Ισλανδία: «Όχι» στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ – Η αντίδραση των Βρυξελλών

Την απόφαση των Ισλανδών να απορρίψουν την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση σχολίασαν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο Αντόνιο Κόστα αντάλλαξε μηνύματα με την πρωθυπουργό της Ισλανδίας, Κριστρούν Φροστραντότιρ, με τους δύο ηγέτες να εκφράζουν την επιθυμία τους να συνεχιστεί η ενίσχυση των σχέσεων ανάμεσα στην ΕΕ και την Ισλανδία.

Κόστα: «Η ΕΕ σέβεται πλήρως τη δημοκρατική επιλογή»

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι «η ΕΕ σέβεται πλήρως τη δημοκρατική επιλογή του ισλανδικού λαού στο σημερινό δημοψήφισμα».

Παράλληλα, σημείωσε ότι «η Ισλανδία παραμένει ένας από τους στενότερους και πιο έμπιστους εταίρους της ΕΕ», μεταξύ άλλων μέσω της συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Αντίστοιχη ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπρόσωπος της οποίας δήλωσε ότι η Κομισιόν σέβεται την επιλογή των Ισλανδών και εξακολουθεί να θεωρεί τη χώρα στενό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος

Στο ερώτημα «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση;», το 52,8% των ψηφοφόρων απάντησε «όχι», έναντι 47,2% που ψήφισε «ναι», σύμφωνα με τα επίσημα τελικά αποτελέσματα.

Το αποτέλεσμα βάζει τέλος, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, στην προοπτική επανέναρξης των ενταξιακών συνομιλιών. Οι Βρυξέλλες, πάντως, διαμηνύουν ότι οι στενές σχέσεις με το Ρέικιαβικ θα συνεχιστούν ανεξάρτητα από την απόφαση των ψηφοφόρων.

Μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων, η πρωθυπουργός της χώρας, Κριστρούν Φροσταντότιρ, χαρακτήρισε την έκβαση του δημοψηφίσματος «νίκη για τη δημοκρατία» και ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση θα σεβαστεί την απόφαση των πολιτών.

«Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: αυτή η κυβέρνηση δεν θα επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου», δήλωσε η Ισλανδή πρωθυπουργός. Η παρούσα κοινοβουλευτική περίοδος ολοκληρώνεται το 2028.

«Η χώρα απορρίπτει τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην ΕΕ», αναφέρει η RÚV στην ιστοσελίδα της.

Συμμετοχή-ρεκόρ στο δημοψήφισμα

Σύμφωνα με τη δημόσια ραδιοτηλεόραση RÚV, η συμμετοχή ανήλθε στο 82,5%, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από τις βουλευτικές εκλογές του 2009, οι οποίες είχαν διεξαχθεί εν μέσω της οικονομικής κρίσης.

Η Φροσταντότιρ, η οποία είχε ταχθεί υπέρ του «ναι», τόνισε ότι η απόρριψη της επανέναρξης των συνομιλιών δεν συνιστά οπισθοδρόμηση.

«Δεν πρόκειται για ήττα ούτε για οπισθοδρόμηση. Πρόκειται για νίκη της δημοκρατίας», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες εξέφρασαν με σαφήνεια τη βούλησή τους.

Η σχέση της Ισλανδίας με την Ευρώπη

Παρά το αποτέλεσμα, η Ισλανδή πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι η χώρα θα συνεχίσει να ενισχύει τη συνεργασία της με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Η Ισλανδία δεν αποτελεί κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει όμως στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και στη Ζώνη Σένγκεν, διατηρώντας στενούς οικονομικούς και θεσμικούς δεσμούς με την Ευρώπη.

Παγώνουν οι συνομιλίες τουλάχιστον έως το 2028

Το ερώτημα του δημοψηφίσματος δεν αφορούσε την άμεση ένταξη της Ισλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά το εάν η χώρα θα έπρεπε να επαναλάβει τις σχετικές διαπραγματεύσεις.

Με την επικράτηση του «όχι», οποιαδήποτε νέα συζήτηση για την ένταξη της χώρας αναμένεται να παγώσει τουλάχιστον έως το 2028.

Η εξέλιξη σημαίνει ότι η Ισλανδία θα διατηρήσει την υφιστάμενη σχέση της με την ευρωπαϊκή οικογένεια, χωρίς να δρομολογήσει σε αυτή τη φάση διαδικασία πλήρους ένταξης.

Πολιτικό πλήγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Το αποτέλεσμα αποτελεί πολιτικό πλήγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αντιμετώπιζε θετικά το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της ισλανδικής υποψηφιότητας.

Οι Βρυξέλλες εμφανίζονταν πρόθυμες να συζητήσουν συμβιβασμούς για ζητήματα που θεωρούνται ιδιαίτερα ευαίσθητα για την Ισλανδία, προκειμένου να διευκολυνθεί η επιστροφή της χώρας στις συνομιλίες.

Η τελική επικύρωση του αποτελέσματος αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, χωρίς όμως να διαφαίνονται πλέον σοβαρές πιθανότητες ανατροπής.