Τα μεγάλα “δώρα” στο Ιράν από τη συμφωνία με τις ΗΠΑ – Το πετρέλαιο και το ταμείο-μαμούθ για επενδύσεις

Συνεχίζονται οι διαρροές σχετικά με το τελικό σχέδιο της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που αναμένεται να υπογραφεί επίσημα στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας την Παρασκευή 19/6.

Εκτός από το τέλος των εχθροπραξιών, τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την αποκατάσταση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ, όπως μεταδίδει το Bloomberg, το τελικό σχέδιο της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιλαμβάνει ένα ευρύ οικονομικό πακέτο, το οποίο θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να επανενταχθεί σταδιακά στο διεθνές οικονομικό και ενεργειακό περιβάλλον.

Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, η Τεχεράνη αναμένεται να αποκτήσει τη δυνατότητα άμεσων εξαγωγών πετρελαίου, πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και σταδιακή αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.

Το παραπάνω είναι η πιο ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τα οικονομικά ανταλλάγματα που είναι διατεθειμένη να προσφέρει η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη.

Η τελετή των υπογραφών προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί στο θέρετρο Μπούργκενστοκ, πάνω από τη λίμνη της Λουκέρνης την Παρασκευή.

Της αμερικανικής αποστολής αναμένεται να ηγηθεί ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ενώ εκ μέρους του Ιράν εκτιμάται ότι θα παραστεί ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Μετά την υπογραφή της συμφωνίας, προβλέπεται ένα διάστημα διαβουλεύσεων διάρκειας 60 ημερών, κατά το οποίο οι δύο πλευρές θα επιδιώξουν να επιλύσουν τα ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα και να καταλήξουν σε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Το ταμείο των 300 δισ. δολαρίων

Ένα ιδιωτικό ταμείο 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων σχεδιασμένο για την ενίσχυση των επενδύσεων στο Ιράν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο συμφωνίας Τεχεράνης- Ουάσινγκτον, ενώ ήδη υπάρχουν δεσμεύσεις για περισσότερα από τα μισά χρήματα, δήλωσε πηγή που έχει γνώση της συμφωνίας στο Reuters.

Το ταμείο έχει στόχο να προσφέρει και στις δύο πλευρές οικονομικά κίνητρα για να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, εξήγησε η πηγή, η οποία θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της καθώς το σχέδιο αυτό δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως.

Η ύπαρξη του ταμείου ήταν γνωστή, αλλά το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά ότι υπάρχουν ήδη δεσμεύσεις για περισσότερο από το μισό ποσό και ότι θα χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από ιδιωτικά κεφάλαια.

Το ταμείο αυτό είναι ένα ιδιωτικό επενδυτικό μέσο, όχι ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, και δεν θα περιλαμβάνει κυβερνητικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμευτούν για χρηματοδότηση.

Οι επενδύσεις για τις οποίες υπάρχουν δεσμεύσεις αφορούν τομείς όπως η ενέργεια, η επιμελητεία, η μεταποίηση και οι μεταφορές, ανέφερε η πηγή.

Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσινγκτον είχε δηλώσει ότι δεν θα τα παρείχε. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο θα ονομάζεται Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης.

Ο μηχανισμός προβλέπει ότι οι χώρες της περιφέρειας θα συνεισφέρουν με διάφορους τρόπους, σημείωσε η ιρανική πηγή. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης υποδομών που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια, αεροδρόμια.

Το Ιράν, μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, δεν έχει προσελκύσει σχεδόν καθόλου άμεσες ξένες επενδύσεις τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες λόγω των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων.

Στη χώρα υπάρχουν τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα πετρελαίου. Έχει επίσης έναν νεαρό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικό ανεκμετάλλευτο δυναμικό σε τομείς που κυμαίνονται από τα πετροχημικά και την εξόρυξη έως τον τουρισμό και τη γεωργία.

Το επενδυτικό ταμείο δεν θα συσταθεί ούτε θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι να συναφθεί μια οριστική και ικανοποιητική συμφωνία. Μόλις υπογραφεί το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ- Ιράν, θα ακολουθήσει μια διαδικασία διαπραγμάτευσης που προβλέπεται να διαρκέσει 60 ημέρες.

«Θα συσταθεί μόλις υπογραφεί η τελική συμφωνία», δήλωσε η πηγή. «Στη διάρκεια αυτών των 60 ημερών οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς και επενδυτές για να σχεδιάσουν τα έργα».

Το Ιράν και το Πακιστάν, που μεσολάβησε για την σύναψη του μνημονίου κατανόησης, δεν έχουν σχολιάσει προς το παρόν τις πληροφορίες.

Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε στη συνέντευξη που παραχώρησε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς τη Δευτέρα στην οποία δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισεκ. δολαρίων υποστηριζόμενο από τις χώρες του Κόλπου, αν καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον.

Η πηγή δεν διευκρίνισε ποιος και πώς θα διαχειρίζεται το ταμείο, σημειώνοντας ότι οι βασικές λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστεί.