Θα φανούν πραγματικά στην τσέπη των καταναλωτών οι μειώσεις τιμών στα σούπερ μάρκετ;

Σε πλήρη εφαρμογή βρίσκεται η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να περιορίσει την πίεση που ασκεί η ακρίβεια στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε με περισσότερους από 1.660 κωδικούς βασικών καταναλωτικών αγαθών, ενώ, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, η λίστα διευρύνθηκε και περιλαμβάνει πλέον 1.740 προϊόντα.

Οι μειώσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα του καθημερινού καλαθιού: επώνυμα προϊόντα, είδη ιδιωτικής ετικέτας, τρόφιμα, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθαριστικά, απορρυπαντικά, νωπά κρέατα και σχολικά είδη.

Η μέση μείωση στο σύνολο των κωδικών διαμορφώνεται στο 9,5%, ενώ σε επιλεγμένα προϊόντα φτάνει έως και το 44%.

Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: οι μειώσεις θα αποτυπωθούν αισθητά στον συνολικό λογαριασμό του σούπερ μάρκετ ή το όφελος θα αποδειχθεί περιορισμένο και προσωρινό;

Πώς λειτουργεί η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών

Η πρωτοβουλία υλοποιείται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης και τους φορείς της επιχειρηματικότητας.

Στη διαδικασία συμμετέχουν προμηθευτικές επιχειρήσεις, αλυσίδες σούπερ μάρκετ, καθώς και αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί κατά την έναρξη του μέτρου, συμμετέχουν περισσότερες από 90 προμηθευτικές εταιρείες, 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών.

Η τελική μείωση μπορεί να προκύπτει από δύο επίπεδα:

➝ Την έκπτωση που δηλώνει ο προμηθευτής.

➝ Την πρόσθετη εμπορική έκπτωση που εφαρμόζει η αλυσίδα λιανικής.

Για τον λόγο αυτό, η τελική τιμή ενός προϊόντος μπορεί να διαφέρει από αλυσίδα σε αλυσίδα. Το ίδιο προϊόν ενδέχεται να εμφανίζεται με διαφορετικό ποσοστό έκπτωσης, ανάλογα με την πρόσθετη συμμετοχή κάθε σούπερ μάρκετ.

Όπως είχε γράψει το DEBATER πριν από την έναρξη του μέτρου, οι καταναλωτές χρειάζεται να συνεχίσουν να συγκρίνουν τις τιμές ανάμεσα στις διαφορετικές αλυσίδες, καθώς οι εκπτώσεις δεν εφαρμόζονται με ενιαίο τρόπο σε όλα τα σημεία πώλησης.

Πώς εντοπίζονται τα προϊόντα με μειωμένη τιμή

Τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία φέρουν ειδική σήμανση στα ράφια, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζονται ευκολότερα από τους καταναλωτές.

Παράλληλα, υπάρχει ψηφιακή ενημέρωση μέσω της εφαρμογής «PosoKanei», όπου παρουσιάζονται:

● Οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν.

● Οι κωδικοί που έχουν ενταχθεί στο μέτρο.

● Η προηγούμενη και η νέα τιμή.

● Το ποσοστό της μείωσης.

● Η αλυσίδα στην οποία εφαρμόζεται η συγκεκριμένη έκπτωση.

Στα επώνυμα προϊόντα εμφανίζεται εύρος μείωσης, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η διαφορετική πρόσθετη έκπτωση που μπορεί να προσφέρει κάθε αλυσίδα.

Επώνυμα προϊόντα: Μειώσεις έως 44%

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τα επώνυμα προϊόντα.

Περισσότεροι από έναν στους πέντε κωδικούς εμφανίζουν διψήφια τελική μείωση. Συνολικά:

● 191 κωδικοί έχουν μείωση τουλάχιστον 10%.

● 76 κωδικοί έχουν μείωση τουλάχιστον 15%.

● 40 κωδικοί έχουν μείωση τουλάχιστον 20%.

● 11 κωδικοί καταγράφουν μείωση τουλάχιστον 30%.

● Η μεγαλύτερη τελική μείωση φτάνει στο 44%.

Η μέση μείωση που δηλώνουν οι προμηθευτές διαμορφώνεται στο 6,6%. Με την πρόσθετη συμμετοχή των αλυσίδων, η μέση τελική μείωση στα επώνυμα προϊόντα φτάνει περίπου στο 9%.

Μεγάλη παρουσία στη λίστα έχουν προϊόντα που αγοράζονται συχνά από τα νοικοκυριά:

● 146 κωδικοί προσωπικής υγιεινής.

● 143 κωδικοί σε γάλα, γιαούρτι, τυρί, αυγά και άλλα γαλακτοκομικά.

● 100 κωδικοί σε ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια.

● 77 κωδικοί σε καθαριστικά και απορρυπαντικά.

● 72 κωδικοί αλλαντικών.

Στα γαλακτοκομικά και τα αυγά η μέση μείωση βρίσκεται περίπου στο 8,7%, ενώ 55 κωδικοί της κατηγορίας έχουν έκπτωση τουλάχιστον 10%.

Η μεγαλύτερη μέση μείωση εντοπίζεται στις σάλτσες, τις μουστάρδες, τις μαγιονέζες και τις αλοιφές, όπου φτάνει περίπου στο 17,2%. Στα προϊόντα σοκολάτας η μέση έκπτωση διαμορφώνεται περίπου στο 12,5%, ενώ εννέα κωδικοί εμφανίζουν μείωση άνω του 20%.

Τα αναλυτικά στοιχεία για τις μειώσεις έως 44% στα επώνυμα προϊόντα δείχνουν ότι το ύψος της έκπτωσης διαφοροποιείται σημαντικά ανά κατηγορία και κωδικό.

Σχολικά είδη: Πάνω από 9 στα 10 με διψήφια μείωση

Οι μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες μειώσεις καταγράφονται στα σχολικά είδη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικογένειες προετοιμάζονται για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

Από τους 403 σχολικούς κωδικούς που περιλαμβάνονται στη λίστα:

● Οι 373 έχουν μείωση τουλάχιστον 10%.

● Οι 43 έχουν μείωση τουλάχιστον 20%.

● Οι 21 έχουν μείωση τουλάχιστον 25%.

● Η μεγαλύτερη έκπτωση φτάνει περίπου στο 36%.

Η μέση μείωση στα σχολικά προϊόντα διαμορφώνεται περίπου στο 12%.

Περισσότεροι από τους μισούς κωδικούς αφορούν σχολικές τσάντες, σακίδια και κασετίνες. Συγκεκριμένα, στη συγκεκριμένη κατηγορία έχουν ενταχθεί 211 προϊόντα.

Στα τετράδια, τα μπλοκ και το χαρτί η μέση μείωση φτάνει περίπου στο 17%, ενώ σχεδόν ένας στους δύο κωδικούς έχει έκπτωση τουλάχιστον 20%.

Στη γραφική ύλη και τα χρώματα περιλαμβάνονται 55 κωδικοί, με τη μέση μείωση να διαμορφώνεται περίπου στο 14,6%.

Νωπά κρέατα: Μειώσεις έως 28%

Στη λίστα των νωπών κρεάτων περισσότεροι από έναν στους τέσσερις κωδικούς έχουν διψήφια μείωση.

Ειδικότερα:

● 28 κωδικοί έχουν έκπτωση τουλάχιστον 10%.

● 10 κωδικοί έχουν έκπτωση τουλάχιστον 15%.

● Τέσσερις κωδικοί εμφανίζουν μείωση άνω του 25%.

● Η μεγαλύτερη μείωση φτάνει περίπου στο 28%.

Η μεγαλύτερη συμμετοχή αφορά το κοτόπουλο και τα προϊόντα πουλερικών, με περίπου 56 κωδικούς. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης προϊόντα μοσχαριού, βοδινού, χοιρινού και διάφορα κρεατοσκευάσματα.

Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας: Μειώσεις έως 33%

Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας η μέση μείωση διαμορφώνεται περίπου στο 8%.

Από τους 360 κωδικούς:

● Οι 94 έχουν μείωση τουλάχιστον 10%.

● Οι 24 έχουν μείωση τουλάχιστον 15%.

● Οι 10 έχουν μείωση τουλάχιστον 20%.

● Η μεγαλύτερη έκπτωση φτάνει περίπου στο 33%.

Η μεγαλύτερη κατηγορία είναι εκείνη της προσωπικής υγιεινής και της οικογενειακής φροντίδας, με περίπου 72 κωδικούς και μειώσεις που φτάνουν έως το 22%.

Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης, όπως γαλακτοκομικά, τυριά, είδη πρωινού, άλευρα, μαρμελάδες, καθαριστικά, χαρτικά, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια.

Πόσο θα διαρκέσουν οι μειώσεις

Η διάρκεια του μέτρου δεν είναι ίδια για όλα τα προϊόντα.

Οι μειώσεις θα εφαρμόζονται για διάστημα από δύο έως τέσσερις μήνες, ανάλογα με τον κωδικό και τη δέσμευση της επιχείρησης.

Για τις επιχειρήσεις που έχουν δεσμευθεί να διατηρήσουν τις χαμηλότερες τιμές για δύο μήνες προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης νέων κωδικών για το επόμενο δίμηνο. Σε άλλες περιπτώσεις, η μειωμένη τιμή θα παραμείνει σε ισχύ για τέσσερις μήνες.

Το DEBATER είχε παρουσιάσει αναλυτικά από την πρώτη ημέρα εφαρμογής τη διάρκεια και τον τρόπο λειτουργίας της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, καθώς και τις επιχειρήσεις και τις κατηγορίες προϊόντων που συμμετέχουν.

Ο προβληματισμός για το τελικό όφελος

Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει την πρωτοβουλία «εθνική κοινωνική συμφωνία» για τη στήριξη των νοικοκυριών και τη συγκράτηση του κόστους των βασικών αγαθών.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναγνωρίσει ότι το μέτρο δεν αποτελεί συνολική απάντηση σε όλα όσα πιέζουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό, υποστηρίζοντας, ωστόσο, ότι προσφέρει μια χειροπιαστή ανακούφιση.

Υπέρ του μέτρου συνηγορούν ο μεγάλος αριθμός προϊόντων, η συμμετοχή βασικών κατηγοριών του καθημερινού καλαθιού και οι διψήφιες μειώσεις σε εκατοντάδες κωδικούς.

Από την άλλη πλευρά, το πραγματικό όφελος για κάθε νοικοκυριό θα εξαρτηθεί από το εάν αγοράζει συστηματικά τα προϊόντα που συμμετέχουν, από το ύψος της τελικής έκπτωσης στη συγκεκριμένη αλυσίδα και από το συνολικό κόστος των υπόλοιπων προϊόντων που βάζει στο καλάθι του.

Παράλληλα, η περιορισμένη διάρκεια των μειώσεων, από δύο έως τέσσερις μήνες, διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση για το εάν πρόκειται για μια ουσιαστική παρέμβαση ή για μια προσωρινή ανάσα απέναντι στην ακρίβεια.

Εσείς τι πιστεύετε; Θα φανούν πραγματικά στην τσέπη των καταναλωτών οι μειώσεις τιμών στα σούπερ μάρκετ;

ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ

ΝΑΙ – Θα περιορίσουν αισθητά τα καθημερινά έξοδα

ΟΧΙ – Οι μειώσεις είναι μικρές και προσωρινές

ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

⌯⌲ 1.740 προϊόντα στη διευρυμένη λίστα

⌯⌲ 9,5% η μέση μείωση τιμών

⌯⌲ Έως 44% η μεγαλύτερη έκπτωση

⌯⌲ 191 επώνυμοι κωδικοί με μείωση τουλάχιστον 10%

⌯⌲ 373 σχολικοί κωδικοί με μείωση τουλάχιστον 10%

⌯⌲ Έως 28% οι μειώσεις στα νωπά κρέατα

⌯⌲ Έως 33% οι μειώσεις στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

⌯⌲ Δύο έως τέσσερις μήνες η διάρκεια του μέτρου

⌯⌲ Ειδική σήμανση στα ράφια

⌯⌲ Ενημέρωση μέσω της εφαρμογής «PosoKanei»