«Φεγγάρι του Θερισμού»: Η εντυπωσιακή πανσέληνος που έρχεται το Σάββατο

Ένα από τα ομορφότερα ουράνια θεάματα του φθινοπώρου πλησιάζει, καθώς η πανσέληνος του Σεπτεμβρίου 2026, γνωστή ως «Φεγγάρι του Θερισμού», θα φωτίσει τον ουρανό το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου.

Η Σελήνη θα φτάσει αστρονομικά στην πλήρη φάση της στις 19:49 ώρα Ελλάδας, ωστόσο εκείνη τη στιγμή θα βρίσκεται πολύ κοντά στην ανατολή της. Η καλύτερη ευκαιρία παρατήρησης θα είναι μετά τη δύση του Ήλιου, όταν θα εμφανιστεί χαμηλά στον ανατολικό ορίζοντα.

Το φεγγάρι θα φαίνεται σχεδόν ολόγιομο και τις νύχτες της Παρασκευής 25 και της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου, προσφέροντας ένα τριήμερο κατάλληλο για παρατήρηση και φωτογράφιση, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες.

Γιατί ονομάζεται «Φεγγάρι του Θερισμού»

Σε αντίθεση με τις περισσότερες παραδοσιακές ονομασίες των πανσελήνων, το «Φεγγάρι του Θερισμού» δεν συνδέεται αποκλειστικά με έναν συγκεκριμένο μήνα.

Ονομάζεται έτσι η πανσέληνος που βρίσκεται χρονικά πιο κοντά στη φθινοπωρινή ισημερία, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του αστρονομικού φθινοπώρου στο βόρειο ημισφαίριο.

Τις περισσότερες χρονιές εμφανίζεται τον Σεπτέμβριο, αλλά περίπου μία φορά κάθε τρία χρόνια μπορεί να σημειωθεί τον Οκτώβριο.

Η ονομασία προέρχεται από την εποχή κατά την οποία το έντονο φως της Σελήνης βοηθούσε τους αγρότες να συνεχίζουν τη συγκομιδή των καλλιεργειών τους μετά τη δύση του Ήλιου.

Τι κάνει ξεχωριστή αυτή την πανσέληνο

Τις ημέρες γύρω από το «Φεγγάρι του Θερισμού», η Σελήνη ανατέλλει περίπου την ίδια ώρα για αρκετά διαδοχικά βράδια.

Συνήθως, η ανατολή της Σελήνης καθυστερεί κατά περίπου 50 λεπτά από τη μία ημέρα στην επόμενη. Κοντά στην πανσέληνο του Θερισμού, όμως, η διαφορά μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στα 10 λεπτά, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχει περισσότερο φυσικό φως νωρίς το βράδυ, διευκολύνοντας παραδοσιακά τους αγρότες στις εργασίες της συγκομιδής.

Μαζί με τον Κρόνο στον φθινοπωρινό ουρανό

Η πανσέληνος του Σεπτεμβρίου θα συνοδευτεί από μία ακόμη ενδιαφέρουσα ουράνια εικόνα, καθώς κοντά της θα βρίσκεται ο Κρόνος.

Το βράδυ του Σαββάτου, ο πλανήτης θα είναι ορατός σαν ένα φωτεινό σημείο κάτω και αριστερά από τη Σελήνη. Τα δύο ουράνια σώματα θα κινούνται μαζί στον νυχτερινό ουρανό, πριν δύσουν προς τα δυτικά τις πρωινές ώρες.

Το θέαμα θα επαναληφθεί και το βράδυ της Κυριακής, με τη Σελήνη να έχει πλέον μετακινηθεί στην άλλη πλευρά του Κρόνου.

Θα είναι μεγαλύτερη ή φωτεινότερη;

Παρά τη δημοφιλή εντύπωση, το «Φεγγάρι του Θερισμού» δεν είναι από μόνο του μεγαλύτερο ή φωτεινότερο από τις υπόλοιπες πανσελήνους.

Όταν η Σελήνη βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, μπορεί να φαίνεται εντυπωσιακά μεγάλη εξαιτίας της λεγόμενης «σεληνιακής ψευδαίσθησης». Πρόκειται για οπτικό φαινόμενο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το μέγεθός της σε σύγκριση με κτίρια, δέντρα και άλλα αντικείμενα του ορίζοντα.

Η Σελήνη ενδέχεται επίσης να αποκτήσει πορτοκαλί ή κοκκινωπή απόχρωση κατά την ανατολή της. Αυτό συμβαίνει επειδή το φως της διανύει μεγαλύτερη απόσταση μέσα στην ατμόσφαιρα της Γης, με τις γαλάζιες αποχρώσεις να διασκορπίζονται περισσότερο.

Ανάλογη οπτική εντύπωση είχε προκαλέσει και η πανσέληνος του Αυγούστου που έλαμψε στον ελληνικό ουρανό.

Πώς θα παρατηρήσετε καλύτερα την πανσέληνο

Για την καλύτερη δυνατή παρατήρηση, προτιμήστε ένα σημείο με ανεμπόδιστη θέα προς τα ανατολικά, μακριά από ψηλά κτίρια και έντονο τεχνητό φωτισμό.

Η στιγμή κατά την οποία η Σελήνη ανατέλλει και βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα θεωρείται η πιο εντυπωσιακή για παρατήρηση και φωτογράφιση.

Δεν απαιτείται τηλεσκόπιο ή άλλος ειδικός εξοπλισμός. Με ένα ζευγάρι κιάλια μπορούν να διακριθούν περισσότεροι σχηματισμοί της σεληνιακής επιφάνειας, αν και το δυνατό φως της πανσελήνου περιορίζει τις σκιές και τις λεπτομέρειες των κρατήρων.

Σε περίπτωση αυξημένης νέφωσης, η παρατήρηση ενδέχεται να δυσκολέψει. Το φεγγάρι, πάντως, θα φαίνεται σχεδόν πλήρες για περίπου τρεις νύχτες.

Το DEBATER είχε παρουσιάσει αντίστοιχα την πανσέληνο του Ιουλίου, γνωστή ως «Φεγγάρι του Κόκκινου Ελαφιού», καθώς και εντυπωσιακές εικόνες πανσελήνου από το Ναύπλιο.