NYT: ΗΠΑ και Ισραήλ σχεδίαζαν να “φυτέψουν” τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στο Ιράν μετά τον πόλεμο

Τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, είχε στο μυαλό του Ντόναλντ Τραμπ ως διάδοχο στην ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας όταν δήλωνε ότι θα ήταν καλύτερο αν «κάποιος από το εσωτερικό» του Ιράν αναλάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν οι New York Times που μιλούν για σχέδιο που είχε εκπονηθεί από το Ισραήλ αλλά πήγε γρήγορα στραβά, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Το σπίτι του πρώην προέδρου του Ιράν βομβαρδίστηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου με στόχο να απελευθερωθεί από τον κατ’οίκον περιορισμό που του είχε επιβληθεί από το καθεστώς.

Ο Αχμαντινετζάντ επέζησε «αλλά μετά από αυτή την οριακή εμπειρία απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος», γράφουν οι ΝΥΤ, με τον ίδιο έκτοτε να μην έχει εμφανιστεί δημόσια και την σημερινή του τοποθεσία και κατάσταση να παραμένουν άγνωστες.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η επίθεση —που πραγματοποιήθηκε από την ισραηλινή πολεμική αεροπορία— είχε στόχο να σκοτώσει τους φρουρούς που τον επιτηρούσαν, στο πλαίσιο ενός σχεδίου απελευθέρωσής του από τον κατ’ οίκον περιορισμό.

Η επίθεση δεν προκάλεσε σημαντικές ζημιές στο σπίτι του, που βρισκόταν στο τέλος ενός αδιέξοδου δρόμου. Όμως το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου χτυπήθηκε και δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι καταστράφηκε.

Άρθρο στο The Atlantic τον Μάρτιο, επικαλούμενο ανώνυμους συνεργάτες του, ανέφερε ότι ο πρώην πρόεδρος είχε απελευθερωθεί από τον κυβερνητικό περιορισμό μετά την επίθεση στο σπίτι του, περιγράφοντας την επιχείρηση ως «ουσιαστικά μια απόδραση από φυλακή».

Σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης

Το Ισραήλ είναι γνωστό ότι στοχεύει στην αλλαγή του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν με την συγκεκριμένη επιχείρηση να δηλώνει καθαρά τις προθέσεις τους. Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται ότι ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου μπήκαν στον πόλεμο όχι μόνο υποτιμώντας το πόσο γρήγορα θα πετύχαιναν τους στόχους τους, αλλά και ποντάροντας σε κάποιο βαθμό σε ένα επικίνδυνο σχέδιο αλλαγής ηγεσίας στο Ιράν, το οποίο ακόμη και ορισμένοι συνεργάτες του προέδρου των ΗΠΑ θεωρούσαν απίθανο.

Μερικοί Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν, κατά τους New York Times, ιδιαίτερα δύσπιστοι σχετικά με το κατά πόσο ήταν εφικτό να επανέλθει ο Αχμαντινετζάντ στην εξουσία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούσαν κατά τις πρώτες ημέρες του πολέμου για σχέδια που είχαν αναπτυχθεί με το Ισραήλ ώστε να εντοπιστεί ένας πραγματιστής που θα μπορούσε να αναλάβει τη χώρα. Υποστήριζαν ότι υπήρχαν πληροφορίες πως ορισμένοι μέσα στο ιρανικό καθεστώς θα ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη κι αν αυτοί δεν μπορούσαν να χαρακτηριστούν «μετριοπαθείς».

Μία όχι και τόσο συνηθισμένη επιλογή

Όπως αναφέρουν οι New York Times “το να πει κανείς ότι ο κ. Αχμαντινετζάντ ήταν μια ασυνήθιστη επιλογή θα ήταν τεράστιος ευφημισμός. Αν και τα τελευταία χρόνια συγκρουόταν όλο και περισσότερο με τους ηγέτες του καθεστώτος των μουλάδων και τελούσε υπό στενή παρακολούθηση από τις ιρανικές αρχές, ήταν γνωστός κατά τη διάρκεια της προεδρίας του (2005–2013) για τις εκκλήσεις του να «σβηστεί το Ισραήλ από τον χάρτη”.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ο Αχμαντινετζάντ είχε προχωρήσει, επίσης, σε ακραίες δηλώσεις όπως ότι «δεν υπάρχει ούτε ένας ομοφυλόφιλος στο Ιράν», είχε αρνηθεί το Ολοκαύτωμα ενώ είχε μιλήσει σε συνέδριο στην Τεχεράνη με τίτλο «Ένας κόσμος χωρίς Σιωνισμό».

Ήταν επίσης πρόεδρος σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν επιτάχυνε τον εμπλουτισμό ουρανίου που θα μπορούσε μελλοντικά να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, εφόσον αποφάσιζε να στρατιωτικοποιήσει το πρόγραμμά του.

Ο Αχμαντινετζάντ τα τελευταία χρόνια κατηγορούσε την ηγεσία του Ιράν για διαφθορά. Σε συνέντευξή του στους New York Times το 2019, επαίνεσε τον Τραμπ και υποστήριξε μια προσέγγιση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

«Ο κ. Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης», είχε πει. «Είναι επιχειρηματίας και άρα μπορεί να υπολογίζει το κόστος και το όφελος και να παίρνει αποφάσεις. Του λέμε: ας υπολογίσουμε το μακροπρόθεσμο κόστος και όφελος των δύο εθνών μας και ας μην είμαστε κοντόφθαλμοι.»

Άτομα κοντά στον Αχμαντινετζάντ έχουν κατηγορηθεί για υπερβολικά στενές σχέσεις με τη Δύση ή ακόμη και για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ με τα ταξίδια που έκανε τα τελευταία χρόνια να ενισχύουν αυτές τις θεωρίες συνωμοσίας.

Το 2023 ταξίδεψε στη Γουατεμάλα και το 2024 και 2025 στην Ουγγαρία, δύο χώρες με στενούς δεσμούς με το Ισραήλ.