Χρέη σε τράπεζες, Εφορία και ΕΦΚΑ: Έρχονται 120 δόσεις και σταθερό επιτόκιο 3% – Ποιοι δικαιούνται τις νέες ρυθμίσεις

Σημαντικές αλλαγές στη ρύθμιση των χρεών προς τράπεζες, Εφορία και ΕΦΚΑ φέρνει το νέο νομοθετικό πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, με δύο βασικές παρεμβάσεις που αφορούν χιλιάδες δανειολήπτες και οφειλέτες.

Η πρώτη προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια συγκεκριμένων ρυθμίσεων του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, ενώ η δεύτερη δίνει τη δυνατότητα εξόφλησης παλαιών χρεών προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 μηνιαίες δόσεις.

Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που ψηφίστηκε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στη Βουλή.

Παράλληλα, αυξάνεται σημαντικά το ανώτατο ύψος των προστίμων που μπορούν να επιβληθούν στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστές ως servicers, για παραβάσεις της νομοθεσίας.

Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Ποιοι δικαιούνται το σταθερό επιτόκιο 3%

Η νέα ρύθμιση προβλέπει σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής οφειλών προς τράπεζες και άλλους χρηματοδοτικούς φορείς, όταν αυτές αναδιαρθρώνονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.

Το μέτρο αφορά δύο συγκεκριμένες κατηγορίες:

• Ευάλωτους οφειλέτες, οι οποίοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση.
• Επιλέξιμους οφειλέτες, σύμφωνα με τα διευρυμένα κριτήρια του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, τα οποία καλύπτουν και μέρος της μεσαίας τάξης.

Το επιτόκιο παραμένει σταθερό ανεξάρτητα από το εάν η απαίτηση διαθέτει εμπράγματη εξασφάλιση.

Η εφαρμογή του νέου επιτοκίου προβλέπεται για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Το μέτρο δεν σημαίνει ότι όλες οι ρυθμίσεις χρεών προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ αποκτούν αυτομάτως επιτόκιο 3%. Αφορά τις συγκεκριμένες κατηγορίες αναδιαρθρωμένων απαιτήσεων προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Υπενθυμίζεται ότι το DEBATER είχε παρουσιάσει τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη για το σταθερό επιτόκιο 3% και τον δεκαπλασιασμό των προστίμων στους servicers.

Πόσα χρήματα μπορεί να εξοικονομήσει ένας δανειολήπτης

Σύμφωνα με τα παραδείγματα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου μπορεί να περιορίσει σημαντικά το συνολικό κόστος αποπληρωμής.

Για οφειλή 100.000 ευρώ, με διάρκεια ρύθμισης 20 ετών, το εκτιμώμενο όφελος διαμορφώνεται ως εξής:

Είδος οφειλής	Εκτιμώμενο όφελος
Με εμπράγματη εξασφάλιση	20.200 ευρώ
Χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση	28.600 ευρώ

Με το προηγούμενο καθεστώς, το επιτόκιο μπορούσε μετά την πρώτη τριετία να μετατραπεί σε κυμαινόμενο, φτάνοντας, σύμφωνα με τα ενδεικτικά στοιχεία του υπουργείου, στο 5,17% για εξασφαλισμένες απαιτήσεις και στο 5,67% για απαιτήσεις χωρίς εξασφάλιση.

Με το νέο πλαίσιο, οι δικαιούχοι γνωρίζουν από την αρχή το επιτόκιο που θα ισχύει σε όλη τη διάρκεια της αποπληρωμής.

Τα παραπάνω ποσά αποτελούν παραδείγματα και όχι εγγυημένο όφελος για κάθε οφειλέτη.

Εξωδικαστικός: Ρυθμίσεις από 5.000 ευρώ και έως 420 δόσεις

Η πρόσβαση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό έχει διευρυνθεί, καθώς το κατώτατο ύψος συνολικών οφειλών για την υπαγωγή έχει μειωθεί από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Ανάλογα με το είδος της οφειλής και τις προϋποθέσεις της ρύθμισης, προβλέπονται:

• Έως 240 δόσεις, δηλαδή 20 χρόνια, για χρέη προς το Δημόσιο.
• Έως 420 δόσεις, δηλαδή 35 χρόνια, για χρέη προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς.
• Δυνατότητα μερικής διαγραφής οφειλών, εφόσον προκύπτει από τα προβλεπόμενα κριτήρια και τον υπολογισμό της πλατφόρμας.
• Προστασία από συγκεκριμένα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις και ανάλογα με το στάδιο της διαδικασίας.

Για τις αλλαγές στην πρόσβαση στον μηχανισμό, δείτε το προηγούμενο ρεπορτάζ του DEBATER: Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Ρύθμιση χρεών από 5.000 ευρώ σε έως 420 δόσεις.

Ρύθμιση 120 δόσεων: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα ρύθμισης παλαιών οφειλών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί των 72 που προέβλεπε το προηγούμενο ειδικό καθεστώς.

Η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα μέσα Νοεμβρίου 2026.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πολίτες και επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση, εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει τα δέκα χρόνια, ενώ προβλέπεται ελάχιστη μηνιαία καταβολή 30 ευρώ.

Για τη συγκεκριμένη ρύθμιση, το επιτόκιο είναι διαφορετικό από το 3% του Εξωδικαστικού και αναφέρεται σε 5,84%.

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση έως το τέλος Ιουνίου 2027.

Ποια χρέη μπορούν να μπουν στις 120 δόσεις

Η ρύθμιση αφορά παλαιές οφειλές, με συγκεκριμένα χρονικά κριτήρια.

Για τις οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση προβλέπεται ότι μπορούν να ενταχθούν ποσά που:

• Έχουν βεβαιωθεί και καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
• Δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με την ειδική δυνατότητα μεταφοράς για όσους τηρούν ήδη ρύθμιση 72 δόσεων.

Οι οφειλέτες θα πρέπει επίσης να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικής συνέπειας.

Ειδικότερα:

1. Να έχουν τακτοποιήσει, εντός ενός μήνα από την ένταξη, τις οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
2. Να έχουν υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
3. Να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Η ένταξη δεν είναι αυτόματη, αλλά προϋποθέτει αίτηση και έλεγχο των σχετικών κριτηρίων.

Τι ισχύει για όσους βρίσκονται ήδη στις 72 δόσεις

Όσοι έχουν ήδη υπαχθεί σε ρύθμιση 72 δόσεων θα μπορούν, σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, να μεταφέρουν το υπόλοιπο των οφειλών τους στις 120 δόσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι η προηγούμενη ρύθμιση να παραμένει ενεργή.

Με αυτόν τον τρόπο, ο αριθμός των δόσεων μπορεί να αυξηθεί και να μειωθεί η μηνιαία επιβάρυνση, ανάλογα με το υπόλοιπο της οφειλής και τους όρους αποπληρωμής.

Το DEBATER είχε αναδείξει και το προηγούμενο πλαίσιο για το ιδιωτικό χρέος, εξηγώντας τι άλλαζε στις 72 δόσεις, στις δικαστικές ρυθμίσεις και στις κατασχέσεις.

Πότε χάνεται η ρύθμιση – Τι γίνεται με τις κατασχέσεις

Η διατήρηση της ρύθμισης προϋποθέτει συνέπεια στην καταβολή των δόσεων και στην τακτοποίηση των νέων οφειλών.

Ειδικότερα, προβλέπεται απώλεια της ρύθμισης όταν ο οφειλέτης αφήσει δύο συνεχόμενες δόσεις απλήρωτες ή δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του για νέες αρρύθμιστες οφειλές.

Για όσους τηρούν τη ρύθμιση προβλέπονται σημαντικές διευκολύνσεις, μεταξύ των οποίων:

• Δυνατότητα χορήγησης φορολογικής ενημερότητας, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.
• Αναστολή ποινικής δίωξης για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, όπου εφαρμόζεται η σχετική διάταξη.
• Αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης για τις ρυθμισμένες οφειλές, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
• Δυνατότητα αποδέσμευσης μελλοντικών απαιτήσεων σε περιπτώσεις κατασχέσεων εις χείρας τρίτων, υπό όρους.

Η ένταξη σε ρύθμιση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αίρονται όλες οι κατασχέσεις που έχουν ήδη επιβληθεί.

Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει και αυστηρότερες κυρώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται για δεκαπλασιασμό του ανώτατου ορίου, με στόχο την ενίσχυση της συμμόρφωσης των εταιρειών με τη νομοθεσία και την προστασία των δανειοληπτών.

Οι αλλαγές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ρυθμίσεων για τη λειτουργία των servicers.

Σχετικό είναι και το προηγούμενο ρεπορτάζ του DEBATER για το πλαφόν στην προκαταβολή και τα πρόστιμα στους servicers.