Γιώργος Γεραπετρίτης για «Γαλάζια Πατρίδα»: «Έχουμε απαντήσεις για όλα τα σενάρια – Καταδικασμένη κάθε μονομερής ενέργεια»

Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας ότι οποιοδήποτε τουρκικό νομοσχέδιο επιχειρεί να θεσμοθετήσει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν μπορεί να έχει διεθνή ισχύ, παρά μόνο εσωτερική εφαρμογή.

Όπως τόνισε στο Energy Transition Summit, το μοναδικό δεσμευτικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες παραμένει το Δίκαιο της Θάλασσας και το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελλάδα προετοιμάζεται για όλα τα πιθανά ενδεχόμενα μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, σημειώνοντας πως η χώρα «διαμορφώνει απαντήσεις για όλα τα πιθανά σενάρια».

Η θέση της Ελλάδας για το διεθνές δίκαιο

Αναφερόμενος στο υπό διαμόρφωση τουρκικό νομοθέτημα, το οποίο αποσκοπεί στην κωδικοποίηση των τουρκικών διεκδικήσεων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι τέτοιες μονομερείς κινήσεις δεν μπορούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα έναντι άλλων κρατών.

Υπογράμμισε ακόμη ότι, παρά το γεγονός πως η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), βασικές πρόνοιές της έχουν αποκτήσει εθιμικό χαρακτήρα και συνεπώς δεσμεύουν όλα τα κράτη ανεξαιρέτως.

«Εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα, τα οποία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο θα έπρεπε να οργανώνονται σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, αυτά έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και δεν έχουν διεθνή εφαρμογή», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η διατήρηση της ειρήνης προϋποθέτει συνεργασία και όχι επιβολή μονομερών «οράσεων» στις γειτονικές χώρες.

Δίαυλοι επικοινωνίας και προσπάθεια διατήρησης των «ήρεμων νερών»

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Αθήνα έχει ήδη εκφράσει προς την Άγκυρα τις επιφυλάξεις της για την προώθηση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δυσχεραίνουν το κλίμα αποκλιμάκωσης και τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο.

Οι ίδιες πηγές εκτιμούν πάντως ότι η κατάσταση παραμένει ελεγχόμενη, καθώς οι απευθείας δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών εξακολουθούν να λειτουργούν, αποτρέποντας –τουλάχιστον επί του παρόντος– το ενδεχόμενο άμεσης έντασης.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης περιέγραψε τη διεθνή συγκυρία ως εξαιρετικά αβέβαιη, τονίζοντας ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε καμία ουσιαστική πρόβλεψη» εξαιτίας των πολλαπλών γεωπολιτικών και ενεργειακών εξελίξεων. Όπως ανέφερε, η ελληνική διπλωματία επεξεργάζεται εναλλακτικά σενάρια τόσο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις όσο και για τα σχήματα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το περιεχόμενο του τουρκικού νομοσχεδίου

Το προωθούμενο τουρκικό νομοθέτημα παρουσιάζεται από τουρκικά και διεθνή μέσα ως προσπάθεια μετατροπής της «Γαλάζιας Πατρίδας» από πολιτικό δόγμα σε δεσμευτικό εσωτερικό νομικό πλαίσιο. Μεταξύ άλλων, επιχειρεί να ρυθμίσει ζητήματα που αφορούν την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, ενώ διατηρεί και το casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Παράλληλα, προβλέπει ότι κάθε οικονομική, επιστημονική ή περιβαλλοντική δραστηριότητα σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της θαλάσσια δικαιοδοσία θα απαιτεί προηγούμενη τουρκική άδεια, δημιουργώντας ουσιαστικά «ζώνες προληπτικού ελέγχου» ακόμη και σε αμφισβητούμενες περιοχές.

Σταθερή προσήλωση της Αθήνας στη διεθνή νομιμότητα

Η ελληνική πλευρά αντιτείνει ότι μονομερείς ενέργειες και εσωτερικές νομοθετικές «κωδικοποιήσεις» δεν μπορούν να επηρεάσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, όπως αυτά κατοχυρώνονται από το Δίκαιο της Θάλασσας και το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι παραμένει προσηλωμένη στην επίλυση διαφορών μέσω του διεθνούς δικαίου και, εφόσον απαιτηθεί, μέσω της διεθνούς δικαιοδοσίας.