ΟΠΕΚ: Τι σημαίνει στην πράξη η αποχώρηση των ΗΑΕ – Η αποδυνάμωση του καρτέλ και ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας

Σε μια κίνηση-σοκ που χαρακτηρίζεται από διεθνείς αναλυτές ως η «αρχή του τέλους» για το ισχυρότερο πετρελαϊκό καρτέλ του πλανήτη, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+ μετά από σχεδόν έξι δεκαετίες αδιάλειπτης παρουσίας.

Η απόφαση αυτή, που τερματίζει μια πορεία που ξεκίνησε το 1967, έρχεται σε μια περίοδο ακραίας γεωπολιτικής αστάθειας.

Αν και τα ΗΑΕ απέφυγαν να αποσαφηνίσουν τα πλήρη αίτια της εξόδου, κατέστησαν σαφές ότι η κίνηση υπαγορεύεται από το «εθνικό συμφέρον» και την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της παραγωγικής τους ικανότητας, εν μέσω της σοβαρότερης ενεργειακής κρίσης των τελευταίων ετών.

Η αποδυνάμωση του καρτέλ και ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας

Η απώλεια των ΗΑΕ, του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού του οργανισμού, αποτελεί βαρύ πλήγμα για τη συνοχή του ΟΠΕΚ. Με την αποχώρησή τους ο οργανισμός περιορίζεται στα 11 μέλη. Παράλληλα, η συνολική παραγωγική δυναμικότητα του καρτέλ συρρικνώνεται κατά περίπου 15%.

Η Σαουδική Αραβία μένει πρακτικά μόνη στο «τιμόνι», επωμιζόμενη το βάρος του ελέγχου των τιμών και της αγοράς, σε μια στιγμή που η διατήρηση της ενότητας μεταξύ των εναπομεινάντων μελών φαντάζει πιο δύσκολη από ποτέ.

Η σκιά του πολέμου και το σοκ στην παραγωγή

Η απόφαση των Εμιράτων δεν είναι άσχετη με την πολεμική σύρραξη που μαίνεται στην περιοχή. Η παραγωγή στον Κόλπο έχει υποστεί καθίζηση, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για απώλειες της τάξης του 60% σε σχέση με την προπολεμική περίοδο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Goldman Sachs, οι καταστροφές σε ενεργειακές υποδομές έχουν αφαιρέσει συνολικά 14,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια αγορά.

Ειδικότερα, οι απώλειες ανά χώρα διαμορφώνονται ως εξής:

• Σαουδική Αραβία: -4 Mbd
• Ιράκ: -3 Mbd
• Ιράν: -2,5 Mbd
• ΗΑΕ: -2,7 Mbd
• Κουβέιτ & Κατάρ: -1,2 Mbd έκαστο

Το στρατηγικό αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ

Πέρα από τις άμεσες στρατιωτικές επιθέσεις με drones και πυραύλους που δέχθηκαν από το Ιράν, τα ΗΑΕ βρίσκονται αντιμέτωπα με το «στραγγαλισμό» της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η αδυναμία ασφαλούς εξαγωγής αργού πετρελαίου, σε συνδυασμό με την κατάρρευση του τουρισμού και την αποχώρηση διεθνών επενδυτών, έχει μεταβάλει άρδην το οικονομικό τοπίο της χώρας.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Άμπου Ντάμπι επιλέγει την «αυτόνομη» οδό, εκτιμώντας ότι η αποδέσμευση από τις ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ θα του επιτρέψει να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά τις προκλήσεις ενός πρωτοφανούς ενεργειακού σοκ, την ώρα που οι φήμες για περαιτέρω αποσκιρτήσεις μελών από το καρτέλ πληθαίνουν.