ΣΥΡΙΖΑ: Επαναφορά του νόμου Κατσέλη και προστασία της πρώτης κατοικίας – Τι προβλέπει η πρόταση

Την επαναφορά του νόμου Κατσέλη και της προστασίας της πρώτης κατοικίας περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, η πρόταση νόμου που καταθέτει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τη συνολική ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους.

Το σχέδιο προβλέπει την κατάργηση του ισχύοντος πτωχευτικού νόμου, τη δημιουργία ενός νέου αυτοματοποιημένου μηχανισμού ρύθμισης και την ενεργοποίηση της δικαστικής προστασίας χωρίς κόστος για τον οφειλέτη, όταν η εξωδικαστική διαδικασία δεν οδηγεί σε συμφωνία.

Παράλληλα, προτείνεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα να αποκτήσει τη δυνατότητα αγοράς «κόκκινων» δανείων από funds, ώστε στη συνέχεια να τα ρυθμίζει με ευνοϊκότερους όρους για πολίτες και επιχειρήσεις.

Τα βασικά σημεία της πρότασης

Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η πρόταση νόμου προβλέπει:

• Κατάργηση του πτωχευτικού νόμου 4738/2020.
• Επαναφορά του νόμου Κατσέλη και της προστασίας της πρώτης κατοικίας.
• Αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης μέσω εξωδικαστικής πλατφόρμας.
• Προθεσμία 15 ημερών στους πιστωτές για να απαντήσουν στην πρόταση.
• Ρύθμιση των οφειλών με βάση το πραγματικό εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
• Αποπληρωμή σε βάθος έως 25 ετών, με χαμηλό επιτόκιο.
• Αυτόματη και χωρίς κόστος ενεργοποίηση της δικαστικής προστασίας, όταν αποτυγχάνει η εξωδικαστική διαδικασία.

Η Αναπτυξιακή Τράπεζα θα μπορεί να αγοράζει «κόκκινα» δάνεια

Κεντρική αλλαγή στην πρόταση αποτελεί ο νέος ρόλος που σχεδιάζεται για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Η Τράπεζα θα μπορεί να αγοράζει πακέτα δανείων από τη δευτερογενή αγορά και τις μη τραπεζικές εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων και στη συνέχεια να τα ρυθμίζει εκ νέου με όρους που θα λαμβάνουν υπόψη την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

«Ένα δάνειο που αγοράστηκε στο 10% ή στο 20% της αξίας του δεν μπορεί να απαιτείται στο 100%. Μέρος αυτής της διαφοράς πρέπει να επιστρέφει στον οφειλέτη με πραγματικό “κούρεμα”», αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Το σχέδιο προβλέπει τη διαγραφή σημαντικού μέρους της απαίτησης, με βάση την τιμή στην οποία αποκτήθηκε το δάνειο και με την προσθήκη ενός εύλογου περιθωρίου κέρδους. Το υπόλοιπο ποσό θα ρυθμίζεται μακροπρόθεσμα, ανάλογα με το εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.

Αυτόματη πρόταση και απάντηση εντός 15 ημερών

Ο οφειλέτης θα υποβάλλει αρχικά αίτηση σε εξωδικαστική ψηφιακή πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα παράγεται αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης.

Οι πιστωτές θα καλούνται να απαντήσουν μέσα σε 15 ημέρες, ενώ δυνατότητα άρνησης θα προβλέπεται σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν αμφισβητείται η επιλεξιμότητα του οφειλέτη ή καταγγέλλεται τεκμηριωμένα ότι περιήλθε δολίως σε αδυναμία πληρωμής.

Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η υπόθεση θα περνά αυτοματοποιημένα στο δικαστικό σκέλος του νόμου Κατσέλη. Η αίτηση θα κατατίθεται ηλεκτρονικά, χωρίς να χρειάζεται ο οφειλέτης να ξεκινήσει από την αρχή νέα διαδικασία και χωρίς δικαστικό κόστος.

Ποια εισοδήματα καλύπτει η προστασία της πρώτης κατοικίας

Η πρόταση προβλέπει συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια για την προστασία της κύριας κατοικίας.

Τα όρια διαμορφώνονται ως εξής:

• 15.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• 23.500 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη.
• Προσαύξηση κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος, έως και τρία.
• Ανώτατο εισοδηματικό όριο 38.500 ευρώ.

Τα όρια στην αντικειμενική αξία της κατοικίας

Αντίστοιχα, η προστασία θα συνδέεται και με την αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας:

• Έως 220.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
• Προσαύξηση κατά 40.000 ευρώ για νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη.
• Επιπλέον 20.000 ευρώ για κάθε παιδί, έως και τρία.
• Ανώτατο όριο αντικειμενικής αξίας 320.000 ευρώ.

Αποπληρωμή έως 25 χρόνια

Για οφειλές που έχουν ως εξασφάλιση την κύρια κατοικία, η πρόταση προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα καλείται να αποπληρώσει ποσό που αντιστοιχεί έως στο 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Το υπόλοιπο μέρος της οφειλής θα διαγράφεται, ενώ η αποπληρωμή θα μπορεί να πραγματοποιείται σε βάθος 25 ετών ή και για μεγαλύτερο διάστημα, εφόσον το αποφασίσει το δικαστήριο.

Στις περιπτώσεις οφειλετών χωρίς επαρκή περιουσιακά στοιχεία και χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση, η μηνιαία καταβολή θα συνδέεται με τη διαφορά ανάμεσα στο εισόδημα και στις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.

Τι προβλέπεται για τα ακίνητα που δεν μπορούν να διασωθούν

Δάνεια με οικιστικές εξασφαλίσεις, τα οποία παραμένουν ανεπίδεκτα είσπραξης ακόμη και μετά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις, θα μπορούν να πωλούνται με όρους αγοράς σε φορέα εκτός Γενικής Κυβέρνησης.

Την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου του συγκεκριμένου φορέα θα έχει, σύμφωνα με την πρόταση, ο ΕΦΚΑ.

Τα ακίνητα θα αξιοποιούνται στο πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής, με στόχο την ανοικοδόμηση κατοικιών και τη διάθεσή τους με προσιτό ενοίκιο.

Τα στοιχεία που επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ

Στην εισηγητική έκθεση αναφέρεται ότι στα τέλη του 2025 τα δάνεια που διαχειρίζονταν οι servicers για λογαριασμό funds ανέρχονταν σε 81,5 δισ. ευρώ.

Από αυτά, το 89,2% ή περίπου 72,7 δισ. ευρώ αφορούσε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Επιπλέον, οι servicers διαχειρίζονταν δάνεια τραπεζών ύψους 9,9 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 4,11 δισ. ευρώ ήταν μη εξυπηρετούμενα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ συνυπολογίζει ακόμη μη λογιστικοποιημένους τόκους ύψους 29,8 δισ. ευρώ, από τους οποίους τα 23,6 δισ. ευρώ αφορούν μη εξυπηρετούμενες οφειλές.

Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, το κόμμα τοποθετεί το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, μαζί με τους συγκεκριμένους τόκους, στα 102,02 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.

«Στα 239,9 δισ. ευρώ το ιδιωτικό χρέος»

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ, το ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε από 203,19 δισ. ευρώ το 2019 σε 239,9 δισ. ευρώ το 2025, καταγράφοντας άνοδο 36,7 δισ. ευρώ ή 18%.

Παράλληλα, το κόμμα υποστηρίζει ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν φτάσει τα 166,9 δισ. ευρώ, έναντι 139,65 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019.

Στην εισηγητική έκθεση επισημαίνεται ακόμη ότι το 41,8% των νοικοκυριών στην Ελλάδα δεν μπορεί να αποπληρώσει εγκαίρως οφειλές προς τράπεζες, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και ενοίκια, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 9,2%.

«Η υπερχρέωση αποτελεί μείζονα ανάσχεση στην αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας και χαίνουσα πληγή για την κοινωνία», αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση της πρότασης νόμου.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ

• Επαναφορά του νόμου Κατσέλη
• Προστασία της πρώτης κατοικίας
• Κατάργηση του πτωχευτικού νόμου 4738/2020
• Αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης
• Απάντηση πιστωτών εντός 15 ημερών
• Αποπληρωμή έως 25 χρόνια
• Αυτόματη και δωρεάν δικαστική προστασία
• Αγορά «κόκκινων» δανείων από την Αναπτυξιακή Τράπεζα
• Ρυθμίσεις με βάση το εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης