ΕΛ.Α.Σ. κατά ΥΠΕΝ για το AntiNero: «Κυβερνητικό αφήγημα ότι το πρόγραμμα δουλεύει»

Κριτική στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για το πρόγραμμα AntiNero ασκούν από κοινού οι τομείς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας της ΕΛ.Α.Σ., ζητώντας ανεξάρτητη αξιολόγηση των παρεμβάσεων και δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων.

Αφορμή αποτέλεσε ανακοίνωση του ΥΠΕΝ με τίτλο «Το AntiNero κρίνεται από τα στοιχεία και τα αποτελέσματά του», με την ΕΛ.Α.Σ. να επισημαίνει ότι ένα πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας πρέπει πράγματι να αξιολογείται βάσει συγκεκριμένων δεδομένων.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα στοιχεία που παραθέτει το υπουργείο πιστοποιούν κυρίως την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου και «όχι αυτομάτως την επιχειρησιακή, περιβαλλοντική και οικονομική αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων».

ΕΛ.Α.Σ.: Το AntiNero δεν πρέπει ούτε να απαξιώνεται ούτε να γίνεται «επικοινωνιακό τρόπαιο»

Η ΕΛ.Α.Σ. αναγνωρίζει ότι η ενεργός διαχείριση των δασών και της καύσιμης ύλης αποτελεί αναγκαίο μέτρο για την πρόληψη των πυρκαγιών, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι το AntiNero δεν θα πρέπει ούτε να απορρίπτεται συνολικά ούτε να χρησιμοποιείται ως απόδειξη επιτυχίας χωρίς επαρκή αξιολόγηση.

«Η ενεργός διαχείριση των δασών και της καύσιμης ύλης είναι αναγκαίο μέτρο πρόληψης. Το AntiNero, επομένως, δεν πρέπει ούτε να απαξιώνεται συλλήβδην ούτε να μετατρέπεται σε κυβερνητικό επικοινωνιακό τρόπαιο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται η ανεξάρτητη αξιολόγηση του συνόλου του προγράμματος από διεπιστημονική επιτροπή εμπειρογνωμόνων, με συμμετοχή πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων και χωρίς την εποπτεία των φορέων που έχουν αναλάβει την υλοποίησή του.

Τι ζητά η ΕΛ.Α.Σ. για το AntiNero

Παράλληλα, ζητείται η δημοσιοποίηση των μελετών, των γεωχωρικών δεδομένων των παρεμβάσεων AntiNero και των μη διαβαθμισμένων επιχειρησιακών εκτιμήσεων, προκειμένου τα αποτελέσματα του προγράμματος να μπορούν να ελεγχθούν και να επαληθευτούν.

Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά επίσης να θεσπιστούν προκαθορισμένοι δείκτες επιχειρησιακής, οικολογικής και οικονομικής αποτελεσματικότητας.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επίδραση των παρεμβάσεων στην ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης των πυρκαγιών, ο περιορισμός της καμένης έκτασης, η επιχειρησιακή χρησιμότητα των έργων και η σχέση κόστους-οφέλους.

Στα αιτήματα περιλαμβάνεται ακόμη η αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι παρεμβάσεις πρόληψης αξιοποιούνται από το Πυροσβεστικό Σώμα και τη Δασική Υπηρεσία, καθώς και η αποτίμηση της πραγματικής συμβολής τους κατά την αντιμετώπιση πυρκαγιών.

Τέλος, ζητείται να αποσαφηνιστεί το καθεστώς περιβαλλοντικής αξιολόγησης και να υπάρξει δημόσια τεκμηρίωση για τον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται οι συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός προγράμματος εθνικής κλίμακας.

«Η πρόληψη είναι πολύ σοβαρή υπόθεση»

Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο καταλήγει η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ., αμφισβητώντας ότι η αποτελεσματικότητα του AntiNero μπορεί να θεωρηθεί επιστημονικά τεκμηριωμένη χωρίς ανεξάρτητη αξιολόγηση και μετρήσιμα αποτελέσματα.

«Η πρόληψη είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αξιολογείται αποκλειστικά από εκείνους που σχεδιάζουν, χρηματοδοτούν και υλοποιούν το πρόγραμμα. Χωρίς ανεξάρτητη αξιολόγηση και μετρήσιμα αποτελέσματα, ο ισχυρισμός ότι “το AntiNero δουλεύει” παραμένει κυβερνητικό αφήγημα και όχι επιστημονικά τεκμηριωμένο συμπέρασμα», καταλήγει.