Πούτιν: «Η Ρωσία είναι έτοιμη για ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία με βάση το προσχέδιο συμφωνίας στην Κωνσταντινούπολη»

Ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου με την Ουκρανία διατηρεί η Μόσχα, επαναφέροντας ωστόσο στο προσκήνιο τους όρους των παλαιότερων διαπραγματεύσεων.

Σε σημερινές του (23.06) δηλώσεις, ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, υπογράμμισε ότι η χώρα του δεν αρνείται τη διπλωματική οδό, θέτοντας όμως ως απαράβατη βάση εκκίνησης το προσχέδιο συμφωνίας που είχε συζητηθεί στην Τουρκία.

Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ο επικεφαλής του Κρεμλίνου υπενθύμισε ότι η συγκεκριμένη φόρμουλα είχε λάβει τότε την αρχική έγκριση του Κιέβου.

«Η Ρωσία, όπως έχει δηλωθεί πολλές φορές, είναι έτοιμη για ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, έτοιμη στη βάση των συμφωνιών που επιτεύχθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και, επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω, μονογραφήθηκαν από την ουκρανική αντιπροσωπεία, πράγμα που σημαίνει ότι όλα τους ταίριαζαν», ανέφερε.

Με αυτόν τον τρόπο, η ρωσική πλευρά επιχειρεί να μετακυλήσει την ευθύνη για το τρέχον διπλωματικό αδιέξοδο στην Ουκρανία, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε νέα προσπάθεια προσέγγισης πρέπει να πατήσει πάνω στα κείμενα που είχαν μονογραφηθεί στην Κωνσταντινούπολη.

Τι προέβλεπε το προσχέδιο της Κωνσταντινούπολης

Η λεγόμενη «συμφωνία της Κωνσταντινούπολης», στην οποία αναφέρεται συχνά η Μόσχα, δεν αποτέλεσε ποτέ μια επίσημα κυρωμένη συνθήκη, αλλά ένα λεπτομερές προσχέδιο.

Το κείμενο αυτό βρέθηκε στο τραπέζι των σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας την άνοιξη (Μάρτιο και Απρίλιο) του 2022, αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου.

Οι ακριβείς πτυχές του εγγράφου ήρθαν στο φως της δημοσιότητας το 2024, η δημοσιοποίηση των σχετικών διπλωματικών προσχεδίων.

Η αρχιτεκτονική εκείνης της δυνητικής συμφωνίας βασιζόταν σε δύο κεντρικούς και αλληλένδετους πυλώνες.

Καθεστώς μόνιμης ουδετερότητας για το Κίεβο

Το προσχέδιο προέβλεπε τη ριζική επαναθεώρηση του γεωπολιτικού προσανατολισμού της Ουκρανίας, η οποία θα δεσμευόταν νομικά για ένα καθεστώς διαρκούς ουδετερότητας. Αυτό πρακτικά σήμαινε:

• Οριστικό και αμετάκλητο «μπλόκο» στην προοπτική ένταξης της χώρας στο ΝΑΤΟ.
• Απαγόρευση συμμετοχής σε οποιονδήποτε άλλον στρατιωτικό συνασπισμό.
• Αποκλεισμό της δυνατότητας φιλοξενίας ξένων στρατευμάτων, οπλικών συστημάτων ή στρατιωτικών βάσεων τρίτων χωρών στο έδαφός της.
• Ρητή δέσμευση για τη μη απόκτηση ή παραγωγή πυρηνικών όπλων.

Το «αγκάθι» των διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας

Ως αντίβαρο στην παραίτησή της από το δικαίωμα των στρατιωτικών συμμαχιών, η Ουκρανία θα θωρακιζόταν με ένα ισχυρό πλέγμα διεθνών εγγυήσεων.

Σύμφωνα με το πλάνο, μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις —μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Κίνα, η Τουρκία, αλλά και η ίδια η Ρωσία— θα αναλάμβαναν τον ρόλο του εγγυητή.

Σε περίπτωση που η Ουκρανία δεχόταν νέα στρατιωτική επίθεση στο μέλλον, οι δυνάμεις αυτές θα υποχρεούνταν να παρέμβουν για να τη συνδράμουν.

Το σημείο τριβής

Παρά την αρχική σύγκλιση, οι συνομιλίες προσέκρουσαν σε ένα κομβικό σημείο.

Τον μηχανισμό ενεργοποίησης της βοήθειας. Το Κίεβο ζητούσε αυτόματες διαδικασίες, ενώ η Μόσχα επιδίωκε όρους που θα της επέτρεπαν να ασκήσει βέτο, γεγονός που θα μπορούσε να παραλύσει οποιαδήποτε διεθνή αντίδραση σε βάρος της.