Πακέτο ενισχύσεων-ασπίδα από την Κομισιόν λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή – Τι περιλαμβάνει και ποιους αφορά

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που επιτρέπει στα κράτη μέλη να στηρίξουν τους πιο εκτεθειμένους τομείς τηςοικονομίας, τη γεωργία, την αλιεία, τις μεταφορές και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ με βάση τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη γενική κατάσταση, η Κομισιόν θα επανεξετάσει το περιεχόμενο, το πεδίο και την διάρκεια εφαρμογής του.

Όπως τονίζει η Επιτροπή, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις βάσει πραγματικής κατανάλωσης για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων τιμών σε καύσιμα ή λιπάσματα, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.

Συγκεκριμένα, το πλαίσιο προβλέπει για τη γεωργία, την αλιεία, τις χερσαίες μεταφορές και τις ενδοενωσιακές θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να αποζημιώνουν έως και το 70% του επιπλέον κόστους λόγω αύξησης των τιμών καυσίμων και λιπασμάτων που προκλήθηκε από την κρίση. Η αύξηση της τιμής θα καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος συγκρίνοντας την τρέχουσα τιμή αγοράς με μια ιστορική τιμή αναφοράς.

Για αυτούς τους τομείς, μια απλοποιημένη επιλογή διευκολύνει τους δικαιούχους να λάβουν ενίσχυση, επιτρέποντας τον υπολογισμό με βάση στοιχεία όπως το μέγεθος της επιχείρησης ή εκτιμήσεις κατανάλωσης. Σε αυτή την περίπτωση, κάθε δικαιούχος μπορεί να λάβει έως 50.000 ευρώ.

Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, η ένταση ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί από 50% έως και 70%, καλύπτοντας έως το 50% της συνολικής κατανάλωσης. Δεν απαιτούνται επιπλέον δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση.

Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή, η οποία θα τα εγκρίνει ταχέως. Η Επιτροπή είναι επίσης έτοιμη να εξετάσει κατά περίπτωση προσωρινά μέτρα που μπορεί να περιλαμβάνουν επιδοτήσεις στο κόστος καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, με στόχο τη μείωση του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Φον ντερ Λάιεν: Οι συνέπειες του πολέμου στο Ιράν μπορεί να διαρκέσουν ακόμα και χρόνια

Για την ενεργειακή κρίση, αλλά και τα δεδομένα που διαμορφώνονται στην εξελισσόμενη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, μίλησε νωρίτερσα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο με θέμα την ευρωπαϊκή στρατηγική στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειες στις τιμές της ενέργειας και στη διαθεσιμότητα των λιπασμάτων, αναφέρθηκε σε μια σκληρή πραγματικότητα, καθώς οι συνέπειες αυτής της σύγκρουσης, όπως τόνισε, μπορεί να διαρκέσουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Αναφερόμενη στην ενεργειακή κρίση, υπογράμμισε ότι «χάνουμε σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα», επισημαίνοντας ότι μέσα σε μόλις 60 ημέρες σύγκρουσης ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά πάνω από 27 δισ. ευρώ, χωρίς καμία επιπλέον ενεργειακή προμήθεια.

Εστιάζοντας στα μέτρα για την ενέργεια, η κυρία Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τρεις βασικές κατηγορίες.

Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί ο ενισχυμένος συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως ανέφερε, «προτείνουμε ισχυρότερο συντονισμό, όχι μόνο για την πλήρωση των εθνικών αποθεμάτων φυσικού αερίου, αλλά και για τα αποθέματα καυσίμων – ιδίως καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ, όπου οι αγορές πιέζονται». Παράλληλα έκανε λόγο για πιο αποτελεσματικό συντονισμό στην απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου και στη διασφάλιση ότι τα διυλιστήρια θα αυξήσουν την παραγωγή σε όλη την EE.

Δεύτερος άξονας είναι η προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Όπως σημείωσε, δεν πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, όταν πάνω από 350 δισ. ευρώ δαπανήθηκαν σε μη στοχευμένα μέτρα.

Τρίτος άξονας είναι η μείωση της ζήτησης ενέργειας μέσω εκσυγχρονισμού της χρήση της. Βραχυπρόθεσμα αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης, προώθηση της ηλεκτροποίησης και ταχύτερη ανάπτυξη ψηφιακών τεχνολογιών. Όπως υπογράμμισε, η ηλεκτρική ενέργεια εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ένα τέταρτο της τελικής κατανάλωσης ενέργειας – ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο των ΗΠΑ και της Κίνας. «Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η Ευρώπη πρέπει να ηγηθεί στον εξηλεκτρισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα παρουσιαστεί σχέδιο δράσης για τα ηλεκτρικά δίκτυα έως το καλοκαίρι.