Αρκούν οι αυστηρότεροι έλεγχοι στους servicers ή πρέπει να επιστρέψει η προστασία της πρώτης κατοικίας;

Το ιδιωτικό χρέος και η αντιμετώπιση των δανειοληπτών από τους servicers επανέρχονται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με κυβέρνηση και ΠΑΣΟΚ να παρουσιάζουν διαφορετικές προσεγγίσεις για την προστασία των οφειλετών και της πρώτης κατοικίας.

Η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει έναν νέο γύρο παρεμβάσεων για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, με έμφαση στον αριθμό των ρυθμίσεων που πραγματοποιούν και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τους πολίτες που αναζητούν λύση για τις οφειλές τους.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις βρίσκονται, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, στο στάδιο του κυβερνητικού σχεδιασμού και δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί ως οριστικοποιημένο νομοθετικό πλαίσιο.

Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο 11 παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος, στο οποίο περιλαμβάνεται η επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Η διαφορετική φιλοσοφία των δύο προσεγγίσεων δημιουργεί το νέο ερώτημα του DEBATER:

Αρκούν οι αυστηρότεροι έλεγχοι στους servicers ή πρέπει να επιστρέψει η προστασία της πρώτης κατοικίας;

ΕΠΙΛΟΓΗ Α: Αρκούν αυστηροί έλεγχοι και περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις

ΕΠΙΛΟΓΗ Β: Χρειάζεται και επαναφορά της προστασίας της πρώτης κατοικίας

Τι ισχύει σήμερα

Το σημερινό πλαίσιο βασίζεται κυρίως στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών και στις ειδικές προβλέψεις για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες.

Οι servicers έχουν ήδη συγκεκριμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης και επικοινωνίας με τους δανειολήπτες. Από τον Απρίλιο του 2024 οφείλουν, βάσει του νόμου 5072/2023, να παρέχουν μέσω ψηφιακής πλατφόρμας προσωποποιημένη ενημέρωση για το ύψος της οφειλής, τις δόσεις, τα επιτόκια και τις ημερομηνίες πληρωμής.

Για τους ευάλωτους οφειλέτες, η πρόταση αναδιάρθρωσης που προκύπτει από τον εξωδικαστικό μηχανισμό γίνεται καταρχήν υποχρεωτικά αποδεκτή από τους πιστωτές, εφόσον έχει εκδοθεί η προβλεπόμενη βεβαίωση. Το πλαίσιο έχει διευρυνθεί και για επιπλέον κατηγορίες οφειλετών, με συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και δανειακά κριτήρια.

Παράλληλα, προβλέπεται υποχρέωση υποβολής πρότασης ρύθμισης πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού.

Η κυβερνητική θέση είναι ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και την προστασία της πρώτης κατοικίας, χωρίς την επαναφορά ενός οριζόντιου καθεστώτος προστασίας.

Η νέα παρέμβαση που εξετάζει η κυβέρνηση

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται πρόσθετες παρεμβάσεις για την αύξηση των ρυθμίσεων και την αυστηρότερη αντιμετώπιση πρακτικών των servicers που δυσχεραίνουν την εξεύρεση βιώσιμης λύσης.

Ο σχεδιασμός φέρεται να αφορά:

-Την πίεση για περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις.

-Τον τρόπο επικοινωνίας και διαπραγμάτευσης με τους δανειολήπτες.

-Την ενίσχυση της εποπτείας και της λογοδοσίας των servicers.

-Την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των υποχρεώσεών τους.

Καθώς οι τελικές ρυθμίσεις δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, δεν μπορεί προς το παρόν να προσδιοριστεί η ακριβής έκταση ή η μορφή τους.

Τι προτείνει το ΠΑΣΟΚ

Ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε ένα πλαίσιο 11 δεσμεύσεων, το οποίο, όπως ανακοίνωσε, πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή ως ολοκληρωμένη πρόταση νόμου.

Στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος περιλαμβάνονται:

–Επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας, με αντικειμενικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

-Ρύθμιση έως 120 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο.

-Αλλαγή του εξωδικαστικού μηχανισμού με στόχο περισσότερο βιώσιμες ρυθμίσεις.

-Αυστηρότερες υποχρεώσεις και κυρώσεις για τους servicers.

-Δικαίωμα προαίρεσης του δανειολήπτη πριν από τη μεταβίβαση του δανείου του σε fund.

-Κατοχύρωση δικαιωμάτων απέναντι στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

-Ρύθμιση του ζητήματος των δανείων σε ελβετικό φράγκο.

-Επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών.

-Προστασία της αναγκαίας αγροτικής γης.

-Δικαιότερους κανόνες για τους εγγυητές.

-Ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό.

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης δεν επαρκεί χωρίς ένα διακριτό θεσμικό δίχτυ προστασίας της κύριας κατοικίας για όσους βρίσκονται σε πραγματική οικονομική αδυναμία.

Η θέση υπέρ των αυστηρών ελέγχων και των ρυθμίσεων

Η πρώτη άποψη υποστηρίζει ότι το βάρος πρέπει να δοθεί στη βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού και στην υποχρέωση των servicers να προτείνουν εφαρμόσιμες ρυθμίσεις.

Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι ένα σύγχρονο σύστημα πρέπει να αξιολογεί εξατομικευμένα:

-Το εισόδημα του οφειλέτη.

-Την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.

-Την αξία της περιουσίας του.

-Τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.

-Τη συνολική οικονομική του κατάσταση.

Κατά την ίδια προσέγγιση, η οριζόντια προστασία μπορεί να δημιουργήσει νέες καθυστερήσεις, να ενθαρρύνει στρατηγικές αθέτησης πληρωμών και να επιβαρύνει τους συνεπείς δανειολήπτες. Η λύση, επομένως, βρίσκεται σε αυστηρούς ελέγχους, πραγματικές κυρώσεις και στοχευμένες ρυθμίσεις για όσους αποδεδειγμένα τις χρειάζονται.

Η θέση υπέρ της επαναφοράς της προστασίας

Η δεύτερη άποψη υποστηρίζει ότι οι υποχρεώσεις των servicers και ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν προσφέρουν από μόνοι τους επαρκή προστασία από την απώλεια της κύριας κατοικίας.

Οι υποστηρικτές της επαναφοράς επισημαίνουν ότι η προστασία δεν προτείνεται ως οριζόντια και χωρίς προϋποθέσεις, αλλά με σαφή εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε να καλύπτει όσους βρίσκονται σε αποδεδειγμένη αδυναμία.

Κατά την άποψη αυτή, ένα ειδικό πλαίσιο θα:

-Ενίσχυε τη διαπραγματευτική θέση του πραγματικά αδύναμου οφειλέτη.

-Περιόριζε τον κίνδυνο απώλειας της μοναδικής κατοικίας ευάλωτων οικογενειών.

-Υποχρέωνε τα εμπλεκόμενα μέρη να αναζητούν βιώσιμη λύση πριν από τον πλειστηριασμό.

-Πρόσφερε σαφέστερη θεσμική εγγύηση από μια απλή υποχρέωση διαπραγμάτευσης.

Η ουσία του διλήμματος

Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι απαιτούνται αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers και περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις. Διαφωνούν, όμως, ως προς το εάν αυτά αρκούν.

Το πραγματικό δίλημμα είναι εάν η προστασία των δανειοληπτών πρέπει να συνεχίσει να βασίζεται κυρίως σε εξατομικευμένες ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ή εάν χρειάζεται να προστεθεί ένα νέο, αυτοτελές πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας με συγκεκριμένα κριτήρια.

Εσείς τι πιστεύετε; Ψηφίστε στο DEBATER.