Ουγγαρία: Οι νικητές και οι ηττημένοι από τον θρίαμβο Μάγιαρ και το “αδιέξοδο του λαϊκισμού”

Το αποτύπωμα του θριάμβου του πολιτικού της δεξιάς Πέτερ Μάγιαρ, που κέρδισε με εντυπωσιακή διαφορά στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν χθες Κυριακή στην Ουγγαρία τον Βίκτορ Όρμπαν, επιχειρούν να αποκρυπτογραφήσουν τα διεθνή ΜΜΕ.

Η νίκη του υποστηρικτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ήττα του επί 16 χρόνια πρωθυπουργού της Ουγγαρίας χαρακτηρίζεται βαρύ χτύπημα για τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προσέφερε στον εθνικιστή λαϊκιστή απερχόμενο πρωθυπουργό δημόσια υποστήριξή σε κάθε ευκαιρία.

«Απελευθερώσαμε την Ουγγαρία», είπε στο τέλος της εκλογικής βραδιάς ο Πέτερ Μάγιαρ, από βήμα εγκατεστημένο πάνω από την όχθη του Δούναβη, με φόντο το εμβληματικό κτίριο του ουγγρικού κοινοβουλίου, επευφημούμενος από δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές του, κάποιοι από τους οποίους εκτόξευαν πυροτεχνήματα.

«Μαζί, ρίξαμε το καθεστώς Όρμπαν», τόνισε ακόμη, αφού διέσχισε το πυκνό πλήθος ανεμίζοντας την ουγγρική σημαία.

Κατά την επίσημη καταμέτρηση που είχε φθάσει νωρίτερα το 98,15% των εκλογικών τμημάτων, το κόμμα του, το Tisza, θα καταλάβει 138 έδρες από τις 199 του κοινοβουλίου, αφού εξασφάλισε το 53,56% των ψήφων. Το Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν θα περιοριστεί σε 55 έδρες, αφού δεν έλαβε παρά το 37,86%. Η συμμετοχή έφθασε σε επίπεδο ρεκόρ: 79,50%.

Λίγη ώρα πριν εκφραστεί ο αντίπαλός του, ο Βίκτορ Όρμπαν παραδεχόταν την ήττα, έπειτα από 16 χρόνια μονοκρατορίας του στη χώρα, μιλώντας για «οδυνηρό αλλά αναμφισβήτητο» αποτέλεσμα και προσθέτοντας ότι «συνεχάρη» το κόμμα που επικράτησε.

Η πανωλεθρία του Βίκτορ Όρμπαν, που μετέτρεψε τη χώρα των 9,5 εκατομμυρίων κατοίκων σε μοντέλο ανελεύθερης δημοκρατίας, χαρακτηρίζεται επίσης πλήγμα για εθνικιστικά και ακροδεξιά κινήματα σε όλο τον κόσμο. Αυτό ισχύει στην περίπτωση του κινήματος «MAGA» του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε ό,τι πέρναγε από το χέρι του για να τον στηρίξει, πολλαπλασιάζοντας τις δημόσιες τοποθετήσεις του και στέλνοντας τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς την περασμένη εβδομάδα στη Βουδαπέστη.

Πρόκειται για «ηχηρή ήττα του αυταρχισμού, που αντηχεί πολύ μακριά από τα σύνορα της Ουγγαρίας», έκρινε το κέντρο μελετών Center for American Progress. «Είναι επίσης βαρύ πλήγμα για αυτούς που έβλεπαν στο διεφθαρμένο μοντέλο του Όρμπαν πρόγραμμα δράσης προς μίμηση, συμπεριλαμβανομένου του Ντόναλντ Τραμπ».

Αρκετοί ευρωπαίοι ηγέτες συνεχάρησαν αμέσως τον Πέτερ Μάγιαρ, ανάμεσά τους ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, κι ο πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τραμπ, που πρόσθεσε δηκτικά στα ουγγρικά «Ρώσοι σπίτια σας!», αναφερόμενος στη στενή σχέση που διατηρούσε ο Βίκτορ Όρμπαν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Νικητές και ηττημένοι των εκλογών της Ουγγαρίας

Το Politico, σε δημοσίευμά του, εντάσσει στους κερδισμένους την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ κάνει λόγο για γλυκόπικρη νίκη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την ίδια ώρα που στους ηττημένους ξεχωρίζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο αντιπρόεδρός του, αλλά και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

Ανάμεσα στους νικητές είναι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μπορούν να αποχαιρετήσουν τον πλέον ευρωσκεπτικιστή ηγέτη της ΕΕ Βίκτορ Όρμπαν.

Για τον Ζελένσκι είναι μια γλυκόπικρη νίκη καθώς ο Πέτερ Μάγιαρ έχει δηλώσει ότι αντιτίθεται στην αποστολή ουγγρικών όπλων ή μετρητών στο Κίεβο και στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. Ο νέος Ούγγρος πρωθυπουργός δεσμεύτηκε να θέσει το ζήτημα σε δημοψήφισμα, κάτι που ουσιαστικά θα σήμαινε την καθυστέρηση της διαδικασίας εκταμίευσης δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, στο οποίο άσκησε βέτο ο Βίκτορ Όρμπαν.

Επίσης, στους νικητές συγκαταλέγονται η νεολαία, οι γιατροί και οι δημοσιογράφοι της χώρας, σύμφωνα με το Politico που υπενθυμίζει ότι τα δύο τρίτα των Ούγγρων κάτω των 30 ετών ήθελαν την αποχώρηση του Όρμπαν.

Όσον αφορά στους ηττημένους, ψηλά στη λίστα είναι ο Λευκός Οίκος, που έχασε τον βασικό σύμμαχό του στην Ευρώπη.

Υπενθυμίζεται ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επισκέφθηκε τον Όρμπαν στη Βουδαπέστη στις 7 Απριλίου για να υποστηρίξει την υποψηφιότητά του για επανεκλογή, επικρίνοντας ανάμειξη «γραφειοκρατών των Βρυξελλών». Ο Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε ότι η Ουάσινγκτον θα παράσχει στην Ουγγαρία οικονομική στήριξη.

Και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν μόλις έχασε έναν πολύτιμο σύμμαχο —και μια βασική πηγή εμπιστευτικών πληροφοριών— στην ΕΕ.

Η ήττα Όρμπαν αποτελεί πλήγμα και για τα εθνικιστικά κόμματα της ΕΕ, όπως το Εθνικό Συναγερμό της Γαλλίας, με επικεφαλής τη Μαρίν Λεπέν, και το Vox της Ισπανίας, με επικεφαλής τον Σαντιάγο Αμπασκάλ, ενώ έναν καλό σύμμαχο χάνει και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

Το αδιέξοδο του λαϊκισμού

Εν τω μεταξύ, όπως αναφέρει το CNN, η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν προσφέρει επίσης μαθήματα σε όσους θα επιδιώξουν να τον μιμηθούν, αλλά και σε όσους χαίρονται που τον βλέπουν να φεύγει. «Είναι δύσκολο να διεθνοποιήσεις τον εθνικισμό» σημειώνει το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η προεκλογική εκστρατεία του Όρμπαν επικεντρώθηκε τόσο έντονα στην εξωτερική πολιτική κι αυτό είναι ένα ακόμα μάθημα από την ήττα του: Ο λαϊκισμός έχει να κάνει με τη νίκη της ημέρας, της εβδομάδας, του κύκλου των ειδήσεων.

Για να λειτουργήσει, αυτός ο τρόπος διακυβέρνησης που διαδέχεται τη μία μάχη μετά την άλλη, χρειάζεται μια σταθερή ροή εχθρών και ο Όρμπαν βρήκε πολλούς: ΜΚΟ, φιλελεύθερα πανεπιστήμια, τον Τζορτζ Σόρος, το κίνημα ΛΟΑΤΚΙ+ , την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά τελικά… ξέμεινε.

Ο Ιβάν Κράστεφ, Βούλγαρος πολιτικός επιστήμονας που γνωρίζει τον Όρμπαν από τη δεκαετία του 1990, δήλωσε στο CNN: «Η ειρωνεία είναι ότι αν πρόκειται να χάσει, θα χάσει σαν παγκοσμιοποιητής».

«Ήμουν 30 ετών όταν τελείωσε το κομμουνιστικό καθεστώς. Είναι το ίδιο συναίσθημα – το ίδιο» δήλωσε στο CNN o συγγραφέας και ποιητής Αντράς Πετέτς.

«Ναι στην Ευρώπη»

«Ο ουγγρικός λαός είπε ναι στην Ευρώπη», είπε στο πλήθος χθες βράδυ, υποσχόμενος να αποκαταστήσει τους μηχανισμούς ελέγχου και εξισορρόπησης των εξουσιών και να εγγυηθεί τη «δημοκρατική λειτουργία» της χώρας, «τεράστιο» καθήκον.

Μολονότι νέος πολιτικός, ο 45χρονος, άλλοτε μέλος του Φίντες προτού μετατραπεί στον πιο απειλητικό αντίπαλό του, κατάφερε μέσα σε δυο χρόνια να οικοδομήσει κίνημα της αντιπολίτευσης ικανό να συντρίψει τον Βίκτορ Όρμπαν — παρότι ο απερχόμενος πρωθυπουργός φρόντισε να δημιουργήσει εκλογικό σύστημα κομμένο και ραμμένο για να έχει αυτός το προβάδισμα και παρότι τα μέσα ενημέρωσης τον εκθείαζαν ασταμάτητα.

«Είμαι εδώ για να νικήσω», είπε χθες το πρωί ο Βίκτορ Όρμπαν αφού ψήφισε στην πρωτεύουσα, αναφερόμενος στις φιλίες του στον κόσμο, από «τις ΗΠΑ ως την Κίνα, περνώντας από τη Ρωσία και τον τουρκικό κόσμο».

Όμως, πλέον «έχει γίνει πιο δύσκολο να παρουσιάζεται ο Τραμπ ως εγγυητής σταθερότητας», απεναντίας «εκλαμβάνεται από κάποιους ως παράγοντας αστάθειας στη διεθνή σκηνή», σχολίασε ο Μπούλτσου Χούνιαντι, αναλυτής στην Political Capital.