Le Monde: Νομοθεσία επιτρέπει την επιστροφή θραυσμάτων του Παρθενώνα από το Λούβρο

Στο γεγονός ότι η νέα γαλλική νομοθεσία επιτρέπει την επιστροφή θραυσμάτων του Παρθενώνα από το Λούβρο στάθηκε με άρθρο στη γαλλική εφημερίδα Le Monde η δικηγόρος και ερευνήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας (CNRS) Κατερίνα Τιτή.

Ενώ ο νόμος σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών εγκρίθηκε οριστικά στις 7 Μαΐου, η Κατερίνα Τιτή αμφισβητεί τα νομικά και αρχαιολογικά ζητήματα που σχετίζονται με αυτό το ζήτημα μέσα από έναν στοχασμό σχετικά με τα θραύσματα του Παρθενώνα στο Λούβρο.

«Πολλά έχουν ειπωθεί για την υπόσχεση που έδωσε ο Εμανουέλ Μακρόν στην Ουαγκαντούγκου το 2017 σχετικά με την επιστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της υποσαχάριας Αφρικής. Ωστόσο, η τύχη των λεηλατημένων αρχαιοτήτων -είτε αιγυπτιακών, ελληνικών, ετρουσκικών είτε ρωμαϊκών- παραμένει εδώ και καιρό θέμα ταμπού. Η τελική ψήφιση του νέου νόμου για την επιστροφή της πολιτιστικής περιουσίας από το Κοινοβούλιο την Πέμπτη 7 Μαΐου χαιρετίστηκε ως ιστορική για τα αποικιακά αντικείμενα, και αναμφίβολα είναι. Πρέπει όμως να τονιστεί ότι προχωρά ένα βήμα παραπέρα, καθώς ανοίγει το δρόμο για την επιστροφή των λεηλατημένων αρχαιοτήτων που στεγάζονται εδώ και καιρό σε δημόσιες γαλλικές συλλογές» αναφέρει αρχικά για να προσθέσει:

«Παρ ‘όλα αυτά, ο νόμος θέτει σημαντικούς περιορισμούς. Πρώτον, ορίζει ένα χρονικό όριο: το 1815. Καλύπτονται μόνο οι παράνομες αποκτήσεις που πραγματοποιήθηκαν μετά από αυτήν την ημερομηνία. Δεύτερον, υπάρχουν εξαιρέσεις: εξαιρούνται τα αρχαιολογικά ευρήματα που αποκτήθηκαν μέσω συμφωνίας για κοινή χρήση ανασκαφών ή ανταλλαγής με σκοπό τη διεξαγωγή επιστημονικών μελετών.

Για να κατανοηθεί το πραγματικό πεδίο εφαρμογής του νόμου, πρέπει να διεξαχθεί διεξοδική έρευνα σχετικά με την προέλευση κάθε εν λόγω αρχαιολογικού αντικειμένου, η οποία συχνά περιπλέκεται από την έλλειψη άμεσα διαθέσιμων πληροφοριών. Ενώ αυτό δεν επιτρέπει τη διαμόρφωση γνώμης για την τύχη των αρχαιοτήτων γενικά, η μελέτη μιας συγκεκριμένης περίπτωσης – των θραυσμάτων του Παρθενώνα στο Λούβρο – μπορεί να αποδειχθεί διαφωτιστική.

Το Λούβρο φιλοξενεί σημαντικό αριθμό ελληνικών αρχαιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων αρκετών θραυσμάτων του Παρθενώνα – μερικά αυθεντικά, άλλα πιθανολογούμενα. Δύο από αυτά «βρέθηκαν» το 1788 και το 1789 από τον ζωγράφο, διπλωμάτη και αρχαιολόγο Louis-François-Sébastien Fauvel (1753-1838), ο οποίος τότε εργαζόταν για τον Κόμη του Choiseul-Gouffier (1752-1817), τον Γάλλο πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Fauvel είχε λάβει σαφείς οδηγίες από τον εργοδότη του, τα λόγια του οποίου έχουν γίνει διάσημα: «Πάρτε ό,τι μπορείτε, μην παραμελείτε κανένα μέσο, ​​αγαπητέ μου Fauvel, για να λεηλατήσετε ό,τι λεηλατείται στην Αθήνα και την επικράτειά της (…). Μην λυπάστε ούτε τους νεκρούς ούτε τους ζωντανούς».