Social media: Απαγόρευση για παιδιά κάτω των 15 ετών από το 2027 – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Την απαγόρευση χρήσης συγκεκριμένων υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών, με έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, προβλέπει το νομοσχέδιο που ολοκλήρωσε την πρώτη επεξεργασία του στις αρμόδιες Επιτροπές της Βουλής.

Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία στο στάδιο της επεξεργασίας του, με τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας να τάσσονται υπέρ επί της αρχής και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να επιφυλάσσονται για την τελική τους στάση στην Ολομέλεια, όπου έχει προγραμματιστεί να συζητηθεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.

Ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, υπερασπίστηκε τη ρύθμιση, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει ένα μέτρο εφαρμόσιμο και συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

«Η λύση που δίνουμε μπορεί να μην είναι τέλεια, είναι όμως πρόσφορη, αναλογική, συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο και πρωτίστως εφαρμόσιμη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στις κοινοβουλευτικές Επιτροπές, η κυβερνητική πρόταση προβλέπει οριζόντιο ηλικιακό περιορισμό στα 15 έτη για τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στη ρύθμιση.

Η ευθύνη για την επαλήθευση της ηλικίας θα βαρύνει τις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς τους.

Ο Άκης Σκέρτσος υποστήριξε ότι οι εταιρείες τεχνολογίας θα υποχρεωθούν να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους, ώστε να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις προστασίας των ανηλίκων.

Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να θεσπίσει πρόσθετους εθνικούς μηχανισμούς που θα υπερέβαιναν τις δυνατότητες του ενωσιακού δικαίου.

«Ναι λοιπόν, σε ένα οριζόντιο ηλικιακό όριο που είναι τα 15 έτη, όχι σε εθνικές τεχνολογικές λύσεις, παρά μόνο ως δυνατότητα. Αυτό κάνουμε με το KIDS WALLET και το GOV.gr», σημείωσε.

Η ρύθμιση αφορά τις συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με γενική απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών σε ολόκληρο το διαδίκτυο.

Σκέρτσος: Πρόστιμα έως 6% του ετήσιου τζίρου για τις εταιρείες

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός Επικρατείας στις κυρώσεις που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες.

Όπως ανέφερε, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής προστίμων έως 6% του ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας.

Για να καταδείξει το οικονομικό μέγεθος των ενδεχόμενων κυρώσεων, χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τρεις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, με συνολικό ετήσιο τζίρο περίπου 800 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον υπολογισμό που παρουσίασε, το 6% αυτού του ποσού αντιστοιχεί σε 48 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για ενδεικτικό υπολογισμό του υπουργού και όχι για πρόστιμο που έχει ήδη επιβληθεί ή για ενιαία κύρωση στις τρεις εταιρείες.

Ο κ. Σκέρτσος υποστήριξε ότι η απειλή υψηλών προστίμων μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικός μηχανισμός πίεσης, ώστε οι πλατφόρμες να συμμορφωθούν.

Η σύγκριση με την Αυστραλία και η επαλήθευση ηλικίας

Απαντώντας στις ενστάσεις βουλευτών για την αποτελεσματικότητα αντίστοιχων ηλικιακών περιορισμών στην Αυστραλία, ο Άκης Σκέρτσος υποστήριξε ότι η ελληνική πρόταση διαθέτει ισχυρότερο πλαίσιο επαλήθευσης ηλικίας.

Κατά τον υπουργό, η αποτελεσματικότητα τέτοιων μέτρων εξαρτάται τόσο από τις τεχνολογικές λύσεις όσο και από την ύπαρξη ελεγκτικών και κυρωτικών μηχανισμών.

«Εμείς το έχουμε, το εισηγούμαστε σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το εφαρμόζουμε έχοντας έναν πιο αποτελεσματικό ελεγκτικό, κυρωτικό μηχανισμό προς τη συμμόρφωση των εταιρειών», ανέφερε.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, διευκρίνισε ότι οι πλατφόρμες θα έχουν την ευθύνη της επαλήθευσης ηλικίας.

Όπως διαβεβαίωσε, η διαδικασία θα πρέπει να προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα των ανηλίκων, με την πληροφορία που παρέχεται να περιορίζεται στο εάν ο χρήστης βρίσκεται κάτω ή πάνω από το ηλικιακό όριο των 15 ετών.

Ο υπουργός πρόσθεσε ότι όποιος σχετικός μηχανισμός θεσπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα ενσωματωθεί στο ελληνικό πλαίσιο.

«Δεν πρέπει να παίξουμε το παιχνίδι των τεχνολογικών κολοσσών»

Ο υπουργός Επικρατείας απέρριψε τις αιτιάσεις ότι η κυβέρνηση επισπεύδει την ψήφιση του νομοσχεδίου πριν ολοκληρωθεί η σχετική ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία.

Υποστήριξε ότι έχει προηγηθεί διαβούλευση με τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές και υπηρεσίες και ότι η προτεινόμενη ρύθμιση κινείται εντός των ορίων που επιτρέπει το ισχύον ενωσιακό δίκαιο.

«Δεν πρέπει κανείς εδώ μέσα να παίξει, να το πω ωμά, το παιχνίδι των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας που παίζουν καθυστερήσεις», δήλωσε.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει την πιθανότητα ορισμένα παιδιά να στραφούν σε πιο επικίνδυνα διαδικτυακά περιβάλλοντα, υποστηρίζοντας όμως ότι η Πολιτεία έχει την ευθύνη να αντιμετωπίσει αυτόν τον κίνδυνο.

«Υπάρχουν εργαλεία σήμερα για όποιον ανησυχεί […] για τις παρενέργειες των κοινωνικών δικτύων», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι υποχρεώσεις προστασίας των ανηλίκων δεν εξαντλούνται στο ηλικιακό όριο των 15 ετών.

Οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης εξέφρασαν διαφορετικές επιφυλάξεις σχετικά με την οριζόντια απαγόρευση, την επιστημονική τεκμηρίωση του μέτρου, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τον έλεγχο των τεχνολογικών εταιρειών.

ΠΑΣΟΚ: Ο γενικός εισηγητής Στέφανος Παραστατίδης διαφώνησε με την πλήρη και οριζόντια απαγόρευση χωρίς διαβάθμιση. Επικαλέστηκε, επίσης, επισημάνσεις φορέων που έθεσαν ζητήματα επιστημονικής τεκμηρίωσης.

ΚΚΕ: Ο Νικόλαος Δελής χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «αόριστο και ασαφές», εστιάζοντας στον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ελληνική Λύση: Η Μαρία Αθανασίου υποστήριξε ότι δεν αρκεί μια οριζόντια απαγόρευση και ζήτησε ολοκληρωμένη προσέγγιση με τη συμμετοχή της Πολιτείας, των επιστημόνων, των σχολείων και των οικογενειών.

ΣΥΡΙΖΑ: Η Έλενα Ακρίτα επισήμανε, μεταξύ άλλων, την ανεπαρκή λογοδοσία των πλατφορμών, τα ερωτήματα για την επιστημονική τεκμηρίωση του ηλικιακού ορίου και τις εγγυήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Νίκη: Η Ασπασία Κουρουπάκη αναγνώρισε την ανάγκη θέσπισης κανόνων, ζητώντας ωστόσο διορθώσεις και αυστηρότερες δικλείδες ασφαλείας απέναντι στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Πλεύση Ελευθερίας: Η Έλλη Ρούσσου τάχθηκε υπέρ της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής διαβούλευσης και της θέσπισης ενός πλαισίου με διαβαθμίσεις στην πρόσβαση των παιδιών, αντί μιας γενικευμένης απαγόρευσης.

Την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου στην Ολομέλεια

Η κοινοβουλευτική διαδικασία συνεχίζεται την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, οπότε το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι η ρύθμιση αποτελεί ένα αναγκαίο βήμα για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν περισσότερες εγγυήσεις ως προς την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητά της.

Μέχρι την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, η απαγόρευση παραμένει προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση και όχι ήδη εφαρμοζόμενο μέτρο.