Σαρώνουν οι απάτες σε βάρος ηλικιωμένων: Οι «μαϊμού» αστυνομικοί, το αλουμινόχαρτο και οι χρυσές λίρες – Τα νέα κόλπα των επιτήδειων

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνουν οι απάτες σε βάρος ηλικιωμένων σε ολόκληρη τη χώρα, με τα αλλεπάλληλα περιστατικά των τελευταίων ημερών να αποκαλύπτουν τη δράση οργανωμένων ομάδων που χρησιμοποιούν ολοένα πιο σύνθετες μεθόδους εξαπάτησης.

Οι επιτήδειοι δεν περιορίζονται πλέον στο γνωστό τηλεφώνημα για δήθεν τροχαίο συγγενικού προσώπου. Υποδύονται αστυνομικούς, λογιστές, υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ, ακόμη και ανθρώπους που προσφέρονται να προστατεύσουν τους ηλικιωμένους από άλλους απατεώνες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ζητούν από τα θύματα να αφήσουν χρήματα κάτω από κάδους απορριμμάτων, σε άλλες να τυλίξουν χρυσαφικά σε αλουμινόχαρτο, ενώ έχουν καταγραφεί ακόμη και περιστατικά στα οποία ηλικιωμένοι μεταφέρονται σε τράπεζες και ΑΤΜ προκειμένου να πραγματοποιήσουν αναλήψεις.

Οι πρόσφατες υποθέσεις σε Λαμία, Θεσσαλονίκη, Τρίκαλα, Αττική και Πέλλα δείχνουν πόσο διαφορετικά μπορεί να εμφανίζεται η ίδια απειλή: η οικονομική εκμετάλλευση ανθρώπων μέσω φόβου, πίεσης και παραπλάνησης.

Λαμία: Παρίστανε τον αστυνομικό που θα την προστάτευε – Ο γιος της την πρόλαβε με τα χρυσαφικά στα χέρια

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις σημειώθηκε το πρωί της Πέμπτης (5/11) στη Λαμία.

Μία ηλικιωμένη γυναίκα δέχθηκε τηλεφώνημα από άγνωστο, ο οποίος της ανακοίνωσε ότι η κόρη της είχε δήθεν τραυματιστεί σοβαρά σε τροχαίο ατύχημα.

Μόνο που η γυναίκα δεν είχε κόρη. Αντιλήφθηκε αμέσως ότι επρόκειτο για απόπειρα εξαπάτησης και έκλεισε το τηλέφωνο.

Οι δράστες, ωστόσο, δεν εγκατέλειψαν την προσπάθεια.

Περίπου μία ώρα αργότερα, δέχθηκε νέο τηλεφώνημα. Αυτή τη φορά, ο άγνωστος παρουσιάστηκε ως αστυνομικός, υποστηρίζοντας ότι γνώριζε για την προηγούμενη απόπειρα απάτης και ότι επικοινωνούσε μαζί της για να την προστατεύσει.

Με καθησυχαστικό ύφος κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη της, κρατώντας τη στο τηλέφωνο για περισσότερο από μιάμιση ώρα.

Την έπεισε ότι το σπίτι της παρακολουθούνταν από κακοποιούς και της ζήτησε να κλείσει πόρτες, παράθυρα και παντζούρια, να μην απαντήσει σε άλλες κλήσεις και να μην ανοίξει σε κανέναν.

Την ίδια ώρα, ο γιος της προσπαθούσε μάταια να επικοινωνήσει μαζί της.

Ανησυχώντας, ζήτησε αρχικά από γειτόνισσα να ελέγξει τι συμβαίνει και στη συνέχεια έφυγε από την εργασία του για να πάει στο σπίτι.

Την πρόλαβε την τελευταία στιγμή, την ώρα που κατέβαινε τα σκαλιά κλαίγοντας και κρατώντας μία σακούλα με όλα της τα κοσμήματα.

Η ηλικιωμένη είχε πειστεί ότι έπρεπε να παραδώσει τα χρυσαφικά στον υποτιθέμενο αστυνομικό, προκειμένου να τα φυλάξει μέχρι να συλληφθούν οι δήθεν κακοποιοί.

Χάρη στην παρέμβαση του γιου της, η παράδοση δεν πραγματοποιήθηκε.

Η υπόθεση αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα παραπλανητική μέθοδο: οι δράστες αξιοποιούν ακόμη και μια αποτυχημένη απόπειρα εξαπάτησης για να εμφανιστούν στη συνέχεια ως προστάτες του θύματος.

Θεσσαλονίκη και Τρίκαλα: Άφησαν χρήματα σε κάδο και παρέδωσαν χρυσές λίρες σε ταξί

Δύο ακόμη περιστατικά που εξιχνιάστηκαν στις αρχές Νοεμβρίου αποκαλύπτουν διαφορετικούς τρόπους παραλαβής χρημάτων και κοσμημάτων από ηλικιωμένες γυναίκες.

Στη Θεσσαλονίκη, στις 2 Νοεμβρίου, άγνωστοι επικοινώνησαν επανειλημμένα με ηλικιωμένη, προσποιούμενοι ότι υπήρχε σοβαρό πρόβλημα με συγγενικό της πρόσωπο.

Στη συνέχεια, άτομο που παρουσιαζόταν ως αστυνομικός την έπεισε να συγκεντρώσει χρήματα και κοσμήματα.

Η γυναίκα ακολούθησε τις οδηγίες και άφησε 5.300 ευρώ και χρυσαφικά σε σακούλα κάτω από κάδο απορριμμάτων, έξω από την κατοικία της.

Μία ημέρα αργότερα, στα Τρίκαλα, άλλη ηλικιωμένη εξαπατήθηκε με παρόμοιο τρόπο.

Αυτή τη φορά, οι δράστες την έπεισαν να συγκεντρώσει:

• 15.900 ευρώ σε μετρητά
• 46 χρυσές λίρες
• Διάφορα κοσμήματα

Η συνολική αξία των χρημάτων και των τιμαλφών της συγκεκριμένης υπόθεσης υπολογίστηκε σε περίπου 60.000 ευρώ.

Το πιο ασυνήθιστο στοιχείο ήταν ότι οι δράστες χρησιμοποίησαν ανυποψίαστο οδηγό ταξί για να μεταφέρει την τσάντα από τα Τρίκαλα στη Θεσσαλονίκη.

Ο οδηγός δεν γνώριζε το περιεχόμενό της ούτε την παράνομη δραστηριότητα.

Για τις δύο υποθέσεις συνελήφθη ένας άνδρας στη Θεσσαλονίκη, ενώ οι αστυνομικοί κατάφεραν να ανακτήσουν όλα τα χρήματα και τα τιμαλφή και να τα επιστρέψουν στις δύο γυναίκες.

Πέλλα: Τους έπεισαν να τυλίξουν 220 χρυσές λίρες σε αλουμινόχαρτο

Μία ακόμη εντυπωσιακή μέθοδος εξαπάτησης αποκαλύφθηκε στην Πέλλα, σε υπόθεση που είχε σημειωθεί τον Ιούλιο και εξιχνιάστηκε τον Οκτώβριο.

Οι δράστες τηλεφώνησαν σε ζευγάρι, με έναν από αυτούς να προσποιείται τον υπάλληλο του ΔΕΔΔΗΕ.

Ισχυρίστηκε ότι υπήρχε πρόβλημα στην τάση του ηλεκτρικού ρεύματος στην περιοχή, δημιουργώντας την εντύπωση ότι απαιτούνταν άμεση παρέμβαση.

Στη συνέχεια, συνεργοί του επικοινώνησαν με το ζευγάρι και το καθοδήγησαν να τυλίξει χρήματα και κοσμήματα σε αλουμινόχαρτο, να τα τοποθετήσει κάτω από τον ηλεκτρικό πίνακα και να αφήσει ανοιχτή την πόρτα του σπιτιού.

Το αποτέλεσμα ήταν οι επιτήδειοι να αποσπάσουν:

• 220 χρυσές λίρες
• 7.500 ευρώ σε μετρητά
• Κοσμήματα αξίας 15.000 ευρώ

Η αστυνομική έρευνα οδήγησε στην ταυτοποίηση ενός άνδρα, σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε δικογραφία, ενώ συνεχίστηκε η αναζήτηση συνεργών.

Το περιστατικό αναδεικνύει πώς ένας ψευδής ισχυρισμός για τεχνικό πρόβλημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για την αφαίρεση ολόκληρης περιουσίας.

Αττική: Πάνω από 120.000 ευρώ η λεία σπείρας – Μετέφεραν ηλικιωμένους ακόμη και σε ΑΤΜ

Στην Αττική, η Αστυνομία προχώρησε στην εξάρθρωση ομάδας που φέρεται να είχε εξαπατήσει ηλικιωμένους, αποσπώντας χρήματα και τιμαλφή αξίας άνω των 120.000 ευρώ.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν τέσσερις άνδρες, ηλικίας 37, 42, 44 και 45 ετών, ενώ η έρευνα οδήγησε στην εξιχνίαση τουλάχιστον 25 περιπτώσεων απατών και κλοπών.

Οι κατηγορούμενοι φέρονται να προσέγγιζαν ηλικιωμένους παριστάνοντας άλλοτε τους λογιστές και άλλοτε πρόσωπα από το συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον τους.

Επικαλούνταν ανύπαρκτες φορολογικές εκκρεμότητες ή έκτακτες οικονομικές ανάγκες, προκειμένου να τους πείσουν να παραδώσουν χρήματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, επιβίβαζαν ηλικιωμένους σε οχήματα και τους μετέφεραν σε τράπεζες ή ΑΤΜ, ασκώντας πίεση για να πραγματοποιήσουν αναλήψεις.

Σε άλλες περιπτώσεις αποκτούσαν πρόσβαση σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή έμπαιναν στα σπίτια των θυμάτων, αφαιρώντας χρήματα και πολύτιμα αντικείμενα.

Η υπόθεση δείχνει ότι οι απάτες δεν περιορίζονται πάντοτε σε μία τηλεφωνική επικοινωνία, αλλά ενδέχεται να περιλαμβάνουν και φυσική προσέγγιση των θυμάτων.

Από τον «αστυνομικό» μέχρι τον «λογιστή» – Τα πρόσωπα που υποδύονται

Οι πρόσφατες υποθέσεις αναδεικνύουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: οι δράστες επιχειρούν να αποκτήσουν την εμπιστοσύνη των θυμάτων παρουσιάζοντας μια ψεύτικη ιδιότητα ή επικαλούμενοι μια επείγουσα κατάσταση.

Οι συνηθέστερες μέθοδοι που καταγράφονται είναι:

Ο «μαϊμού» αστυνομικός: Επικαλείται τροχαίο, εμπλοκή συγγενικού προσώπου με την Αστυνομία ή υποτιθέμενη επιχείρηση προστασίας χρημάτων και κοσμημάτων.

Ο δήθεν υπάλληλος του ΔΕΔΔΗΕ: Προειδοποιεί για ανύπαρκτη ηλεκτρολογική βλάβη και ζητά από τον πολίτη να μετακινήσει πολύτιμα αντικείμενα.

Ο ψεύτικος λογιστής: Επικαλείται φορολογική εκκρεμότητα, επιστροφή χρημάτων ή άλλη οικονομική διαδικασία που δήθεν απαιτεί άμεση ενέργεια.

Ο υποτιθέμενος συγγενής ή γνωστός: Παρουσιάζει ένα έκτακτο οικονομικό πρόβλημα και ζητά χρήματα, συχνά ασκώντας συναισθηματική πίεση.

Ο δήθεν προστάτης: Εμφανίζεται μετά από προηγούμενο ύποπτο τηλεφώνημα και ισχυρίζεται ότι προσπαθεί να προστατεύσει τον ηλικιωμένο από απατεώνες.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το κρίσιμο στοιχείο είναι η προσπάθεια των δραστών να δημιουργήσουν αίσθημα επείγοντος και να αποτρέψουν το θύμα από το να επικοινωνήσει με ανθρώπους που εμπιστεύεται.

Γιατί οι δράστες επιμένουν στην απομόνωση των ηλικιωμένων

Στις καταγεγραμμένες υποθέσεις, η ψυχολογική πίεση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.

Οι επιτήδειοι επιδιώκουν να προκαλέσουν φόβο για την ασφάλεια ενός συγγενικού προσώπου, ανησυχία για την περιουσία του θύματος ή την εντύπωση ότι υπάρχει ελάχιστος χρόνος για αντίδραση.

Παράλληλα, προσπαθούν να κρατήσουν τον ηλικιωμένο στο τηλέφωνο, να εμποδίσουν την επικοινωνία με την οικογένειά του ή να τον οδηγήσουν σε μια άμεση οικονομική απόφαση.

Η περίπτωση της Λαμίας είναι χαρακτηριστική, καθώς η γυναίκα είχε αναγνωρίσει την πρώτη απάτη, αλλά τελικά πείστηκε από το δεύτερο τηλεφώνημα, όταν ο δράστης άλλαξε τακτική.

Η επιτυχία τέτοιων μεθόδων δεν εξαρτάται απαραίτητα από την άγνοια του θύματος. Συχνά βασίζεται στην αιφνιδιαστική δημιουργία μιας κατάστασης φόβου, στην οποία ακόμη και ένας προσεκτικός άνθρωπος μπορεί να δυσκολευτεί να αντιδράσει.

Πώς μπορούν να προστατευτούν οι ηλικιωμένοι – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οικογένειες

Με αφορμή τα αλλεπάλληλα περιστατικά, ιδιαίτερη σημασία έχει η ενημέρωση των ηλικιωμένων και των συγγενών τους.

Οι βασικές συστάσεις προστασίας είναι οι εξής:

• Μην παραδίδετε ποτέ χρήματα, χρυσές λίρες ή κοσμήματα σε άγνωστο πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι είναι αστυνομικός ή δημόσιος υπάλληλος.
• Μην ακολουθείτε τηλεφωνικές οδηγίες για να αφήσετε χρήματα έξω από το σπίτι, σε κάδους απορριμμάτων ή σε άλλα σημεία.
• Μην αποκαλύπτετε σε αγνώστους πόσα χρήματα ή τιμαλφή φυλάσσετε στην κατοικία σας.
• Κλείστε το τηλέφωνο και επικοινωνήστε εσείς με τον συγγενή που υποτίθεται ότι βρίσκεται σε κίνδυνο, χρησιμοποιώντας αριθμό που ήδη γνωρίζετε.
• Μην πραγματοποιείτε αναλήψεις ή μεταφορές χρημάτων κατόπιν οδηγιών αγνώστων.
• Ενημερώστε άμεσα την Αστυνομία στο 100 εάν δεχθείτε ύποπτο τηλεφώνημα ή αντιληφθείτε απόπειρα εξαπάτησης.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι τα μέλη της οικογένειας να συζητούν συχνά με τους ηλικιωμένους για τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι επιτήδειοι, χωρίς να τους προκαλούν πανικό ή να τους αποθαρρύνουν από το να αναφέρουν ένα ύποπτο περιστατικό.

Ένας διαρκώς μεταβαλλόμενος κίνδυνος

Από τα ψεύτικα τροχαία και τους δήθεν αστυνομικούς μέχρι τα χρυσαφικά σε αλουμινόχαρτο και τις αναλήψεις από ΑΤΜ, οι πρόσφατες υποθέσεις αναδεικνύουν την ευρηματικότητα των δραστών και τη σοβαρότητα των οικονομικών απωλειών που μπορούν να προκαλέσουν.

Παρότι δεν υπάρχουν στα συγκεκριμένα στοιχεία συγκεντρωτικά στατιστικά που να αποδεικνύουν την έκταση της αύξησης σε πανελλαδικό επίπεδο, η διαδοχή περιστατικών σε διαφορετικές περιοχές αποτυπώνει ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι οι απατεώνες προσαρμόζουν διαρκώς την ιστορία τους, εκμεταλλευόμενοι την εμπιστοσύνη, την ανησυχία και την ανάγκη των ηλικιωμένων να προστατεύσουν τους δικούς τους ανθρώπους.

Και όπως δείχνει η περίπτωση της Λαμίας, πολλές φορές μία έγκαιρη παρέμβαση από συγγενικό πρόσωπο αρκεί για να αποτρέψει την οικονομική καταστροφή.