Δημοσιογράφοι: Υποχρεωτική εκπαίδευση για αποστολές σε εμπόλεμες ζώνες – Όλες οι αλλαγές στη νέα Συλλογική Σύμβαση

Νέο πλαίσιο προστασίας για τους δημοσιογράφους που καλύπτουν εμπόλεμες ζώνες και αποστολές υψηλού κινδύνου θεσπίζεται με Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφηκε το Σάββατο (7/11), με τη συμμετοχή του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του ΓΕΕΘΑ, της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, δημοσιογραφικών ενώσεων και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Κεντρικός στόχος είναι η πιστοποιημένη εκπαίδευση των δημοσιογράφων πριν από την ανάληψη επικίνδυνων αποστολών, με έμφαση στην αναγνώριση κινδύνων, στην ασφαλή μετακίνηση, στις πρώτες βοήθειες και στην αντιμετώπιση κρίσιμων περιστατικών.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα, η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.

Η σύμβαση περιλαμβάνει επίσης αλλαγές στις οικονομικές παροχές, στην προστασία του δημοσιογραφικού έργου από μη εξουσιοδοτημένη χρήση σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και στην αντιμετώπιση της παρενόχλησης στους χώρους εργασίας.

Πιστοποιημένη εκπαίδευση πριν από αποστολές σε εμπόλεμες ζώνες

Σύμφωνα με τη νέα ΣΣΕ, κανένας δημοσιογράφος που υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της δεν μπορεί να συμμετέχει σε αποστολή σε εμπόλεμη ή επικίνδυνη ζώνη χωρίς να έχει προηγουμένως ολοκληρώσει πιστοποιημένη εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

• Αναγνώριση και εκτίμηση κινδύνων σε εμπόλεμες περιοχές.
• Ασφαλή μετακίνηση και βασικά πρωτόκολλα προστασίας.
• Διαχείριση κρίσιμων περιστατικών.
• Πρώτες βοήθειες και αντιμετώπιση τραυματισμών.
• Πρακτικές ασκήσεις και προσομοιώσεις συνθηκών υψηλού κινδύνου.

Το κόστος της εκπαίδευσης καλύπτεται από τα Μέσα Ενημέρωσης, ενώ στους συμμετέχοντες χορηγείται ειδική άδεια με αποδοχές και πιστοποιητικό σύμφωνα με διεθνή πρότυπα.

Στην υλοποίηση αξιοποιείται και η τεχνογνωσία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων, μέσω της συνεργασίας με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Πρώτος κύκλος για 25 δημοσιογράφους – Εκπαίδευση και για φυσικές καταστροφές

Ο πρώτος κύκλος του προγράμματος απευθύνεται σε 25 δημοσιογράφους δημόσιων Μέσων Ενημέρωσης.

Η εκπαίδευση θα διαρκέσει τέσσερις ημέρες και θα πραγματοποιηθεί σε εγκαταστάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων, με τη συμμετοχή εξειδικευμένου προσωπικού και εκπαιδευτών.

Παράλληλα, σχεδιάζεται δεύτερος, αυτοτελής κύκλος για δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που καλύπτουν:

• Δασικές πυρκαγιές.
• Πλημμύρες.
• Σεισμούς.
• Ανθρωπιστικές κρίσεις.

Η συγκεκριμένη εκπαίδευση θα εστιάζει στην ασφαλή πρόσβαση και απομάκρυνση από επικίνδυνες περιοχές, καθώς και στη συνεργασία με τις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.

Ποιοι υπέγραψαν το Μνημόνιο Συνεργασίας

Το Μνημόνιο υπέγραψαν εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, των αρμόδιων κυβερνητικών υπηρεσιών, των δημοσιογραφικών ενώσεων και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Μεταξύ αυτών ήταν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου, η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Σταύρος Καπάκος και ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αντώνιος Αυγερινός.

Από την ΕΣΠΗΤ υπέγραψαν ο πρόεδρος Θεμιστοκλής Μπερεδήμας και ο γενικός γραμματέας Αθανάσιος Αλατάς, ενώ το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ εκπροσώπησαν ο αντιπρόεδρος Γιώργος Λιάνης και η γενική γραμματέας Αικατερίνη Λυμπεροπούλου.

Στην υπογραφή παρέστη και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Νέα Συλλογική Σύμβαση: Τι αλλάζει στις οικονομικές παροχές

Η νέα ΣΣΕ, που καλύπτει δημοσιογράφους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στον δημόσιο τομέα, προβλέπει αναπροσαρμογές σε σειρά μη μισθολογικών παροχών.

Οι βασικές αλλαγές είναι οι εξής:

Παροχή	Προηγούμενο καθεστώς	Νέα ΣΣΕ
Τροφεία	Όριο 22 ημερών τον μήνα	Έως 1.452 € ετησίως
Βρεφονηπιακοί σταθμοί	300 €/μήνα	Έως 400 €/μήνα ανά τέκνο
Δώρα εορτών	400 €/έτος	500 €/έτος
Ηλεκτρονικός εξοπλισμός	250 € ανά διετία	300 € ανά διετία
Κατασκηνώσεις και δραστηριότητες	Έως 300 €/έτος	Έως 400 €/έτος

Στα τροφεία καταργείται το όριο των 22 ημερών τον μήνα και προβλέπεται καταβολή και σε περιπτώσεις άδειας λόγω σοβαρής ασθένειας.

Τα δώρα εορτών ανέρχονται πλέον σε 500 ευρώ ετησίως, σε δύο καταβολές των 250 ευρώ, την 1η Απριλίου και την 1η Δεκεμβρίου.

Για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, η ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 400 ευρώ τον μήνα ανά παιδί, με ηλικιακό όριο τα πέντε έτη.

Οι νέες παροχές για δημοσιογράφους

Πέρα από τις αυξήσεις στις υφιστάμενες παροχές, η νέα σύμβαση εισάγει και πρόσθετες ενισχύσεις.

Ειδικότερα, προβλέπονται:

• 150 ευρώ ετησίως για εργαλεία δημοσιογραφικής έρευνας και τεκμηρίωσης.
• 600 ευρώ ως παροχή γέννησης ή υιοθεσίας παιδιού.
• 400 ευρώ ετησίως για σχολικά είδη.
• 500 ευρώ για την εισαγωγή παιδιού σε ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ.
• Δάνεια έως το ύψος τριών μικτών μισθών ή προκαταβολές έως 3.000 ευρώ.

Σε περίπτωση θανάτου εν ενεργεία δημοσιογράφου, προβλέπεται καταβολή στους κληρονόμους ποσού ίσου με την αποζημίωση συνταξιοδότησης.

Οι συγκεκριμένες παροχές αφορούν το προσωπικό που υπάγεται στη νέα ΣΣΕ και δεν επεκτείνονται αυτομάτως σε όλους τους εργαζομένους των ιδιωτικών Μέσων Ενημέρωσης.

Τεχνητή νοημοσύνη: Απαραίτητη η συναίνεση του δημοσιογράφου

Ιδιαίτερη πρόβλεψη της νέας σύμβασης αφορά τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στη δημοσιογραφική εργασία.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η χρήση, αναπαραγωγή ή επεξεργασία δημοσιογραφικού έργου, φωνής ή εικόνας για την εκπαίδευση, ανάπτυξη ή λειτουργία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης προϋποθέτει τη συναίνεση του δημοσιογράφου.

Παράλληλα, οι εργοδότες υποχρεούνται να υιοθετήσουν και να ενσωματώσουν τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΠΟΕΣΥ για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρόβλεψη αποσκοπεί στην προστασία της επαγγελματικής ταυτότητας και του έργου των δημοσιογράφων σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης χρήσης εφαρμογών AI.

Ψυχολογική υποστήριξη και προστασία από την παρενόχληση

Η νέα ΣΣΕ προβλέπει δωρεάν και εμπιστευτική ψυχολογική υποστήριξη με εξειδίκευση στο τραύμα, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από αποστολές υψηλού κινδύνου.

Η υποστήριξη επεκτείνεται και σε δημοσιογράφους που επεξεργάζονται επιβαρυντικό οπτικοακουστικό υλικό χωρίς να βρίσκονται οι ίδιοι στο πεδίο.

Περιλαμβάνονται επίσης οικογένειες δημοσιογράφων που έχασαν τη ζωή τους, τραυματίστηκαν ή απήχθησαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Στο πεδίο της αντιμετώπισης της παρενόχλησης προβλέπονται νέοι μηχανισμοί υποβολής καταγγελιών, με εμπιστευτικότητα και προστασία από αντίποινα.

Όταν η καταγγελία αφορά πρόσωπο της διοίκησης, προβλέπεται ανεξάρτητος δίαυλος εξέτασης εκτός της υπηρεσιακής ιεραρχίας.

Μαρινάκης: «Η ελευθερία του Τύπου δεν διασφαλίζεται με λόγια»

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε δήλωσή του για την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας, υπογράμμισε τη σημασία της ασφάλειας των δημοσιογράφων και των εργασιακών τους δικαιωμάτων.

«Η στήριξη των δημοσιογράφων και η ενίσχυση της ασφάλειας και των εργασιακών τους δικαιωμάτων αποτελούν σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπογράφηκε τον Αύγουστο ικανοποίησε πάγια αιτήματα των δημοσιογραφικών ενώσεων, ενώ το νέο Μνημόνιο αποτελεί πρόσθετη παρέμβαση για την προστασία των εργαζομένων στην ενημέρωση.

Ο Παύλος Μαρινάκης επισήμανε ακόμη ότι οι σχετικές θεσμικές πρωτοβουλίες προχωρούν μέσα από διάλογο με τις ενώσεις των δημοσιογράφων.

«Γιατί η ελευθερία του Τύπου δεν διασφαλίζεται με λόγια, αλλά με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που στηρίζουν έμπρακτα τους ανθρώπους της ενημέρωσης», κατέληξε.