Η “ακτινογραφία” της ρύθμισης για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη – Γιατί εξαιρούνται ορισμένοι δανειολήπτες

Σημαντικές ελαφρύνσεις για περίπου 100.000 δανειολήπτες φέρνει η νέα ρύθμιση για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, η οποία, σύμφωνα με τον υφυπουργό Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλο, όχι μόνο ενσωματώνει την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά επεκτείνεται και με αναδρομική ισχύ.

Μιλώντας στο ΕΡΤNews, ο κ. Μαρκόπουλος τόνισε ότι η παρέμβαση «έχει ολιστικό χαρακτήρα» υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για «πολιτική απόφαση» που «αποδίδει δικαιοσύνη σε όσους επιβαρύνθηκαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Οικονομικών, η νέα ρύθμιση οδηγεί σε σημαντική μείωση τόσο των δόσεων όσο και του συνολικού κεφαλαίου. Όπως είπε, σε ενδεικτική περίπτωση οφειλής 144.000 ευρώ, το ποσό μπορεί να υποχωρήσει σε επίπεδα κάτω των 75.000 ευρώ.

«Μιλάμε για ελαφρύνσεις που μπορεί να φτάσουν τις 30.000 έως και 70.000 ευρώ. Είναι μια δανειακή κοσμογονία», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι το μέτρο αφορά αποκλειστικά όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις.

Παράλληλα, τόνισε ότι η παρέμβαση αφορά ευάλωτα νοικοκυριά που αποδεδειγμένα αδυνατούσαν να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, επισημαίνοντας ότι η ένταξη στον νόμο Κατσέλη προϋπέθετε συγκεκριμένα κριτήρια.

Ο κ. Μαρκόπουλος υποστήριξε ότι η ρύθμιση συνεπάγεται και οικονομική συμμετοχή των τραπεζών, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση επέβαλε την ανάγκη παρέμβασης.

«Οι τράπεζες αντιλήφθηκαν ότι πρόκειται για μια δίκαιη παρέμβαση και θα υπάρξει οικονομική τοποθέτηση από την πλευρά τους», ανέφερε.

Απαντώντας στην κριτική για τον αποκλεισμό δανειοληπτών των οποίων οι ρυθμίσεις έχουν ολοκληρωθεί ή χαθεί, ο υφυπουργός επισήμανε ότι σημαντικό ποσοστό δεν τήρησε τις υποχρεώσεις του.

«Περίπου το 70% όσων εντάχθηκαν δεν πλήρωσαν ούτε μία ή ελάχιστες δόσεις. Δεν μπορεί να επιβραβεύεται όποιος δεν συμμετείχε στη διαδικασία», ανέφερε, τονίζοντας ότι η ρύθμιση αφορά όσους διατήρησαν ενεργές τις ρυθμίσεις τους.

Παράλληλα, ο κ. Μαρκόπουλος αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα υπαρκτό ζήτημα, ωστόσο υπογράμμισε ότι η ρύθμιση έχει συγκεκριμένη στόχευση.

«Υπάρχει ένα παραγόμενο νομικό και δικαστικό αποτέλεσμα που αφορά τις ενεργές ρυθμίσεις. Δεν μπορεί το κράτος να προχωρήσει σε μαζική αναψηλάφηση χιλιάδων υποθέσεων που έχουν κλείσει», σημείωσε.

Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, τον οποίο χαρακτήρισε βασικό εργαλείο διαχείρισης οφειλών.

«Έχουν ήδη ρυθμιστεί 62.000 υποθέσεις, συνολικού ύψους 19,2 δισ. ευρώ. Είναι ένα εργαλείο που λειτουργεί και πρέπει να αξιοποιηθεί», σημείωσε, επικρίνοντας τη στάση της αντιπολίτευσης.

«Η αδυναμία του νόμου Κατσέλη ήταν ότι οδηγούσε στα δικαστήρια τους δανειολήπτες» σημείωσε μεταξύ άλλων.

Όσα πρέπει να γνωρίζετε μέσα από 9 ερωταπαντήσεις

1. Τι επιτυγχάνει η ρύθμιση;

Η ρύθμιση πετυχαίνει τέσσερα κρίσιμα πράγματα:

· Εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε κανένας συνεπής δανειολήπτης να μη χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.

· Μειώνει ουσιαστικά το κόστος αποπληρωμής, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου.

· Αναγνωρίζει αναδρομικά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και τα συμψηφίζει υπέρ του δανειολήπτη, μειώνοντας το υπόλοιπο του δανείου ή τον αριθμό των δόσεων.

· Επιμερίζει δίκαια το κόστος μεταξύ τραπεζών και ΗΡΑΚΛΗ, ανάλογα με την περίοδο που έχουν εισπραχθεί τα ποσά.

Αρα, οι δανειολήπτες κερδίζουν: μικρότερες δόσεις, μικρότερη συνολική επιβάρυνση, ταχύτερη αποπληρωμή.

2. Πώς ωφελούνται οι δανειολήπτες;

Οι δανειολήπτες ωφελούνται άμεσα με δύο τρόπους:

· Από εδώ και πέρα πληρώνουν σημαντικά μικρότερη μηνιαία δόση, με τόκο που αντιστοιχεί μόνο σε έναν μήνα.

· Όσα επιπλέον ποσά κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο.

Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες θα δουν τόσο μείωση της δόσης, όσο και μείωση της περιόδου αποπληρωμής.

3. Πόσο αλλάζει στην πράξη η δόση;

Για να γίνει κατανοητός ο τρόπος υπολογισμού πριν και μετά, παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα:

Δανειολήπτης που είχε υπόλοιπο οφειλής τον Ιανουάριο 2024 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.

Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκος.

Εάν κατέβαλε ποσό 731 ευρώ που αντιστοιχεί στην τοκοχρεωλυτική δόση από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30=7.440 ευρώ.

Συνεπώς αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταλάβει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ).

Συνολικά ο δανειολήπτης αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ.

Β. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου και τη νομοθετική εφαρμογή: Σταθερό χρεολύσιο, υπολογισμός τόκου μόνο επί των 30 ημερών κάθε δόσης

Γ. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου και τη νομοθετική εφαρμογή εάν έχει καταβάλει υπερβάλλοντα ποσά από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο 2026: Σταθερό χρεολύσιο, υπολογισμός τόκου μόνο επί των 30 ημερών κάθε δόσης και αφαίρεση του ποσού που έχει καταβληθεί απομειώνοντας το χρόνο αποπληρωμής του δανείου

4. Προβλέπεται αναδρομικότητα στη ρύθμιση;

Ναι και αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ρύθμισης.

Για όσους έχουν ενεργή ρύθμιση και είναι συνεπείς στις πληρωμές τους, τα ποσά που κατέβαλαν επιπλέον αναγνωρίζονται αναδρομικά.

Αυτή η αναδρομικότητα δεν προβλεπόταν από την ίδια την απόφαση του Αρείου Πάγου. Τη δίνει η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης.

5. Πώς εφαρμόζεται η αναδρομικότητα;

Υπολογίζεται πόσα χρήματα πλήρωσε ο δανειολήπτης παραπάνω από την έναρξη της ρύθμισης.

Το ποσό αυτό αφαιρείται από το υπόλοιπο της οφειλής και μειώνει τις τελευταίες δόσεις του δανείου.

Το δάνειό τελειώνει νωρίτερα.

6. Γιατί δεν δίνεται αναδρομικότητα σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες;

Γιατί στις υποθέσεις αυτές:

· είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου),

· είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών η ετών.

Η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, σημαίνει ότι δεν έχει καταβληθεί σημαντικός αριθμός δόσεων. Άρα δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.

7. Τι ισχύει για όσους είναι στον εξωδικαστικό ή στον ν. 4605/2019;

Για τις περιπτώσεις των λοιπών εργαλείων ρύθμισης οφειλών και συγκεκριμένα του ν. 4605/2019 καθώς και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, προβλέπεται ρητά από τη διάταξη ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης

ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση.

8. Ποιο είναι το κόστος για τον «ΗΡΑΚΛΗ»;

Η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ».

Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:

· 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ

· επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.

Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

9. Γιατί χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση αφού αποφάσισε ο Άρειος Πάγος;

Η απόφαση του Αρείου Πάγου έδωσε τη βασική κατεύθυνση.

Όμως στην εφαρμογή της προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης (εάν δηλαδή υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης έως την καταβολή κάθε δόσης, ή το πιο ευνοϊκό σενάριο που υιοθετείται μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ των δύο δόσεων).

Επιπλέον δεν προσδιορίστηκε από την απόφαση τι συμβαίνει με τα αναδρομικά.

Η νομοθετική παρέμβαση έρχεται να κλείσει οριστικά κάθε ασάφεια.

Έτσι ξεκαθαρίζεται ο τρόπος υπολογισμού, εφαρμόζεται ενιαία για όλους και οι δανειολήπτες δεν χρειάζεται να προσφύγουν ξανά στη δικαιοσύνη.

Αυτό είναι το ουσιαστικό όφελος. Με τη νομοθέτηση γίνεται καθολικό, εφαρμόσιμο και άμεσα αξιοποιήσιμο δικαίωμα για χιλιάδες δανειολήπτες.