WSJ: Σε κρίσιμη καμπή οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν – Το παρασκήνιο του προσχεδίου και τα αγκάθια της συμφωνίας

Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσονται οι διπλωματικές επαφές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.

Παρά το κύμα αισιοδοξίας των τελευταίων ημερών, οι συνομιλίες φαίνεται να προσκρούουν εκ νέου σε «χαρτογραφημένα» αλλά εξαιρετικά ακανθώδη ζητήματα, απομακρύνοντας προσωρινά το ενδεχόμενο μιας άμεσης διευθέτησης.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το σύνθετο καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων, με τη Wall Street Journal να αναφέρει πως οι δύο πλευρές επιδίδονται σε ένα σκληρό διπλωματικό μπρα ντε φερ, ασκώντας εκατέρωθεν πιέσεις χωρίς να υποχωρούν.

Το στίγμα των αμερικανικών προθέσεων έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να συναινέσει σε μια βιαστική λύση, παρά την κριτική των πολιτικών του αντιπάλων, θέτοντας ως απαράβατο όρο μια «σπουδαία και ουσιαστική συμφωνία».

Ο οδικός χάρτης των 6 σημείων

Σύμφωνα με πληροφορίες του CBS και του Al Arabiya, οι διαμεσολαβητές επεξεργάζονται ένα αρχικό μνημόνιο κατανόησης με ορίζοντα 30 ημερών, το οποίο θα λειτουργήσει ως προθάλαμος για έναν δεύτερο, βαθύτερο γύρο συνομιλιών.

Ο άμεσος στόχος είναι η αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και η απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Το προσχέδιο της συμφωνίας, το οποίο τελεί υπό την τελική έγκριση της Τεχεράνης και επιβεβαιώνεται σε μεγάλο βαθμό από ανώτατο Αμερικανό αξιωματούχο, βασίζεται σε έξι άξονες:

• Εκεχειρία: Παράταση της τρέχουσας κατάπαυσης του πυρός για 65 ημέρες,

• Ναυσιπλοΐα: Πλήρης επαναλειτουργία και αποκατάσταση της κίνησης των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ σε προπολεμικά επίπεδα εντός ενός μηνός,

• Τερματισμός εχθροπραξιών: Μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα —συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου— και αμοιβαία δέσμευση για μη χρήση βίας,

• Πυρηνική δέσμευση: Ρητή διαβεβαίωση από το Ιράν ότι δεν θα προχωρήσει στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων,

• Εμπλουτισμένο ουράνιο: Διαχείριση των ιρανικών αποθεμάτων μέσω ενός κοινά αποδεκτού μηχανισμού,

• Κυρώσεις και περιουσιακά στοιχεία: Σταδιακή άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων, strictly συνδεδεμένη με τη συμμόρφωση της Τεχεράνης στα παραπάνω σημεία.

Η γεωπολιτική σκακιέρα και ο παράγοντας «Κίνα»

Η ανάγκη για διέξοδο είναι επιτακτική και για τις δύο πρωτεύουσες, αν και για διαφορετικούς λόγους.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ πιέζεται στο εσωτερικό της να κλείσει ένα μέτωπο που προκαλεί πολιτικούς κραδασμούς και πυροδοτεί αυξήσεις στις διεθνείς τιμές των καυσίμων.

Από την άλλη, το Ιράν, εξαντλημένο από το οικονομικό κόστος του πολέμου και τον ασφυκτικό κλοιό των κυρώσεων, αναζητά επειγόντως οικονομική «ανάσα».

Στην εξίσωση εισέρχεται τώρα και ο ασιατικός παράγοντας. Η Τεχεράνη εμφανίζεται πρόθυμη να μεταφέρει το εμπλουτισμένο ουράνιό της εκτός συνόρων, θέτει όμως ως απαράβατο όρο αυτό να παραδοθεί στην Κίνα, ζητώντας παράλληλα ισχυρές εγγυήσεις από το Πεκίνο.

Το έντονο παρασκήνιο αποτυπώνεται και στις πυκνές διπλωματικές επαφές των τελευταίων ωρών, με κορυφαίους αξιωματούχους από το Ιράν, την Κίνα και το Πακιστάν να πραγματοποιούν διαβουλεύσεις σε μια προσπάθεια να ξεκλειδώσουν το αδιέξοδο.