Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: “Υπεγράφη ήδη ηλεκτρονικά” λέει ο Τραμπ, τι προβλέπει για Ορμούζ, πυρηνικά – Τα “αγκάθια”

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την επίσημη επικύρωση του «μνημονίου συνεργασίας» ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ξανά πως το Ιράν συμφώνησε πως δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και χαρακτήρισε «fake news» ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν ως βοήθεια στο Ιράν, 300 εκατ. δολάρια.

«Το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα! Επίσης, η είδηση ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν στο Ιράν 300 εκατομμύρια δολάρια είναι ψευδής είδηση, που διαδόθηκε από τους Δημοκρατικούς», έγραψε σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία υπογράφηκε ηλεκτρονικά από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Η επίσημη τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19/6 στη Γενεύη, ενώ ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να δημοσιοποιήσει μέρος ή το σύνολο του κειμένου νωρίτερα. Στην τελετή θα παραστεί ο Τζέι Ντι Βανς, ενώ ενδέχεται να είναι παρών και ο Ντόναλντ Τραμπ.

«Είμαι πολύ χαρούμενος να πω ότι υπογράφηκε. Η συμφωνία έχει υπογραφεί πλήρως», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο περιθώριο της συνόδου της G7.

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι πρόκειται για «ένα πολύ ισχυρό έγγραφο» και ότι επιθυμεί τη δημοσιοποίησή του «πολύ σύντομα».

Την ίδια ώρα, βέβαια, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, μεταξύ των οποίων οι όροι εφαρμογής των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, το χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, καθώς και το πλαίσιο ελέγχου και εποπτείας του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Βανς: Το μνημόνιο είναι μόλις μιάμιση σελίδα

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς υποβάθμισε τη σημασία του αρχικού κειμένου, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα γενικό πλαίσιο.

Μιλώντας στο CNN, ανέφερε ότι το μνημόνιο κατανόησης «είναι περίπου μιάμιση σελίδα» και ότι οι περισσότερες κρίσιμες λεπτομέρειες θα καθοριστούν στις τεχνικές διαπραγματεύσεις που ξεκινούν άμεσα.

«Σε πολλά ζητήματα θα πρέπει να βρούμε λύσεις κατά τη φάση των τεχνικών διαπραγματεύσεων», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρώτη παράγραφος της συμφωνίας περιλαμβάνει δέσμευση του Ιράν για «περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα», συμπεριλαμβανομένης της διακοπής χρηματοδότησης οργανώσεων που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές.

Ο Βανς υποστήριξε επίσης ότι η σημαντικότερη πρόβλεψη αφορά την επαληθεύσιμη δέσμευση της Τεχεράνης να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Τραμπ: Τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν πλήρως την Παρασκευή

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα στο Εβιάν της Γαλλίας ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε με το Ιράν είναι «πολύ έξυπνη και λειτουργική για το μέλλον» και κάλεσε την Τεχεράνη να την εφαρμόσει, τονίζοντας πως «διαφορετικά θα επιστρέψουμε από εκεί που σταματήσαμε». Ο Αμερικανός πρόεδρος συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής της G7, η οποία διεξάγεται από σήμερα έως την Τετάρτη.

Μιλώντας στο πλευρό του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει ήδη υπογραφεί και πως το πλήρες κείμενό της θα δημοσιοποιηθεί μετά την επίσημη υπογραφή, την προσεχή Παρασκευή στη Γενεύη. «Θέλω να είναι όλα γνωστά σε όλους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι είναι «πολύ χαρούμενος» για το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «πλήρως ανοιχτά και λειτουργικά την Παρασκευή», ξεκαθαρίζοντας πως «δεν υπάρχει καμία περίπτωση πληρωμής τελών στο Ιράν για τη διέλευση». Όπως είπε, αρχικά θα χρειαστεί να καθαριστούν οι νάρκες, μια διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει έως και 50 ημέρες.

Σε ερώτηση σχετικά με τις κυρώσεις προς την Τεχεράνη, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι η άρση τους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμπεριφορά του Ιράν: «Αν κάνουν αυτό που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουν, αυτό θα τεθεί σε ισχύ». Παράλληλα, επισήμανε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται βοήθεια για την εφαρμογή της συμφωνίας, αλλά «δεν θα ήταν κακή ιδέα να έχουμε ένα ή δύο πλοία εδώ από μερικές χώρες».

«Αγκάθια» τα πυρηνικά και ο Λίβανος

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, η συμφωνία προβλέπει τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμένων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την έναρξη 60ήμερων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η συμφωνία επεκτείνει επίσης την εκεχειρία για ακόμη 60 ημέρες, διάστημα κατά το οποίο οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν τους όρους μιας οριστικής συμφωνίας.

Ωστόσο, βασικές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς. Η Τεχεράνη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα συνεχίσει να επιβάλλει ορισμένα τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ο Τραμπ υποστήριξε ότι το πέρασμα θα ανοίξει πλήρως χωρίς διόδια από την Παρασκευή.

Επίσης, παραπέμπεται στον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν , καθώς δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί τι θα γίνει με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, τα οποία ο Τραμπ έχει ζητήσει να καταστραφούν ή να απομακρυνθούν από τη χώρα.

Η Τεχεράνη, που αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου, υποστηρίζει ότι δεν έχει προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις και ότι απλώς συμφώνησε στην επανέναρξη των συνομιλιών που είχαν διακοπεί τον Φεβρουάριο.

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα του Λιβάνου. Το Ιράν υποστηρίζει ότι η συμφωνία απαιτεί πλήρη παύση των εχθροπραξιών, όμως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στον νότιο Λίβανο και ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει το δικαίωμα να απαντά σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο δεν αποτελεί όρο της συμφωνίας. Οι συγκρούσεις στην περιοχή περιορίστηκαν μετά την ανακοίνωση, αλλά δεν σταμάτησαν πλήρως.

Έντονες αντιδράσεις Ισραηλινών υπουργών

Πάντως, η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν έχει δημιουργήσει έντονες αντιδράσεις στην ισραηλινή πλευρά, με πολλούς αξιωματούχους να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις στην ασφάλεια της χώρας και στην περιφερειακή ισορροπία.

Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πρέπει να αποδεχθεί τη συμφωνία, υποστηρίζοντας πως δεν δεσμεύει τη χώρα και δεν διασφαλίζει τα συμφέροντά της. Παράλληλα, κάλεσε τις ισραηλινές δυνάμεις να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις και την κατεδάφιση κατοικιών στο νότιο Λίβανο, καθώς και την απομάκρυνση κατοίκων, στο πλαίσιο της στρατιωτικής πολιτικής αποτροπής που προτείνει.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμοτριτς χαρακτήρισε τη συμφωνία «κακή για ολόκληρο τον κόσμο», εκφράζοντας την άποψη ότι δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις απειλές που αποδίδονται στο Ιράν και ενδέχεται να ενισχύσει τη θέση της Τεχεράνης στην περιοχή.