Μητσοτάκης για Γλυπτά του Παρθενώνα: «Δεν θα δανειστούμε τους δικούς μας θησαυρούς» – Επέστρεψαν 48 κειμήλια από τη Βουλγαρία

Σαφές μήνυμα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Θεσσαλονίκη, κατά την τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Η τελετή στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού σηματοδοτεί τον επαναπατρισμό 48 ιερών κειμηλίων που είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, επιστρέφουν στη χώρα από την οποία αποσπάστηκαν, έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις.

Το μήνυμα για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την επιστροφή των κειμηλίων με την ελληνική διεκδίκηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται λύσεις που προϋποθέτουν αναγνώριση ξένης κυριότητας.

«Η Πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν ξένη κυριαρχία ή να δανειστεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στην τοποθέτησή του παρουσίασε τον Παρθενώνα ως μια αυτοτελή περίπτωση: ένα οικουμενικό μνημείο, η αποκατάσταση του οποίου απαιτεί την επανένωση των τμημάτων του.

Ποια κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα

Τα 48 αντικείμενα προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Μέχρι την επιστροφή τους εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας, στη Σόφια. Η διαδικασία ακολούθησε την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης από τους υπουργούς Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.

Τα κειμήλια θα εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Στη συνέχεια θα παραδοθούν στις μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί.

Έως τις 5 Νοεμβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Τα 48 κειμήλια θα παραμείνουν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης έως τις 5 Νοεμβρίου 2026, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να τα δει πριν επιστρέψουν στους τόπους προέλευσής τους.

Στη συνέχεια θα παραδοθούν οριστικά στην Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, από όπου είχαν αφαιρεθεί το 1917.

Η σημερινή τελετή αποτελεί την υλοποίηση του Μνημονίου Κατανόησης που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ, έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις.

Τι παραδίδει η Ελλάδα στη Βουλγαρία

Η συμφωνία προβλέπει αμοιβαία παράδοση ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού.

Από την ελληνική πλευρά παραδίδονται στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ, καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.

Τα ευρήματα ήρθαν στο φως το 1965 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

Η προσδοκία για την επιστροφή και άλλων κειμηλίων

Τη συμφωνία είχε ήδη χαιρετίσει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα ακολουθήσουν πρόσθετες συμφωνίες για τα υπόλοιπα εκκλησιαστικά κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί από την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Η Σύνοδος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις προσπάθειες των Μητροπολιτών Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγου και Δράμας Δωροθέου, ενώ τίμησε τη συμβολή του μακαριστού Μητροπολίτη Δράμας Παύλου στην προώθηση του εγχειρήματος.

Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για άλλα ιστορικά αντικείμενα

Η σημερινή υπογραφή δεν ολοκληρώνει το σύνολο των διεκδικήσεων. Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, Ελλάδα και Βουλγαρία συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την ταυτοποίηση και την ένταξη σε επόμενη συμφωνία άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Την προσδοκία για νέες επιστροφές έχει εκφράσει και η Ιερά Σύνοδος, χαιρετίζοντας τη συμφωνία για τα 48 ιερά κειμήλια. Στην ανακοίνωσή της αναφέρθηκε στα εκκλησιαστικά κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί από ναούς, μονές και άλλους χώρους της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε στις προσπάθειες των Μητροπολιτών Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγου και Δράμας Δωροθέου, καθώς και στον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο, τον οποίο χαρακτήρισε «αρχιτέκτονα και πρωτεργάτη» του εγχειρήματος.