Ο ΙΣΑ δεν απάντησε στο βασικό – Ποιος έλεγξε το ιατρείο Μαζωνάκη;

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών τιτλοφόρησε τη νέα ανακοίνωσή του «Σαφείς απαντήσεις για τον τρόπο αδειοδότησης των ιατρείων».

Μόνο που, διαβάζοντάς την, μαθαίνουμε αναλυτικά τι κάνει γενικά ο ΙΣΑ, πόσους φορείς έχει στην αρμοδιότητά του και γιατί δεν μπορεί να τους παρακολουθεί καθημερινά. Δεν μαθαίνουμε, όμως, τι ακριβώς έκανε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Και αυτό είναι σήμερα το ουσιαστικό ερώτημα.

Δεν ζητά κανείς από τον ΙΣΑ να ελέγχει με κάμερες 16.500 ιατρεία. Ζητά να ανοίξει τον φάκελο ενός συγκεκριμένου χώρου, στην πόρτα του οποίου υπήρχαν πινακίδες με την ένδειξη «Νόμιμο Ιατρείο», και να εξηγήσει με ημερομηνίες, έγγραφα και αποτελέσματα ελέγχων τι γνώριζε και πότε.

Ο ίδιος ο ΙΣΑ δηλώνει ότι ήταν αρμόδιος

Στην ανακοίνωσή του, ο ΙΣΑ αναφέρει ρητά ότι είναι αρμόδιος για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία όλων των ιατρείων, πολυϊατρείων και διαγνωστικών εργαστηρίων που λειτουργούν στην περιφέρειά του.

Αυτή η παραδοχή έχει καθοριστική σημασία.

Το υπουργείο Υγείας έχει την πολιτική ευθύνη για το θεσμικό πλαίσιο και οφείλει να καλύψει κάθε κενό που αποκαλύπτεται. Η επιτόπια αυτοψία, η χορήγηση της βεβαίωσης λειτουργίας και η εποπτεία του συγκεκριμένου ιατρείου, όμως, δεν πραγματοποιούνται προσωπικά από τον εκάστοτε υπουργό.

Πραγματοποιούνται από τον φορέα στον οποίο ο νόμος έχει αναθέσει αυτή την αρμοδιότητα. Και, στην προκειμένη περίπτωση, ο ίδιος ο ΙΣΑ δηλώνει ότι αυτός είναι ο αρμόδιος φορέας.

Κανείς δεν ζήτησε καθημερινή παρακολούθηση

Ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατόν να ελέγχονται καθημερινά περισσότεροι από 16.500 φορείς ούτε να παρακολουθείται αδιαλείπτως η λειτουργία τους.

Προφανώς. Κανείς δεν ζήτησε κάτι τέτοιο.

Το επιχείρημα απαντά σε ένα ερώτημα που δεν τέθηκε ποτέ. Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ πιο συγκεκριμένο:

Πότε ελέγχθηκε το συγκεκριμένο ιατρείο, τι βρήκε κάθε επιτροπή και ποιες ενέργειες ακολούθησαν;

Σύμφωνα με όσα είχε γνωστοποιήσει ο ΙΣΑ, ο χώρος είχε ελεγχθεί το 2024 και το 2025, χωρίς τότε να εντοπιστούν τα μηχανήματα πλασμαφαίρεσης που βρέθηκαν στην έκτακτη αυτοψία μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.

Αυτό μπορεί πράγματι να σημαίνει ότι ο εξοπλισμός εγκαταστάθηκε αργότερα. Πρέπει, όμως, να τεκμηριωθεί μέσα από το σύνολο του φακέλου και όχι να θεωρηθεί αυτονόητο.

Οι αριθμοί δεν απαντούν για τη συγκεκριμένη πόρτα

Ο Σύλλογος αναφέρει ότι από το 2024 ελέγχθηκαν περίπου 5.500 φορείς για αρχική βεβαίωση ή τροποποίηση της άδειάς τους, ενώ πραγματοποιήθηκαν περίπου 1.000 πρόσθετοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι ή αυτοψίες κατόπιν καταγγελίας.

Οι αριθμοί αποτυπώνουν ασφαλώς έναν μεγάλο όγκο εργασίας. Δεν απαντούν, όμως, σε όσα αφορούν το ιατρείο του Κολωνακίου.

Το DEBATER έχει ήδη καταγράψει τα κρίσιμα ερωτήματα για την πληροφορία ότι είχε υπάρξει εισήγηση για «λουκέτο» και πρόστιμο 73.000 ευρώ.

Εάν πράγματι υπήρξε τέτοια εισήγηση, πρέπει να διευκρινιστούν:

• πότε εκδόθηκε,
• ποια παράβαση αφορούσε,
• σε ποια Αρχή διαβιβάστηκε,
• ποια ήταν η τύχη της,
• γιατί οι βεβαιώσεις λειτουργίας παρέμεναν σε ισχύ,
• εάν σχετιζόταν με τον εξοπλισμό ή τις πράξεις που εξετάζονται σήμερα.

Οι πολίτες δεν χρειάζονται έναν συνολικό απολογισμό ελέγχων. Χρειάζονται τον διοικητικό φάκελο του χώρου όπου συνέβη το περιστατικό.

Η αντίφαση στην ανακοίνωση του ΙΣΑ

Υπάρχει και μία εμφανής αντίφαση που χρειάζεται αποσαφήνιση.

Από τη μία πλευρά, ο ΙΣΑ δηλώνει αρμόδιος για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των ιατρείων. Από την άλλη, επισημαίνει ότι οι επιτροπές του δεν διαθέτουν διωκτικές ή ελεγκτικές εξουσίες αντίστοιχες με εκείνες της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, του ΣΔΟΕ ή της Αστυνομίας.

Σωστά: ο ΙΣΑ δεν είναι αστυνομική ούτε ανακριτική Αρχή. Κανείς δεν τον εγκαλεί επειδή δεν πραγματοποίησε συλλήψεις.

Το ερώτημα είναι εάν αξιοποίησε πλήρως τις αρμοδιότητες που πράγματι διαθέτει: να ελέγξει, να καταγράψει παραβάσεις, να κινήσει τις προβλεπόμενες διοικητικές και πειθαρχικές διαδικασίες και να ενημερώσει εγκαίρως τις αρμόδιες κρατικές Αρχές.

Εάν ο Σύλλογος θεωρούσε ότι δεν είχε επαρκή εργαλεία, οφείλει επίσης να παρουσιάσει πότε και με ποιον τρόπο ζήτησε από το υπουργείο την ενίσχυσή τους.

Γιατί δεν μπορεί να γίνει ο Άδωνις ο εύκολος στόχος

Σε τέτοιες υποθέσεις είναι εύκολο όλη η οργή να κατευθυνθεί προς το πιο αναγνωρίσιμο πολιτικό πρόσωπο: τον υπουργό Υγείας.

Αυτό, όμως, δεν ισοδυναμεί με απόδοση ευθύνης βάσει των πραγματικών αρμοδιοτήτων κάθε φορέα.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν αρνήθηκε ότι το σύστημα απέτυχε να προστατεύσει έναν πολίτη. Αντιθέτως, παρέστη στην κηδεία του Γιώργου Μαζωνάκη, ζήτησε δημοσίως συγγνώμη από την οικογένειά του και δήλωσε ότι πρέπει να εντοπιστούν τα κενά του συστήματος.

Από την πρώτη στιγμή είχε επίσης επισημάνει ότι η άδεια αφορούσε απλό παθολογικό ιατρείο και ότι ο έλεγχος ανήκει στον ΙΣΑ.

Παράλληλα, προανήγγειλε νομοθετική ρύθμιση για τις υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροβιότητας, καθώς και ψηφιακό σύστημα με QR code, μέσω του οποίου ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει την άδεια κάθε ιατρείου και ποιες πράξεις επιτρέπεται να πραγματοποιούνται σε αυτό.

Οι εξαγγελίες θα κριθούν από την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους. Αποτελούν, πάντως, ανάληψη πολιτικής πρωτοβουλίας και όχι προσπάθεια να παρουσιαστεί ότι όλα λειτουργούσαν άψογα.

Πολιτική ευθύνη δεν σημαίνει επιχειρησιακή αρμοδιότητα

Ο υπουργός Υγείας δεν είναι υπεράνω κριτικής. Έχει την ευθύνη να θεσπίσει αυστηρότερους κανόνες, να κλείσει τα κενά και να εξασφαλίσει ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί συνεργάζονται πραγματικά.

Άλλο, όμως, η πολιτική ευθύνη για το σύστημα και άλλο η επιχειρησιακή ευθύνη για την αδειοδότηση και τον έλεγχο ενός συγκεκριμένου ιδιωτικού ιατρείου.

Η μεταφορά ολόκληρης της συζήτησης στον Άδωνι Γεωργιάδη μπορεί να είναι πολιτικά βολική, αλλά απομακρύνει τον προβολέα από τον φορέα που είχε τον φάκελο, πραγματοποίησε τις αυτοψίες και τοποθέτησε τις βεβαιώσεις νόμιμης λειτουργίας.

Δεν χρειάζεται να αθωωθεί προκαταβολικά κανένας θεσμός. Χρειάζεται ο καθένας να λογοδοτήσει για όσα πραγματικά ανήκαν στη δική του αρμοδιότητα.

Ο ΙΣΑ πρέπει τώρα να ανοίξει τον φάκελο

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών οφείλει να δώσει στη δημοσιότητα, στον βαθμό που επιτρέπεται από τη συνεχιζόμενη έρευνα, ένα σαφές διοικητικό χρονολόγιο:

• τις ημερομηνίες και τα πορίσματα των ελέγχων,
• τις πράξεις και τον εξοπλισμό που κάλυπταν οι βεβαιώσεις,
• τυχόν καταγγελίες που είχαν προηγηθεί,
• τις διοικητικές ή πειθαρχικές ενέργειες που έγιναν,
• την προέλευση και την κατάληξη της εισήγησης για κλείσιμο και του προστίμου,
• τις ενημερώσεις που εστάλησαν σε άλλες αρμόδιες Αρχές.

Η δικαστική έρευνα θα κρίνει τις ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες και οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης.

Η θεσμική λογοδοσία, όμως, δεν χρειάζεται να περιμένει.

Δεν είναι αριθμητική άσκηση με 16.500 φορείς και 1.000 ελέγχους. Είναι ημερομηνία, πόρισμα, απόφαση και ενέργεια για το συγκεκριμένο ιατρείο.