Μητσοτάκης στον ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»

Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία και τη Λιβύη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την τοποθέτησή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, την Πέμπτη (29/10).

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη συμφωνία «παράνομη» και «αυθαίρετη», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και παραγνωρίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

«Είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στην ίδια τη γεωγραφία», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως «κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας».

Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ανοιχτής συζήτησης υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη θαλάσσια ασφάλεια και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, στην οποία προήδρευσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, καθώς η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του οργάνου για τον Οκτώβριο.

«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»

Αναφερόμενος στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι δύο χώρες επιχείρησαν να δημιουργήσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο, αγνοώντας την παρουσία των ελληνικών νησιών.

«Η γεωγραφία, κυρίες και κύριοι, δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με τη χάραξη αυθαίρετων γραμμών πάνω σε έναν χάρτη», τόνισε.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα νησιά δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), σύμφωνα με το εφαρμοστέο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

«Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από ένα τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα και καμία διμερής ρύθμιση δεν μπορεί να υπερισχύσει του διεθνούς δικαίου», επισήμανε.

Με την τοποθέτησή του επανέλαβε την ελληνική θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Μητσοτάκης: «Η κύρωση από τη λιβυκή Βουλή δεν νομιμοποιεί το μνημόνιο»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στην πρόσφατη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Όπως τόνισε, η κοινοβουλευτική αυτή εξέλιξη δεν αλλάζει την ελληνική νομική θέση απέναντι στη συμφωνία.

«Δεν μπορεί να μετατρέψει ένα παράνομο μνημόνιο σε νόμιμη συμφωνία», υπογράμμισε.

Η Αθήνα έχει ήδη κινηθεί διπλωματικά μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής, θέτοντας το ζήτημα στα Ηνωμένα Έθνη και επισημαίνοντας ότι η συμφωνία δεν μπορεί να θίξει δικαιώματα τρίτων κρατών.

Στις 26 Οκτωβρίου, μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε στο Συμβούλιο Ασφαλείας κοινή δήλωση της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία απορρίπτεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως βάση οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.

Προειδοποίηση για τα ενεργειακά έργα και τις θαλάσσιες διασυνδέσεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το ζήτημα των θαλάσσιων διεκδικήσεων με την οικονομική ανάπτυξη και την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισήμανε, το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων ή την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων διασυνδεσιμότητας.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις να μετατραπούν σε εργαλεία παρεμπόδισης της οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας μιας ολόκληρης περιοχής», ανέφερε.

Η αναφορά του πρωθυπουργού αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται στο επίκεντρο της διπλωματικής συζήτησης οι θαλάσσιες ενεργειακές διασυνδέσεις και τα έργα υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.

Καταδίκη για τη βύθιση ελληνόκτητου εμπορικού πλοίου στη Μαύρη Θάλασσα

Στην ομιλία του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην επίθεση εναντίον εμπορικού φορτηγού πλοίου ιδιοκτησίας ελληνικής εταιρείας στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη βύθισή του.

«Η στοχοποίηση της εμπορικής ναυτιλίας είναι απολύτως απαράδεκτη», δήλωσε, καταδικάζοντας την επίθεση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε την πρότασή του για «μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία», επισημαίνοντας ότι η ανασφάλεια στις θάλασσες έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν τα όρια των περιοχών όπου εκδηλώνονται οι συγκρούσεις.

Όπως εξήγησε, οι επιθέσεις στη ναυτιλία διαταράσσουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξάνουν το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης και επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας και βασικών αγαθών.

Αιχμές προς την Ευρώπη για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παρουσίας στις περιοχές όπου απειλείται η ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να φιλοδοξεί να αποτελεί παγκόσμια οικονομική δύναμη, παραμένοντας ταυτόχρονα θεατής όταν διακυβεύεται η ασφάλεια των εμπορικών της οδών», υπογράμμισε.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε ειδική αναφορά στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ», ζητώντας ισχυρότερη και πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή παρουσία για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας.

Η επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» έχει ως αποστολή την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ιδιαίτερα στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας και των γειτονικών θαλάσσιων οδών.

«Η τεχνολογία από μόνη της δεν αποτελεί στρατηγική»

Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στον ρόλο των αναδυόμενων τεχνολογιών στη θαλάσσια ασφάλεια.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις δυνατότητες που προσφέρουν η τεχνητή νοημοσύνη, οι δορυφόροι και τα προηγμένα συστήματα αισθητήρων για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση απειλών.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι «η τεχνολογία από μόνη της δεν αποτελεί στρατηγική», υπογραμμίζοντας την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας, ανταλλαγής πληροφοριών και επενδύσεων στις κατάλληλες υποδομές.

Κατά τον πρωθυπουργό, η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς συντονισμού και σεβασμό στους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

«Η Ελλάδα θα παραμείνει υπερασπιστής του διεθνούς δικαίου»

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επαναβεβαίωσε τη δέσμευση της Ελλάδας στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στην εφαρμογή των διεθνών κανόνων.

«Η Ελλάδα θα παραμείνει σταθερός υπερασπιστής του διεθνούς δικαίου και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», ανέφερε.

Κλείνοντας, τόνισε ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας εξαρτάται από τη θαλάσσια ασφάλεια και η θαλάσσια ασφάλεια εξαρτάται από τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο».

Η παρέμβαση του Έλληνα πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας ανέδειξε τόσο την ελληνική θέση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο όσο και την ευρύτερη ανάγκη διεθνούς συνεργασίας για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.