Η Ρόδος χρειάζεται δικαιοσύνη, ισχυρούς θεσμούς και βιώσιμη επιχειρηματικότητα

Γράφει ο Γιώργος Ευγενικός
Προέδρου ΙΝΚΑ12 – Ινστιτούτου Προστασίας Καταναλωτών Δωδεκανήσου
Γενικού Γραμματέα της Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας – ΙΝΚΑ

Πόσο θλιβερό είναι αυτό που συμβαίνει στη Ρόδο μας! Ένας τόπος που στηρίζει την οικονομία του στον τουρισμό, στην εργασία, στη φιλοξενία και στην επιχειρηματικότητα δοκιμάζεται σήμερα όχι μόνο από τα προβλήματά του, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο αυτά αναδεικνύονται, αντιμετωπίζονται και συχνά μετατρέπονται σε αντικείμενο δημόσιας αντιπαράθεσης.

Με αφορμή όσα συζητούνται τις τελευταίες ημέρες για τη Ρόδο, την υπόθεση «Χωριάτικο» και τις επιχειρηματικές εξελίξεις στο νησί, αισθάνομαι την ανάγκη να τοποθετηθώ δημόσια.

Δεν ήθελα να μιλήσω για όλα αυτά. Όταν, όμως, βλέπεις τον τόπο σου να δοκιμάζεται, τους επαγγελματίες να αγωνιούν και τους πολίτες να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς, δεν μπορείς να μένεις αμέτοχος.

Ως Πρόεδρος του ΙΝΚΑ12 και Γενικός Γραμματέας της Γενικής Ομοσπονδίας Καταναλωτών Ελλάδας – ΙΝΚΑ, θεωρώ υποχρέωσή μου να αναδείξω όχι μόνο όσα συμβαίνουν στη Ρόδο, αλλά και τις βαθύτερες αδυναμίες που συναντάμε σε πολλές περιοχές της χώρας.
Γιατί αυτό που αντιμετωπίζει σήμερα η Ρόδος δεν είναι αποκλειστικά ροδίτικο πρόβλημα. Είναι μέρος μιας ευρύτερης ελληνικής πραγματικότητας.

Παραπληροφόρηση, ελλιπείς έλεγχοι και χαμένη εμπιστοσύνη

Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, μια ανεπιβεβαίωτη πληροφορία μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να αναπαραχθεί χιλιάδες φορές, να παρουσιαστεί ως δεδομένο και να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες για ανθρώπους, επιχειρήσεις και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποσιωπούμε καταγγελίες ή να αποφεύγουμε τον έλεγχο. Κάθε πιθανή παράβαση πρέπει να διερευνάται και κάθε ευθύνη να αποδίδεται με βάση τα πραγματικά στοιχεία και τον νόμο.
Υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην τεκμηριωμένη κριτική και στην παραπληροφόρηση, ανάμεσα στην απαίτηση για διαφάνεια και στην καταδίκη χωρίς αποδείξεις.

Την ίδια στιγμή, δεν μπορούμε να παραβλέπουμε τις ελλείψεις και την υποστελέχωση αρμόδιων υπηρεσιών σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Οι έλεγχοι απαιτούν επαρκές προσωπικό, μέσα, συντονισμό και ουσιαστική παρακολούθηση των υποθέσεων. Στα νησιά, οι ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες καθιστούν ακόμη πιο αναγκαία την αποτελεσματική παρουσία των δημόσιων υπηρεσιών.

Οι νόμοι από μόνοι τους δεν αρκούν. Χρειάζονται μηχανισμοί που λειτουργούν στην πράξη. Όταν οι πολίτες διαπιστώνουν καθυστερήσεις, αδυναμία ανταπόκρισης ή έλλειψη ενημέρωσης, η εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς κλονίζεται.

Ο καταναλωτής πρέπει να αισθάνεται ασφαλής να διεκδικεί τα δικαιώματά του

Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα είναι ότι πολλοί πολίτες διστάζουν να καταγγείλουν περιστατικά που θεωρούν προβληματικά. Άλλοι φοβούνται πιθανές συνέπειες, άλλοι έχουν απογοητευτεί από προηγούμενες εμπειρίες και άλλοι πιστεύουν ότι η αναφορά τους δεν θα οδηγήσει πουθενά.

Δεν μπορούμε να ζητάμε από τον καταναλωτή να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του, όταν δεν αισθάνεται ότι θα βρει ουσιαστική ανταπόκριση.

Χρειάζονται απλές και αξιόπιστες διαδικασίες καταγγελίας, ενημέρωση για την πορεία κάθε υπόθεσης, προστασία των προσωπικών δεδομένων και αποτελεσματική εξέταση των αναφορών.
Η ελεύθερη κριτική είναι απαραίτητη σε μια δημοκρατική κοινωνία. Πρέπει, όμως, να στηρίζεται στην υπευθυνότητα, στον σεβασμό και στα πραγματικά δεδομένα, χωρίς να μετατρέπεται σε δημόσια καταδίκη ανθρώπων και επιχειρήσεων χωρίς αποδείξεις.

Η τοπική οικονομία χρειάζεται πραγματική στήριξη – Όχι μόνο λόγια

Η Ρόδος δεν αποτελείται μόνο από μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, τουριστικές αφίξεις και οικονομικούς δείκτες. Αποτελείται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, εργαζομένους, οικογένειες και επαγγελματίες που επενδύουν στον τόπο τους και προσπαθούν καθημερινά να επιβιώσουν.

Οι επιχειρήσεις αυτές αντιμετωπίζουν αυξημένα λειτουργικά έξοδα, υψηλές ασφαλιστικές εισφορές, φορολογικές επιβαρύνσεις, ΦΠΑ, ενεργειακό κόστος, ενοίκια, μισθοδοσία και αυξημένες τιμές προμηθειών, μέσα σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.

Η Πολιτεία οφείλει να δημιουργήσει συνθήκες βιώσιμης επιχειρηματικότητας, με ουσιαστική μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, εξορθολογισμό της φορολογίας, επανεξέταση των φορολογικών συντελεστών και του ΦΠΑ, ιδιαίτερα για τις νησιωτικές περιοχές, καθώς και σταθερούς κανόνες για όλους.

Δεν είναι δυνατόν οι επαγγελματίες που εκπληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση απέναντι σε όσους φοροδιαφεύγουν ή παρακάμπτουν τη νομοθεσία. Η στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας δεν σημαίνει ανοχή σε παραβάσεις ή προνομιακή μεταχείριση. Σημαίνει ποιότητα, νομιμότητα, δίκαιες τιμές και ίσους όρους ανταγωνισμού.
Δεν ζητάμε ασυλία για τις επιχειρήσεις. Ζητάμε δικαιοσύνη, αναλογικότητα και πραγματικές δυνατότητες νόμιμης λειτουργίας. Γιατί η υγιής επιχειρηματικότητα αποτελεί προϋπόθεση για την απασχόληση, την τοπική ανάπτυξη και την προσφορά ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών σε δίκαιες τιμές προς τους καταναλωτές.

Τι πρέπει να αλλάξει στην πράξη;

Δεν αρκεί να περιγράφουμε τα προβλήματα. Χρειάζεται ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ενεργειών, τόσο για τη Ρόδο όσο και για την υπόλοιπη Ελλάδα.

1. Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών. Κάλυψη των πραγματικών αναγκών σε προσωπικό και μέσα, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές, και τακτικοί, ουσιαστικοί έλεγχοι με ίσα κριτήρια για όλους.

2. Αξιόπιστο σύστημα προστασίας των καταναλωτών. Απλές διαδικασίες καταγγελιών, έγκαιρη εξέταση των αναφορών και ενημέρωση των πολιτών για την εξέλιξη των υποθέσεών τους.

3. Αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Έγκαιρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση από τους αρμόδιους φορείς, διαφάνεια στις διαδικασίες ελέγχου και υπεύθυνη δημόσια συζήτηση, χωρίς περιορισμό της καλόπιστης κριτικής.

4. Δίκαιη φορολογική και ασφαλιστική πολιτική. Εξορθολογισμός των οικονομικών επιβαρύνσεων και ειδική μέριμνα για τη νησιωτικότητα και τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

5. Πάταξη της φοροδιαφυγής και του αθέμιτου ανταγωνισμού. Αποτελεσματικοί έλεγχοι και ίση εφαρμογή των κανόνων, ώστε οι συνεπείς επαγγελματίες να μη βρίσκονται σε μειονεκτική θέση απέναντι σε όσους παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους.

6. Συνεργασία και λογοδοσία των θεσμών. Δήμοι, Περιφέρειες, ελεγκτικές υπηρεσίες, επαγγελματικοί φορείς και ενώσεις καταναλωτών να συνεργαστούν για την καταγραφή των προβλημάτων, τη διαμόρφωση προτάσεων και την εφαρμογή μετρήσιμων λύσεων.

7. Ενεργός συμμετοχή των πολιτών και στήριξη της τοπικής αγοράς. Υπεύθυνες καταναλωτικές επιλογές, τεκμηριωμένες καταγγελίες και συνειδητή στήριξη των επιχειρήσεων που επενδύουν στην ποιότητα, στη νομιμότητα και στον σεβασμό του καταναλωτή.

8. Καθιέρωση και ενίσχυση της Καταναλωτικής Παιδείας.