Ποιοι θα μπορούν να ασκούν ψυχοθεραπεία – Οι θέσεις του ΣΚΛΕ και η απάντηση του υπουργείου Υγείας

Τη θεσμική κατοχύρωση της ψυχοθεραπευτικής εξειδίκευσης των κοινωνικών λειτουργών και τη συμμετοχή του στο υπό διαμόρφωση Εθνικό Παρατηρητήριο για την Ψυχοθεραπεία ζήτησε ο Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος (ΣΚΛΕ) από το υπουργείο Υγείας.

Το ζήτημα τέθηκε σε συνάντηση εκπροσώπων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΚΛΕ με τον τότε υφυπουργό Υγείας, αρμόδιο για θέματα ψυχικής υγείας, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 5 Μαρτίου 2026 έπειτα από επείγον αίτημα του Συνδέσμου.

Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου, στη συζήτηση βρέθηκαν στο επίκεντρο η άσκηση της ψυχοθεραπείας, η εφαρμογή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και η ανάγκη επαρκούς στελέχωσης των δημόσιων δομών με κοινωνικούς λειτουργούς.

«Επιστημονικά έωλος» ο αποκλεισμός των κοινωνικών λειτουργών

Ο ΣΚΛΕ κατέστησε σαφές ότι οποιοδήποτε νομοσχέδιο εξαιρεί τους κοινωνικούς λειτουργούς από τη δυνατότητα απόκτησης και χρήσης του τίτλου του ψυχοθεραπευτή θα είναι, κατά τη θέση του, «επιστημονικά έωλο και διεθνώς ανακόλουθο».

Οι εκπρόσωποι και οι εμπειρογνώμονες του Συνδέσμου στήριξαν την επιχειρηματολογία τους σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• Στο περιεχόμενο των προπτυχιακών σπουδών Κοινωνικής Εργασίας.
• Στη δυνατότητα εξειδίκευσης των κοινωνικών λειτουργών στην ψυχοθεραπεία σύμφωνα με διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές.
• Στην ιστορική συμβολή κοινωνικών λειτουργών στην ανάπτυξη ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων.
• Στη συμμετοχή τους ως μελών, αλλά και ως εκλεγμένων στελεχών, σε επιστημονικές εταιρείες ψυχοθεραπείας.

Ο ΣΚΛΕ υπογράμμισε ότι κοινωνικοί λειτουργοί εκπαιδεύονται και εργάζονται ως ψυχοθεραπευτές εδώ και δεκαετίες, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Η αντίφαση με τις αποζημιώσεις του ΕΟΠΥΥ

Στη συνάντηση επισημάνθηκε και μία βασική θεσμική αντίφαση.

Ο Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ αναγνωρίζει και αποζημιώνει την ψυχοθεραπεία όταν παρέχεται από «ειδικά εκπαιδευμένους» επαγγελματίες. Την ίδια στιγμή, όμως, το ελληνικό κράτος δεν έχει ορίσει με ενιαίο και σαφή τρόπο τις προϋποθέσεις απόκτησης και άσκησης του τίτλου του ψυχοθεραπευτή.

Το κενό αυτό δημιουργεί ασάφεια τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους πολίτες που αναζητούν υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα, καθώς έχει ήδη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου του υπουργείου Υγείας για ζητήματα ψυχικής υγείας και τη ρύθμιση του επαγγέλματος των ψυχολόγων.

Τι απάντησε το υπουργείο Υγείας

Ο τότε υφυπουργός Υγείας είχε διαβεβαιώσει ότι στο σχεδιαζόμενο Εθνικό Παρατηρητήριο για την Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας θα εκπροσωπούνται οι θεσμικοί φορείς όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.

Στο πλαίσιο αυτό, είχε δεσμευτεί για τη συμμετοχή του ΣΚΛΕ, καθώς και ενός μέλους της ακαδημαϊκής κοινότητας των πανεπιστημιακών Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας με την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα.

Αναφερόμενος στις προηγούμενες δηλώσεις του για τις ειδικότητες που θα μπορούν να φέρουν τον τίτλο του ψυχοθεραπευτή, είχε διευκρινίσει ότι στόχος του δεν ήταν ο διαχωρισμός των επιστημονικών κλάδων.

Όπως ανέφερε, επιδίωξη ήταν να μπει «φρένο» στην ανεξέλεγκτη δραστηριότητα μη πιστοποιημένων προσώπων που εμφανίζονται ως θεραπευτές χωρίς επαρκή εκπαίδευση και αναγνωρισμένα επαγγελματικά προσόντα.

Την τελική απόφαση θα λάβει το ΚΕΣΥ

Σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε ο ΣΚΛΕ, η τελική απόφαση για τις ειδικότητες και τις προϋποθέσεις χρήσης του τίτλου του ψυχοθεραπευτή θα ληφθεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας.

Η διαδικασία θα βασιστεί στην πρόταση του Εθνικού Παρατηρητηρίου, όταν αυτό συγκροτηθεί και ολοκληρώσει την επεξεργασία του θεσμικού πλαισίου.

Ο τότε υφυπουργός είχε αναφέρει ότι θα εισηγηθεί την εφαρμογή ευρωπαϊκών προτύπων για τις ειδικότητες που αναγνωρίζονται και αποζημιώνονται για την παροχή ψυχοθεραπείας.

Παράλληλα, είχε δηλώσει ότι η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου ενδέχεται να απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω και άλλων προτεραιοτήτων του υπουργείου Υγείας.

Η ανάγκη για μεταβατικές διατάξεις

Ο ΣΚΛΕ ζήτησε να υπάρξουν σαφείς μεταβατικές διατάξεις, ώστε να προστατευτούν οι επαγγελματίες που ήδη εργάζονται θεραπευτικά στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα.

Στόχος είναι να μην τεθούν σε κίνδυνο η επαγγελματική τους υπόσταση, η συνέχιση της εκπαίδευσής τους και το δικαίωμά τους να εξειδικεύονται στην ψυχοθεραπεία.

Η ανάγκη σαφούς πλαισίου για τους τίτλους, τις υπηρεσίες και τους ισχυρισμούς που σχετίζονται με θεραπείες έχει αναδειχθεί και από την έρευνα του DEBATER για την ηχοθεραπεία, τη λεγόμενη «θεραπεία τραύματος» και άλλες μη επαρκώς τεκμηριωμένες πρακτικές.

Καταγγελίες για υποστελέχωση των υπηρεσιών

Στη συνάντηση τέθηκε και το ζήτημα της στελέχωσης των υπηρεσιών που εντάσσονται στα Περιφερειακά Δίκτυα Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.

Ο ΣΚΛΕ εξέφρασε την ανησυχία του για την αποδυνάμωση των κοινωνικών υπηρεσιών των νοσοκομείων και ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι το νοσοκομείο «Σωτηρία» λειτουργούσε με μόλις δύο κοινωνικούς λειτουργούς.

Παράλληλα, διατύπωσε τη διαφωνία του με τη μετακίνηση κοινωνικών λειτουργών από άλλες υπηρεσίες για την κάλυψη των αναγκών των δικτύων ψυχικής υγείας, κάνοντας λόγο για αμφισβητούμενες διαδικασίες και πρόχειρες λύσεις.

«Στα όρια της κατάρρευσης» η παιδική προστασία

Οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου προειδοποίησαν και για σοβαρά προβλήματα στο σύστημα παιδικής προστασίας.

Όπως ανέφεραν, υποστελεχωμένες κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων καλούνται να διαχειριστούν ιδιαίτερα κρίσιμες υποθέσεις χωρίς το αναγκαίο προσωπικό και τα κατάλληλα μέσα.

Επισημάνθηκε επίσης η απουσία οργανωμένων κοινωνικών υπηρεσιών μέσα στα δικαστήρια, με αποτέλεσμα μεγάλος αριθμός υποθέσεων για επιμέλειες, ρυθμίσεις επικοινωνίας και κοινωνικές έρευνες να μεταφέρεται σε ήδη επιβαρυμένες υπηρεσίες.

Κατά τον ΣΚΛΕ, το σύστημα παιδικής προστασίας βρίσκεται «στα όρια της κατάρρευσης».

Νέες θέσεις και προσλήψεις επικουρικού προσωπικού

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΣΚΛΕ, από την πλευρά του υπουργείου γνωστοποιήθηκε ότι:

• Καταρτίζονται νέα οργανογράμματα με οργανικές θέσεις στις Υγειονομικές Περιφέρειες για τις ανάγκες των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
• Έγινε δεκτή η πρόταση για προσωρινή κάλυψη των κενών με επικουρικό προσωπικό.
• Θα δοθούν οδηγίες στις Υγειονομικές Περιφέρειες ώστε να δεχθούν αιτήσεις κοινωνικών λειτουργών στην επόμενη διαδικασία ένταξης στους σχετικούς πίνακες.
• Προγραμματίζεται η λειτουργία νέων Μονάδων Ψυχικής Υγείας.
• Αναγνωρίστηκε ο καθοριστικός ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στα συστήματα ψυχικής υγείας και παιδικής προστασίας.

Ο ΣΚΛΕ υπογράμμισε ότι, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, αποτελεί τον επίσημο θεσμικό συνομιλητή της Πολιτείας για τα ζητήματα που αφορούν την Κοινωνική Εργασία στην Ελλάδα.