Social media και ανήλικοι: Μπλόκο και στην Ελλάδα – Λύση ουσίας ή ένα ψηφιακό «πυροτέχνημα»;

*Γράφει ο Νίκος Βασιλάκος

Η είδηση έσκασε σαν «βόμβα» αλλά δεν ήταν ακριβώς κεραυνός εν αιθρία. Η Ελλάδα, ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ετοιμάζεται να τραβήξει την πρίζα των social media για τα παιδιά κάτω των 15 ετών.

Σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία, η κυβέρνηση είναι «πολύ κοντά» στις επίσημες ανακοινώσεις για ένα οριζόντιο μπλόκο που φιλοδοξεί να προστατέψει τη νέα γενιά από τους ψηφιακούς κινδύνους.

Όμως, το ερώτημα που πλανάται πάνω από τα πληκτρολόγια γονέων, εκπαιδευτικών και των ίδιων των εφήβων είναι ένα: Μπορεί ένας νόμος να σταματήσει την οθόνη;

Η διεθνής τάση και η ελληνική πραγματικότητα

Η Αυστραλία άνοιξε τον δρόμο με αυστηρά μέτρα για τους κάτω των 16, η Ισπανία ακολουθεί με ανάλογες ρυθμίσεις, και τώρα η χώρα μας μπαίνει στην πρώτη γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο στόχος είναι ιερός: να περιοριστεί ο εθισμός, ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying) και η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο που «δηλητηριάζει» την ψυχική υγεία των παιδιών.

Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει. Τα παιδιά μας μεγαλώνουν μέσα σε έναν αλγόριθμο που επιδιώκει την προσοχή τους με κάθε κόστος, συχνά εις βάρος της κοινωνικοποίησης, του ύπνου και της σχολικής τους απόδοσης.

Το μεγάλο «αλλά»

Ωστόσο, εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Η απαγόρευση από μόνη της μοιάζει με προσπάθεια να περιορίσεις τον άνεμο με έναν φράχτη.

Η τεχνική εφαρμογή:

Πώς θα γίνει η επιβεβαίωση της ηλικίας (age verification); Θα δίνουμε τα προσωπικά μας δεδομένα σε πλατφόρμες-κολοσσούς; Και πόσο εύκολο είναι για έναν δαιμόνιο 14χρονο να παρακάμψει τα μέτρα με ένα απλό VPN ή ένα ψεύτικο προφίλ;

Παιδεία vs απαγόρευση

Η ιστορία έχει δείξει ότι το «απαγορευμένο» γίνεται πάντα πιο ελκυστικό. Αντί να μάθουμε στα παιδιά πώς να κολυμπούν στα βαθιά νερά του διαδικτύου με ασφάλεια, τους λέμε απλώς «μην μπαίνετε στο νερό».

Είναι η απαγόρευση η λύση;

Μια απαγόρευση μπορεί να είναι μια καλή αρχή για να ανοίξει η συζήτηση, αλλά δεν είναι η λύση στο πρόβλημα. Χρειάζεται ενημέρωση στα σχολεία, στήριξη των γονέων που συχνά νιώθουν ανήμποροι μπροστά στις τεχνολογικές εξελίξεις και, κυρίως, τη δημιουργία εναλλακτικών για τη δημιουργική απασχόληση των νέων.

Αν η κυβέρνηση προχωρήσει σε αυτό το μέτρο, οφείλει να το κάνει με σχέδιο και όχι απλώς για να προσθέσει άλλη μια «ρηξικέλευθη» ρύθμιση στη λίστα της.

Η προστασία των παιδιών δεν επιτυγχάνεται με ένα «off» στο router, αλλά με ένα «on» στην κριτική σκέψη και την παιδεία.

*Ο Νίκος Βασιλάκος είναι ειδικός σε θέματα τεχνολογίας και πρόεδρος της Internet Now