Ρωσία: Η «υπερεφαρμογή» Max μπορεί να κατασκοπεύει τους χρήστες – Τι αποκάλυψαν ερευνητές

Σοβαρά ερωτήματα για την ιδιωτικότητα εκατομμυρίων χρηστών στη Ρωσία προκαλεί νέα έρευνα γύρω από το Max, την εφαρμογή που έχει προωθηθεί από τις ρωσικές Αρχές ως εγχώρια εναλλακτική σε υπηρεσίες όπως το Telegram και το WhatsApp.

Σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάζει ο Guardian, ειδικοί εντόπισαν στην εφαρμογή ισχυρές δυνατότητες πρόσβασης στο οικοσύστημα των υπηρεσιών της, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για εκτεταμένη παρακολούθηση των χρηστών.

Το Max έχει εξελιχθεί σε μια ρωσική «super-app», συνδυάζοντας σε ένα περιβάλλον υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων, πληρωμών και πρόσβασης σε κρατικές υπηρεσίες.

Πίσω από την εφαρμογή βρίσκεται η VK, η εταιρεία που συνδέεται και με το κοινωνικό δίκτυο VKontakte.

Μπορεί να τραβά screenshots χωρίς να το γνωρίζει ο χρήστης

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Roya Ensafi, αναπληρώτρια καθηγήτρια Επιστήμης Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, εξέτασε τη ρωσική έκδοση της εφαρμογής.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που παρουσιάζει ο Guardian, το Max διαθέτει τη δυνατότητα να λαμβάνει screenshots από τη συσκευή και το περιεχόμενο των mini-apps χωρίς να ενημερώνεται ο χρήστης.

Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι μπορεί να αποκτά πρόσβαση σε πληροφορίες που βρίσκονται στις επιμέρους υπηρεσίες του οικοσυστήματός του, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων που σχετίζονται με μηνύματα και πληρωμές.

Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, εντοπίστηκαν δυνατότητες μίμησης ενεργειών του χρήστη (impersonation), καθώς και εισαγωγής κώδικα στα mini-apps.

Η τελευταία δυνατότητα θα μπορούσε, κατά τους ερευνητές, να αξιοποιηθεί ακόμη και για κυβερνοεπιθέσεις.

Τι δεν μπορεί να κάνει το Max

Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση: τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι το Max μπορεί να παρακολουθεί ανεξέλεγκτα ολόκληρο το κινητό ενός χρήστη.

Σύμφωνα με την έρευνα, η εφαρμογή δεν μπορεί να εισβάλει σε ανεξάρτητες εφαρμογές όπως το Telegram ή το WhatsApp, εφόσον αυτές βρίσκονται εγκατεστημένες στη συσκευή.

Οι δυνατότητες που περιγράφονται αφορούν κυρίως το οικοσύστημα του Max και τα mini-apps που λειτουργούν μέσα σε αυτό.

Από τα μηνύματα μέχρι τράπεζες και κρατικές υπηρεσίες

Το Max επιχειρεί να συγκεντρώσει σε μία εφαρμογή σημαντικό μέρος της ψηφιακής καθημερινότητας των Ρώσων.

Μέσα από τα mini-apps μπορούν να ενσωματώνονται υπηρεσίες όπως μηνύματα, τραπεζικές συναλλαγές και κρατικές υπηρεσίες, σε ένα μοντέλο που παραπέμπει στη λογική του κινεζικού WeChat.

Η ανάπτυξή του, όμως, δεν στηρίζεται μόνο στην επιλογή των χρηστών.

Εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, εκπαιδευτικοί, φοιτητές και μαθητές έχουν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεχθεί πιέσεις ή οδηγίες για να μεταφέρουν μέρος των επικοινωνιών τους στην πλατφόρμα.

Από την 1η Σεπτεμβρίου 2025, μάλιστα, η Ρωσία είχε αποφασίσει ότι το Max θα πρέπει να βρίσκεται προεγκατεστημένο σε smartphones και tablets που πωλούνται στη χώρα.

Φοιτητές καταγγέλλουν ότι ουσιαστικά δεν είχαν επιλογή

Χαρακτηριστικές είναι οι μαρτυρίες που μεταφέρει ο Guardian.

Εκπαιδευτικός στη Μόσχα υποστήριξε ότι το προσωπικό του σχολείου του ενημερώθηκε πως οι συνομιλίες με γονείς, η αποστολή εργασιών και άλλες σχολικές επικοινωνίες θα πραγματοποιούνται πλέον μέσω Max.

Φοιτητής στην Αγία Πετρούπολη ανέφερε ότι εγκατέστησε απρόθυμα την εφαρμογή, καθώς χρειαζόταν QR code μέσω του Max για την πρόσβαση σε πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις ή εστίες.

«Σχέδιο» για τον ψηφιακό αυταρχισμό

Η Roya Ensafi εκτιμά ότι η περίπτωση του Max έχει ευρύτερη σημασία, καθώς δείχνει πώς μια κυβέρνηση μπορεί να συγκεντρώσει πολλές καθημερινές ψηφιακές λειτουργίες σε μία πλατφόρμα και, ταυτόχρονα, να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα ελέγχου.

Η ερευνήτρια χαρακτηρίζει το μοντέλο ένα πιθανό «blueprint» για τον ψηφιακό αυταρχισμό, προειδοποιώντας ότι αντίστοιχες πρακτικές θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και από άλλες κυβερνήσεις.

Οι ανησυχίες γύρω από το Max δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά. Ήδη από το 2025, επικριτές της εφαρμογής είχαν εκφράσει φόβους για πιθανή παρακολούθηση, ενώ ρωσικά κρατικά μέσα είχαν απορρίψει τις σχετικές κατηγορίες και υποστήριζαν ότι το Max ζητά λιγότερα δικαιώματα πρόσβασης σε δεδομένα από ανταγωνιστικές εφαρμογές.

Η Max και η VK κλήθηκαν από τον Guardian να σχολιάσουν τα νέα ευρήματα.