Η Ευρώπη ασφυκτιά από τον ιστορικό καύσωνα και παίρνει μέτρα – Γιατί ο υδράργυρος σπάει κάθε ρεκόρ

Κάθε ρεκόρ σπάει ο υδράργυρος στη Δυτική και την Κεντρική Ευρώπη, όπου επικρατούν συνθήκες ακραίου καύσωνα.

Προς το παρόν, η χώρα που πλήττεται περισσότερο από το πρωτοφανές κύμα καύσωνα είναι η Γαλλία, όπου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 40 θάνατοι από πνιγμούς και θερμοπληξία.

Την ίδια ώρα, οι κυβερνήσεις πολλών χωρών αναγκάζονται να λάβουν έκτακτα μέτρα, προκειμένου να προστατεύσουν τους πολίτες από τις ακραίες θερμοκρασίες.

Καύσωνας στην Ευρώπη: Έκτακτα και… πρωτότυπα μέτρα

Για παράδειγμα, στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας, όπου η θερμοκρασία αναμένεται να αγγίξει τους 38 βαθμούς Κελσίου, ο δήμος δημιουργεί ένα δίκτυο ειδικών «σημείων δροσιάς» σε βιβλιοθήκες, θέατρα, εκκλησίες, κοινοτικά κέντρα, ακόμη και σούπερ μάρκετ.

Οι χώροι αυτοί προσφέρουν νερό, σκιά, καθίσματα και κλιματιζόμενο περιβάλλον για όσους δυσκολεύονται να αντέξουν τη ζέστη, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις επιτρέπεται και η είσοδος κατοικίδιων.

Παράλληλα, πολλά σχολεία μειώνουν τη διάρκεια των μαθημάτων, αυξάνοντας τα διαλείμματα και ενισχύοντας τον αερισμό των αιθουσών.

Στο Παρίσι της Γαλλίας, οι αρχές προσφέρουν δωρεάν εισιτήρια κινηματογράφου σε νέους κάτω των 25 ετών και ηλικιωμένους άνω των 65, προκειμένου να περνούν τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας σε κλιματιζόμενους χώρους.

Επίσης, βιβλιοθήκες, μουσεία και πολιτιστικοί χώροι έχουν μετατραπεί σε «καταφύγια» για τους πολίτες, ενώ σε αρκετές πόλεις η είσοδος σε δημοτικά μουσεία παρέχεται προσωρινά χωρίς χρέωση.

Την ίδια στιγμή, πολλοί Γάλλοι επιστρέφουν καλύπτουν τα παράθυρα με ειδική λευκή κιμωλία διαλυμένη σε νερό, ώστε να μειώνεται η ηλιακή ακτινοβολία.

Περισσότερες από δώδεκα πόλεις της Ιταλίας βρίσκονται σε καθεστώς κόκκινου συναγερμού, με την κυβέρνηση να επαναφέρει ειδικά μέτρα για εργαζόμενους που εκτίθενται στη ζέστη.

Οι επιχειρήσεις μπορούν να περιορίσουν ή να διακόψουν προσωρινά τη δραστηριότητά τους όταν οι θερμοκρασίες γίνονται επικίνδυνες, με το κράτος να καλύπτει μέρος των αποδοχών των εργαζομένων, ενώ οι υγειονομικές αρχές έχουν εκδώσει και οδηγίες για τη διατροφή.

Στην Ισπανία, οι δημοτικές πισίνες σε αρκετές πόλεις προσφέρουν δωρεάν ή μειωμένη είσοδο στους πολίτες, ενώ δημόσια σιντριβάνια και συστήματα ψεκασμού λειτουργούν αδιάκοπα για να προσφέρουν ανάσες δροσιάς.

Οι ισπανικές αρχές έχουν επίσης δημιουργήσει εκατοντάδες «καταφύγια ζέστης», ενώ έχουν ακυρωθεί παραδοσιακές εκδηλώσεις με φωτιές και πυροτεχνήματα λόγω του αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς.

Στο Βέλγιο, παλαιότεροι συρμοί των μέσων μεταφοράς που δεν έχουν κλιματισμό αποσύρονται προσωρινά από την κυκλοφορία.

Στη Γερμανία, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι σε ορισμένες περιοχές οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Μάλιστα, η ταχυδρομική υπηρεσία Deutsche Post έδωσε ειδικές οδηγίες στους διανομείς, ενώ η DHL επέτρεψε τη χρήση βερμούδας ως μέρος της επίσημης ενδυμασίας εργασίας.

Τι είναι ο «Εμποδισμός Τύπου Ωμέγα» που ευθύνεται για τον ιστορικό καύσωνα στην Ευρώπη

Ο καύσωνας που πλήττει μεγάλο μέρος της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης οφείλεται σε ένα καιρικό μοτίβο γνωστό ως «Εμποδισμός Τύπου Ωμέγα».

Ο «Εμποδισμός Ωμέγα» (Omega Block) παίρνει το όνομά του από το σχήμα του ελληνικού γράμματος Ω, όπου μια «φούσκα» θερμού αέρα (αντικυκλώνας) εγκλωβίζεται ανάμεσα σε δύο συστήματα χαμηλής πίεσης, διακόπτοντας τον αεροχείμαρρο. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αεροχείμαρρος ωθεί τα καιρικά συστήματα σταθερά από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Όμως κατά το φαινόμενο Ωμέγα, αυτή η ροή διαταράσσεται και ως αποτέλεσμα ο θερμός, στάσιμος αέρας εγκλωβίζεται πάνω από μια περιοχή. Οι «Εμποδισμοί Τύπου Ωμέγα» διαρκούν συνήθως από 3 έως 10 ημέρες – σε κάποιες περιπτώσεις όμως επιμένουν επί εβδομάδες.

Ως αποτέλεσμα του υψηλού βαρομετρικού (αντικυκλώνας) στο κεντρικό τμήμα, οι συνθήκες γίνονται θερμές και ξηρές. Το υψηλό βαρομετρικό εμποδίζει επίσης τον σχηματισμό νεφών, οδηγώντας σε καθαρό ουρανό που επιτρέπει την αύξηση της θερμοκρασίας. Αυτές οι συνθήκες «ψήνουν» τη Γαλλία και την Ισπανία, όπου η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Αντιθέτως, στις περιοχές όπου επιδρούν τα συστήματα χαμηλής πίεσης (κυκλώνας) στις δύο πλαϊνές πλευρές του συστήματος, ο καιρός μπορεί να είναι ψυχρός και βροχερός. Η Βρετανία βρίσκεται στο όριο μεταξύ του συστήματος υψηλής πίεσης και του ψυχρότερου αέρα στα βορειοδυτικά. Έτσι, στα νότια και ανατολικά επικρατεί έντονη ζέστη ενώ στα βόρεια και δυτικά οι συνθήκες είναι πιο ψυχρές και υγρές, σύμφωνα με την τοπική μετεωρολογική υπηρεσία Met Office.

Οι επιστήμονες δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη για το πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη συχνότητα εμφάνισης των φαινομένων «Εμποδισμού». Γενικά πάντως, η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων.

Οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και οφείλονται στην καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν αυξήσει τη θερμοκρασία του πλανήτη κατά περίπου 1,3 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή.

Αυτό σημαίνει ότι, ξεκινώντας από αυτή τη θερμότερη βάση αναφοράς, στους καύσωνες καταγράφονται πλέον υψηλότερες θερμοκρασίες. Στην Ευρώπη, οι καύσωνες είναι κατά 2-4 βαθμούς θερμότεροι απ’ ότι θα ήταν χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση, είπε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College του Λονδίνου, σε θέματα που αφορούν το κλίμα και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ως αποτέλεσμα, όταν εμφανίζονται φαινόμενα όπως οι «Εμποδισμοί Τύπου Ωμέγα», η ζέστη μπορεί ναι είναι αισθητά εντονότερη.