Πρόληψη αιφνίδιου θανάτου στους νέους – Μία στις 250 καρδιές κρύβει έναν αθόρυβο κίνδυνο

Οι μυοκαρδιοπάθειες, νόσοι που προσβάλλουν τον καρδιακό μυ και μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία, αποτελούν την κύρια αιτία αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε ασθενείς κάτω των 35 ετών και μία από τις βασικότερες αιτίες μεταμόσχευσης καρδιάς. 

Παρά τη σοβαρότητά της, η νόσος εξακολουθεί να υποδιαγιγνώσκεται ή να εντοπίζεται πολύ αργά, με επικίνδυνες συνέπειες για τους ασθενείς. Συμπτώματα όπως δύσπνοια, εύκολη κόπωση, ζάλη και αίσθηση βάρους στο στήθος συχνά αποδίδονται σε άλλες αιτίες, ενώ η απάντηση μπορεί να κρύβεται στο οικογενειακό ιστορικό, καθώς η νόσος μεταδίδεται συνήθως γενετικά. 

Αιφνίδιοι καρδιακοί θάνατοι σε νέους και εφήβους

Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι σημαντικός αριθμός περιστατικών αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες συνδέεται με αδιάγνωστες κληρονομικές μυοκαρδιοπάθειες. Παρότι σήμερα υπάρχουν οι δυνατότητες πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και αποτελεσματικής παρέμβασης, η έλλειψη ενημέρωσης εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Υπολογίζεται ότι περίπου 1 στους 250 πάσχει από διατατική μυοκαρδιοπάθεια, 1 στους 500 από υπερτροφική, ενώ η περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια είναι πιο σπάνια.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη ζωή των ασθενών, καθώς πολλές μορφές της νόσου παραμένουν για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα. Η αναγνώριση της πάθησης σε πρώιμο στάδιο επιτρέπει την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση, τη λήψη προληπτικών μέτρων και την εφαρμογή εξατομικευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, όπως οι επικίνδυνες αρρυθμίες, η καρδιακή ανεπάρκεια και ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.

Ιδιαίτερα για άτομα με οικογενειακό ιστορικό μυοκαρδιοπάθειας ή αιφνίδιου θανάτου, ο προληπτικός καρδιολογικός και γενετικός έλεγχος μπορεί να οδηγήσει στην έγκαιρη ανίχνευση της νόσου πριν από την εκδήλωση συμπτωμάτων, προστατεύοντας τόσο τους ίδιους όσο και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς τους.

Ποιες είναι οι αιτίες;

Ορισμένες μυοκαρδιοπάθειες οφείλονται σε γενετικές παραλλαγές που επηρεάζουν την ανάπτυξη και τη λειτουργία της καρδιάς. Επειδή οι γενετικές αυτές μεταβολές μπορούν να κληρονομηθούν από γενιά σε γενιά, η διάγνωση ενός ατόμου συχνά καθιστά απαραίτητο τον έλεγχο των συγγενών πρώτου βαθμού (γονέων, αδελφών και παιδιών).

Άλλοι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση μυοκαρδιοπάθειας είναι ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα, τοξίνες (π.χ. αλκοόλ) καθώς και φάρμακα, όπως ορισμένες θεραπείες για τον καρκίνο.

Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή

Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα της νόσου. Συχνότερα εμφανίζονται:

• Δύσπνοια και λαχάνιασμα

• Εύκολη κόπωση και μειωμένη αντοχή

• Οίδημα (πρήξιμο) στα πόδια και στους αστραγάλους

• Ζάλη ή επεισόδια λιποθυμίας, ιδιαίτερα κατά τη σωματική άσκηση

Σε ορισμένες περιπτώσεις, δυστυχώς, η πρώτη εκδήλωση της νόσου μπορεί να είναι ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος.

Πανελλήνια καμπάνια ενημέρωσης από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία

Με κεντρικό γνώμονα τα παραπάνω η Ομάδα Εργασίας Μυοκαρδιοπαθειών, Βασικής Έρευνας και Κληρονομικών Παθήσεων της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) υλοποιεί Καμπάνια Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τις Μυοκαρδιοπάθειες, σε μεγάλες πόλεις της χώρας.

Στο πλαίσιο της δράσης, την Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026 θα πραγματοποιηθούν τρεις μεγάλες ενημερωτικές δράσεις σε Αθήνα (Οδός Βουκουρεστίου & Βαλαωρίτου, ώρες 9.00-14.00), Θεσσαλονίκη (Πλατεία Αριστοτέλους & Μητροπόλεως, ώρες 10.00-15.00) και Ηράκλειο Κρήτης (Πεζόδρομος έξω από το Δημαρχείο, ώρες 9.00-14.00) με ειδικά περίπτερα ενημέρωσης, αποτελούμενα από Καρδιολόγους-Μέλη της ΕΚΕ, που θα παρέχουν στους πολίτες έγκυρη πληροφόρηση για τις μυοκαρδιοπάθειες, τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου, τη σημασία του οικογενειακού ελέγχου και τις σύγχρονες δυνατότητες διάγνωσης και αντιμετώπισης των παθήσεων αυτών. 

Το διάστημα που θα πραγματοποιηθούν οι ενημερωτικές δράσεις θα λειτουργήσουν κατά τις πρωινές ώρες και Open Day Clinics στην Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο ΠΓΝ Λάρισας (24/06/2026), στην Καρδιολογική Κλινική του ΓΝ Χανίων (25/06/2026) και στη Β΄Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο ΠΓΝ Ιωαννίνων (29/06/2026).

Παράλληλα όλη εκείνη τη εβδομάδα θα προβληθεί διαδικτυακή καμπάνια της ΕΚΕ για την ευρεία ενημέρωση τόσο των επαγγελματικών υγείας όσο και των πολιτών με έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση και την ιατρική ακριβείας.