει διατυπωθεί, αλλά ο τρόπος εφαρμογής και το χρονοδιάγραμμα μένουν να εξειδικευτούν.

Φορολογικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες και επιχειρήσεις

Στα μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί περιλαμβάνονται οι μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές για τα εισοδήματα του 2026, οι οποίοι θα αποτυπωθούν στις δηλώσεις του 2027.

Περισσότεροι από 400.000 επαγγελματίες με καθαρό ετήσιο εισόδημα άνω των 10.000 ευρώ εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν από τις αλλαγές στις φορολογικές κλίμακες.

Πάνω σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται να προστεθούν:

• Διορθώσεις στον τρόπο εφαρμογής του τεκμαρτού εισοδήματος.
• Νέα μείωση της προκαταβολής φόρου.
• Πρόσθετες ελαφρύνσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Ενίσχυση των φορολογικών προβλέψεων υπέρ των οικογενειών με παιδιά.

Το ακριβές εύρος των πρόσθετων μέτρων θα εξαρτηθεί από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.

Κατώτατος μισθός πάνω από τα 950 ευρώ

Στο μέτωπο των αποδοχών, ο πρωθυπουργός έχει ήδη προαναγγείλει ότι ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ πριν από τις εθνικές εκλογές.

Κατά την επίσκεψή του στην Κοζάνη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η αρχική δέσμευση του 2023 ήταν για κατώτατο μισθό 950 ευρώ έως το τέλος της τετραετίας, δηλώνοντας πλέον ότι ο κατώτατος μισθός θα κινηθεί υψηλότερα από αυτό το επίπεδο.

Το βασικό σενάριο προβλέπει σταδιακή αύξηση στην περιοχή των 950 έως 970 ευρώ, με την τελική απόφαση να λαμβάνεται βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Η αύξηση επηρεάζει και το Δημόσιο, καθώς ο εισαγωγικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων έχει συνδεθεί με την πορεία του κατώτατου μισθού.

Παράλληλα, εξετάζονται:

• Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5%.
• Σύστημα bonus στο Δημόσιο, συνδεδεμένο με την επίτευξη στόχων.
• Αλλαγές σε ειδικά μισθολόγια.
• Αύξηση της αφορολόγητης αξίας των διατακτικών και καρτών σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ.

Αντίθετα, δεν αναμένεται επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο.

Αυξήσεις στις συντάξεις και προσωπική διαφορά

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται νέα αύξηση στις κύριες συντάξεις, η οποία εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 2,5% και 2,7%.

Το τελικό ποσοστό θα καθοριστεί από την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, όπως προβλέπει ο ισχύων μηχανισμός.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται:

• Παρέμβαση στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
• Περιορισμός της επίδρασης της προσωπικής διαφοράς.
• Έκτακτη ενίσχυση για όσους δεν λάβουν ολόκληρη την αύξηση.
• Μόνιμη πρόσθετη παροχή προς συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων.

Για τον Νοέμβριο εξετάζεται αύξηση της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης από τα 250 στα 300 ευρώ, μαζί με πιθανή διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Οι συγκεκριμένες αλλαγές, πάντως, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Οικογένειες και κοινωνικά επιδόματα

Η δημογραφική διάσταση αναμένεται να διατηρήσει κεντρική θέση στις ανακοινώσεις.

Η κυβέρνηση εξετάζει νέες παρεμβάσεις για τις οικογένειες με παιδιά, είτε μέσω της φορολογικής κλίμακας είτε μέσω της αναμόρφωσης των επιδομάτων.

Στο τραπέζι βρίσκονται αλλαγές:

• Στα κριτήρια και στα ποσά του Επιδόματος Παιδιού του ΟΠΕΚΑ.
• Στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.
• Στη φορολογική μεταχείριση των οικογενειών, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.

Το τελικό σχήμα δεν έχει ακόμη κλειδώσει.

Στεγαστικό: «Σπίτι μου 3» και κλειστά ακίνητα

Η στεγαστική κρίση θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες της πρωθυπουργικής ομιλίας.

Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται περιλαμβάνεται ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», με διευρυμένα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια και χρηματοδότηση μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Ο ευρύτερος σχεδιασμός συνδέεται με το Εθνικό Σχέδιο Στεγαστικής Πολιτικής 2026-2035 και περιλαμβάνει:

• Πρόσβαση σε φθηνότερα στεγαστικά δάνεια.
• Κίνητρα για την επιστροφή κλειστών κατοικιών στην αγορά.
• Παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
• Αλλαγές στην πολιτική της Golden Visa.
• Πιθανές φορολογικές παρεμβάσεις στα εισοδήματα από ενοίκια.
• Εντατικότερους ελέγχους για αδήλωτα ή υποδηλωμένα μισθώματα.

Οι σχετικές αποφάσεις θα συνδεθούν και με τα στοιχεία από τις φορολογικές δηλώσεις και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων.

Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς

Από το 2027 προβλέπεται η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία ιδιοκτητών σε χωριά και οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων.

Για τις συγκεκριμένες περιοχές είχε προηγηθεί μείωση του φόρου κατά 50%, με την πλήρη απαλλαγή να αποτελεί το επόμενο στάδιο της παρέμβασης.

Το μέτρο εντάσσεται στον σχεδιασμό για τη στήριξη της περιφέρειας, τη διατήρηση του πληθυσμού σε μικρούς οικισμούς και την αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης.

Αγρότες και κτηνοτρόφοι

Ξεχωριστό κεφάλαιο του πακέτου αφορά τον πρωτογενή τομέα.

Η κυβέρνηση επεξεργάζεται αλλαγές στον μηχανισμό καταβολής των ενισχύσεων, με στόχο:

• Πιο τακτικές πληρωμές.
• Ταχύτερη απόδοση των επιδοτήσεων στους δικαιούχους.
• Αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους παραγωγής.
• Παρεμβάσεις για τα δάνεια αγροτών και κτηνοτρόφων.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, το οποίο θα μπορεί να παρέχει δάνεια και επιχορηγήσεις σε παραγωγούς με οργανωμένο επιχειρηματικό σχέδιο.

Παράλληλα, μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων εξετάζεται η κινητοποίηση συνολικών πόρων έως 5 δισ. ευρώ για επιχειρήσεις και επενδύσεις, καθώς ολοκληρώνονται σταδιακά τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Αναλυτικά, οι οικονομικές παρεμβάσεις που εξετάζονται για τη ΔΕΘ εκτείνονται από τη φορολογία έως το στεγαστικό και τον πρωτογενή τομέα.

Ανοικτή η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ

Ξεχωριστά από το βασικό πακέτο της ΔΕΘ, η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.

Οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται σε μηνιαία βάση, ανάλογα με τις εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά και την πορεία των τιμών.

Το θέμα αναμένεται να αξιολογηθεί σε συνεργασία του πρωθυπουργού με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Δεν πρόκειται, επομένως, για οριστικοποιημένη εξαγγελία της ΔΕΘ, αλλά για παράλληλη απόφαση που παραμένει ανοικτή.

Από τα μέτρα του 2027 στο σχέδιο για την Ελλάδα του 2030

Η πρωθυπουργική ομιλία δεν θα περιοριστεί σε ένα σύνολο οικονομικών μέτρων για την επόμενη χρονιά.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει δηλώσει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέσει στη ΔΕΘ τις βάσεις για την επόμενη τετραετία, εφόσον οι πολίτες ανανεώσουν την εμπιστοσύνη τους στη Νέα Δημοκρατία.

Ο σχεδιασμός αναμένεται να περιλαμβάνει ευρύτερες προτεραιότητες για:

• Την οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση των εισοδημάτων.
• Τη φορολογική πολιτική.
• Την ενίσχυση των επενδύσεων.
• Τη δημόσια Υγεία και τις υποδομές.
• Την ενεργειακή μετάβαση.
• Την περιφερειακή ανάπτυξη.
• Την αντιμετώπιση του στεγαστικού και του δημογραφικού προβλήματος.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει θέσει ως στόχο το «μέρισμα της ανάπτυξης» να φτάσει σε κάθε πολίτη και σε κάθε περιοχή της χώρας, συνδέοντας τις μόνιμες παρεμβάσεις με τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Η πολιτική διάσταση της 90ής ΔΕΘ

Η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει την παρουσία στη Θεσσαλονίκη σε αφετηρία της πορείας προς τις κάλπες της άνοιξης του 2027.

Το δίλημμα που αναμένεται να θέσει η Νέα Δημοκρατία είναι εκείνο της πολιτικής σταθερότητας και της συνέχισης της σημερινής οικονομικής πολιτικής απέναντι στις προτάσεις της αντιπολίτευσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη ανεβάσει τους τόνους απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και στον Αλέξη Τσίπρα, καλώντας τους πολίτες να συγκρίνουν την κυβερνητική υλοποίηση έργων και δεσμεύσεων με τα προγράμματα των πολιτικών αντιπάλων του.

Της πρωθυπουργικής ομιλίας θα προηγηθεί εκτεταμένο πρόγραμμα περιοδειών της Νέας Δημοκρατίας στη Βόρεια Ελλάδα.

Από τις 31 Αυγούστου έως τις 4 Σεπτεμβρίου, υπουργοί, υφυπουργοί, βουλευτές και κομματικά στελέχη θα επισκεφθούν 17 εκλογικές περιφέρειες στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία, καθώς και στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Η κινητοποίηση δείχνει ότι η 90ή ΔΕΘ αντιμετωπίζεται από τη Νέα Δημοκρατία όχι μόνο ως πεδίο οικονομικών ανακοινώσεων, αλλά και ως η έναρξη μιας μακράς προεκλογικής πολιτικής περιόδου.

Τι θεωρείται δεδομένο και τι παραμένει ανοικτό

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, ο κυβερνητικός σχεδιασμός μπορεί να αποτυπωθεί ως εξής:

Έχει προαναγγελθεί ή προβλέπεται

• Εφαρμογή των μέτρων του νέου προϋπολογισμού από την 1η Ιανουαρίου 2027.
• Νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, με στόχο να ξεπεράσει τα 950 ευρώ πριν από τις εκλογές.
• Αυξήσεις στις κύριες συντάξεις βάσει πληθωρισμού και ανάπτυξης.
• Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων.
• Οικονομικός σχεδιασμός με ορίζοντα την επόμενη τετραετία και την Ελλάδα του 2030.

Βρίσκεται υπό εξέταση

• Περαιτέρω μείωση της προκαταβολής φόρου.
• Σταδιακή απομάκρυνση ή αναμόρφωση των τεκμηρίων.
• Πρόσθετες ελαφρύνσεις για τη μεσαία τάξη και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Νέα στήριξη των οικογενειών με παιδιά.
• Αλλαγές στα κοινωνικά επιδόματα.
• Παρέμβαση στην προσωπική διαφορά και στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
• Αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ.
• Πρόγραμμα «Σπίτι μου 3».
• Φορολογικές παρεμβάσεις στα ενοίκια.
• Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας.
• Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
• Αύξηση του ορίου για διατακτικές και κάρτες σίτισης.

Οι τελικές αποφάσεις θα κριθούν από τα τελευταία δημοσιονομικά δεδομένα και θα παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό στη Θεσσαλονίκη.