Νέο τελεσίγραφο Τραμπ: «Το Ιράν θα συμφωνήσει για τις επιθεωρήσεις όπλων για να διασφαλίσει την πυρηνική ειλικρίνεια»

Σε εξέλιξη βρίσκεται ένα σύνθετο διπλωματικό σκηνικό γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να παρεμβαίνει εκ νέου μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Τραμπ κάλεσε το Ιράν να επιτρέψει τον έλεγχο των πυρηνικών του υποδομών, παρά την κατηγορηματική διάψευση της ιρανικής πλευράς σχετικά με την επίτευξη σχετικής συμφωνίας στην Ελβετία κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός ηγέτης υπογράμμισε: «Όλοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι το Ιράν θα συμφωνήσει να πραγματοποιήσει σημαντικές επιθεωρήσεις όπλων προκειμένου να διασφαλίσει την ”Πυρηνική Ειλικρίνεια” στο μέλλον».

Κατηγορηματικό «όχι» από την Τεχεράνη για νέες δεσμεύσεις

Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε πως δεν υπήρξε καμία υποχώρηση στο συγκεκριμένο πεδίο.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο IRNA πως «η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύθηκε για το πυρηνικό ζήτημα κατά τη διάρκεια των 18ωρων συνομιλιών στην Ελβετία και δεν αποδέχθηκε καμία νέα δέσμευση».

Η τοποθέτηση αυτή ήρθε ως απάντηση σε προηγούμενες αναφορές του Αμερικανού αντιπροέδρου, ο οποίος είχε σημειώσει ότι στο τραπέζι των ελβετικών συνομιλιών βρέθηκε τόσο το πυρηνικό ζήτημα όσο και η επάνοδος των ελεγκτών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).

Ο κ. Μπαγκάι συμπλήρωσε μάλιστα ότι «η συνεργασία του Ιράν με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας θα συνεχιστεί σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες, με την επιφύλαξη της έγκρισης του κοινοβουλίου του Ιράν και των αποφάσεων του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας».

Στον Κόλπο ο Μάρκο Ρούμπιο εν μέσω περιφερειακών ανησυχιών

Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκινά τριήμερη περιοδεία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, προκειμένου να ενημερώσει τους συμμάχους των ΗΠΑ για το προσχέδιο της συμφωνίας με το Ιράν.

Στο Μπαχρέιν, ο κ. Ρούμπιο θα πραγματοποιήσει επαφές με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC).

Η κινητικότητα αυτή καταγράφεται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας των αραβικών κρατών, τα οποία βλέπουν με επιφύλαξη την πιθανότητα δημιουργίας ενός ταμείου ανοικοδόμησης για το Ιράν, ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι ηγέτες της περιοχής εκφράζουν φόβους ότι οι πόροι αυτοί θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων και τη χρηματοδότηση συμμαχικών τους πολιτοφυλακών.

Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι το Μνημόνιο Συνεννόησης (MoU) δεν περιλαμβάνει περιορισμούς για το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, τη στιγμή που χώρες του Κόλπου, οι οποίες φιλοξενούν κρίσιμες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, έχουν δεχτεί πλήγματα από drones και πυραύλους το τελευταίο διάστημα.

Η διπλωματική αυτή προσπάθεια ακολουθεί τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Εμανουέλ Μακρόν στις Βερσαλλίες, όπου υπεγράφη το σχετικό μνημόνιο, ενεργοποιώντας μια περίοδο 60 ημερών για την επίτευξη μιας οριστικής και καθολικής συμφωνίας.

Ελεύθερη ναυσιπλοΐα και περιφερειακή σταθερότητα

Στο επιχειρησιακό κομμάτι, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ανακοίνωσε τη σύσταση ενός κοινού μηχανισμού για την εξασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης των πλοίων από τα Στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, εστιάζοντας στην αποναρκοθέτηση της θαλάσσιας περιοχής.

Παράλληλα, συμφωνήθηκε ένα πλαίσιο αποτροπής νέων αναφλέξεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην κατάσταση στον Λίβανο, προκειμένου να αποφευχθεί μια γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση.

Το μέλλον των συνομιλιών σε τεχνικό επίπεδο

Αν και οι επικεφαλής των διπλωματικών αποστολών αποχωρούν από την Ελβετία, το βάρος πέφτει πλέον στα τεχνικά κλιμάκια, τα οποία θα συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για τις λεπτομέρειες του προσχεδίου.

Ο κ. Βανς αποτύπωσε την κατάσταση δηλώνοντας: «Θέλαμε να δημιουργήσουμε μια δομή που θα επιτρέπει την απαραίτητη πολιτική εποπτεία, αλλά δεν μπορώ να παραμείνω εδώ για τις επόμενες 60 ημέρες», ενώ χρησιμοποίησε μια μεταφορά για να περιγράψει την πρόοδο: «Βάλαμε τα θεμέλια για μια επιτυχημένη τελική συμφωνία.

Η τελική συμφωνία είναι το σπίτι. Εμείς χτίσαμε τα θεμέλια, όχι ακόμη το σπίτι».

Τέλος, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος επεδίωξε να χαμηλώσει τους τόνους σχετικά με τις πρόσφατες προειδοποιήσεις Τραμπ προς την Τεχεράνη.

«Υπήρξαν λίγες απειλές και λίγη γκρίνια, αλλά στο τέλος οι συνομιλίες συνεχίστηκαν και σημειώσαμε μεγάλη πρόοδο». Όπως εξήγησε, η ιρανική πλευρά είχε ήδη ενημερωθεί ότι ο πρόεδρος Τραμπ προτίθεται να απαντά δημόσια σε κάθε τοποθέτηση που κρίνει προκλητική.

Παρά τις υφιστάμενες προκλήσεις, η έναρξη των συνομιλιών για τα Στενά του Ορμούζ και η προοπτική επιστροφής των διεθνών επιθεωρητών αντιμετωπίζονται από τη διπλωματική κοινότητα ως σαφή δείγματα αποκλιμάκωσης.