Δένδιας: Η “Ατζέντα 2030” είναι τεράστιο άλμα για να μετατρέψουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας σε ένα νέο μηχανισμό καινοτομίας

O υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είχε συζήτηση με τη δημοσιογράφο Αλεξάνδρα Φωτάκη, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ Δελφών 2026.

«Δεν είναι στη διακριτική μου ευχέρεια, ούτε της κυβέρνησης, ούτε του πρωθυπουργού να αλλάξει το πλαίσιο στο οποίο η χώρα είναι υποχρεωμένη να προστατεύσει τα δικαιώματα τα οποία το Σύνταγμα επιβάλλει στην εκτελεστική εξουσία να προστατεύσει. Για να το κάνουμε αυτό πρέπει να κάνουμε μια μεγάλη αλλαγή, ένα τεράστιο άλμα. Να μετατρέψουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις της πατρίδας μας, και όχι μόνον αυτές, από ένα σύνολο οπλικών συστημάτων με ένα καλό σοβαρό εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, σε ένα νέο μηχανισμό καινοτομίας, πληροφορίας και γνώσης. Αυτό το άλμα καλείται να πραγματοποιηθεί με αυτό που έχουμε χαρακτηριστικά ονομάσει ”Ατζέντα 2030”. Και νομίζω ότι είμαστε σε ένα σωστό δρόμο» είπε αρχικά.

Αναφερόμενος στην ανανέωση της συμφωνίας για την ελληνογαλλική αμυντική συνεργασία, επισήμανε:

«Πρέπει να σημειώσουμε ότι στη νέα συμφωνία είναι ότι διέπεται από ένα άλλο πνεύμα. Δεν είναι αγορά εξοπλισμών. Η δεύτερη συμφωνία έχει μία διεύρυνση όσον αφορά το πνεύμα της. Αποτελεί μία εμβάθυνση συνεργασίας των οικοσυστημάτων των δύο χωρών, στα ζητήματα της άμυνας και της καινοτομίας. Και για την πατρίδα μας, μέσα σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια που κάνουμε, να δημιουργήσουμε επιτέλους ένα σύστημα αμυντικής καινοτομίας, μια δυνατότητα εμείς οι ίδιοι να παράγουμε όχι μόνο αντικείμενα, να παράγουμε τεχνογνωσία, γνώση, πληροφορία, στο πλαίσιο αυτού του νέου γεωπολιτικού περιβάλλοντος, είναι κάτι το εξαιρετικά σημαντικό».

Στην ερώτηση σχετικά με το γεγονός ότι στον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και στην Ουκρανία, φάνηκε ότι αλλάζει ο τρόπος που γίνονται οι συγκρούσεις, με drones μερικών χιλιάδων ευρώ να αντιμετωπίζονται με συστήματα εκατομμυρίων και πώς προσαρμόζει η Ελλάδα τα εξοπλιστικά συστήματα, δεδομένου ότι έχουμε την ”Ασπίδα του Αχιλλέα” και μία σειρά προετοιμασιών στη χώρα», ο κ.Δένδιας απάντησε:

«Νιώθω την ικανοποίηση που νιώθει ένας άνθρωπος όταν έχουμε κάνει τις σωστές επιλογές, όταν “διαβάσαμε” σωστά τη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα και οδηγήσαμε τη μεταρρύθμιση στις Ένοπλες Δυνάμεις και στην αμυντική αντίληψη της πατρίδας μας προς αυτό που απεδείχθη ότι είναι η σωστή κατεύθυνση. Η ”Ατζέντα 2030”, πολύ πριν η Ευρώπη καταλήξει σε κάτι με την ίδια επωνυμία, είχε θέσει προϋποθέσεις και είχε διαγράψει στόχους που ήταν απολύτως συμβατοί με αυτήν ακριβώς τη μετάβαση των νέων δυνάμεων, σε μια εποχή που θα έχουν να απαντήσουν σε προκλήσεις. Δηλαδή, στην δυνατότητα μιας πλατφόρμας ελάχιστων χιλιάδων ευρώ, να μπορεί να καταστρέψει μια πλατφόρμα εκατοντάδων εκατομμυρίων ή καμιά φορά και δισεκατομμυρίων. Η δική μας επιλογή, αφενός μεν να ενθαρρύνουμε τη σύλληψη για την κατασκευή αντι-drone συστημάτων, όπως ο ”Κένταυρος” αλλά και κατασκευή drone, καταρχάς FPV, δηλαδή των μικρών drones που χρησιμοποιεί πλέον το Πεζικό στις συγκρούσεις, αλλά και την ενσωμάτωση των αυτόνομων πλατφορμών στον Στρατό, στο Ναυτικό, στην Αεροπορία, δείχνει ότι η χώρα πηγαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση».

Σχετικά με τον ρόλο που καλείται να παίξει η Ελλάδα στον πόλεμο ΗΠΑ- Ισραήλ-Ιράν, αλλά και τις απαιτήσεις των συμμάχων μας, ξεκαθάρισε:

«Εμείς δεν είμαστε εμπόλεμοι. Αυτό είναι σαφές. Από την άλλη, βεβαίως έχουμε συμμάχους, συμμαχικές υποχρεώσεις, συμφέροντα και αντιλήψεις. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας για εμάς είναι κάτι το κεφαλαιώδες. Είμαστε η μεγαλύτερη ναυτική δύναμη στον πλανήτη στο εμπορικό ναυτικό. Εάν κάθε χώρα η οποία συνορεύει με μια θαλάσσια έκταση μπορεί να απαγορεύει τη χρήση της, από εκεί και πέρα πού θα πάει αυτός ο πλανήτης; Όπως, επίσης, η ενέργεια. Η ροή πετρελαίου, η ροή φυσικού αερίου είναι απαραίτητη για την Ελλάδα. Είναι απαραίτητη για την Ευρώπη. Είναι απαραίτητη για τη διατήρηση του επιπέδου ζωής των κατοίκων της πατρίδας μας, της Ευρώπης. Η παρεμπόδιση λειτουργεί πάρα πολύ κακά για την οικονομία, αυξάνει το κόστος της ενέργειας, δημιουργεί πληθωρισμό. Δυσχεραίνει την επιβίωση των οικονομικά ασθενέστερων. Η Ελλάδα θέλει την ειρήνη το ταχύτερο δυνατόν και βασισμένη σε σαφείς κανόνες και βασισμένη σε αποδοχή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας στην περίπτωση, παραδείγματος χάρη, των Στενών του Ορμούζ».

Αμέσως μετά διευκρίνισε: «Δεν πιστεύω ότι ο οιοσδήποτε μπορεί να πάει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ αύριο το πρωί ή να τα έχει κλείσει. Αυτό για εμάς δεν είναι κάτι το αποδεκτό, ούτε είναι αποδεκτό οποιοσδήποτε να επιβάλλει δασμούς στο να περάσουν τα πλοία από τα διεθνή ύδατα στα Στενά του Ορμούζ. Διότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι χωρικά ύδατα. Είναι 30+ μίλια. Υπάρχει τμήμα διεθνών υδάτων σε αυτό. Αυτό πρέπει να είναι ελεύθερα προσβάσιμο. Αφήστε το ότι υπάρχει και το θέμα της διέλευσης και είναι από τα χωρικά ύδατα χωρών. Εμείς σεβόμαστε το Διεθνές Δίκαιο. Ζητάμε και από όλες τις χώρες να το σέβονται».

Στην ερώτηση “εάν ζητηθεί από την Ελλάδα να συμμετάσχει σε μία επιχείρηση προστασίας των Στενών του Ορμούζ μετά από εκεχειρία προφανώς”, απάντησε ως εξής ο κ. Δένδιας:

«Είμαστε όχι οι εμπνευστές, αλλά οι κύριοι υποστηρικτές της επιχείρησης “ΑΣΠΙΔΕΣ”, γι’ αυτό έχει και ελληνικό όνομα. Ελληνική φρεγάτα υπάρχει (στην Ερυθρά Θάλασσα) από την αρχή αυτής της επιχείρησης. Ανοίγω βέβαια παρένθεση για να πω κάτι, το οποίο ίσως δεν αρέσει στις Βρυξέλλες. Δεν περιποιεί τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι μονίμως η επιχείρηση δεν υπερβαίνει τα 4 πλοία. Συνήθως είναι 3 και το ένα από αυτά είναι ελληνικό. Υπάρχουν πάρα πολλές χώρες που είναι πάρα πολύ ικανές σε διακηρύξεις και διατυπώσεις θέσεων και αρχών και πολύ αδύναμες στο να χρησιμοποιούν τους πόρους που έχουν ή τις δυνατότητες που έχουν για να υποστηρίξουν επί του πεδίου αυτές τις διακηρύξεις που κάνουν».

Και προσέθεσε: «Διότι η επιχείρηση “ΑΣΠΙΔΕΣ” δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά την Ευρώπη, αφορά την πρόσβαση αγαθών στην ευρωπαϊκή αγορά. Εάν υπάρξει εκεχειρία και εάν υπάρξει μια επιχείρηση, με πολλές προϋποθέσεις, είναι σαφές αυτό, ότι μας νοιάζει η ασφάλεια των πληρωμάτων μας, μας νοιάζει η ασφάλεια των πλοίων μας και δεν είμαστε εμπόλεμοι. Υπ’ αυτή την έννοια, λοιπόν, η Ελλάδα θα μπορούσε να συζητήσει μια τέτοια συμμετοχή».

Στην ερώτηση “εάν θεωρείτε ότι υπάρχει κίνδυνος για τη Συμμαχία και διάλυσης του ΝΑΤΟ”, τόνισε:

«Μια και ο επισκέπτης μας σήμερα το απόγευμα είναι ο Πρόεδρος Μακρόν, θα ήθελα να θυμίσω αρκετά από όσα έχει πει εδώ και όχι πολλά χρόνια, για το ΝΑΤΟ, την κρίση του, την ανάγκη να αναπροσαρμόσει τον ρόλο του. Το ΝΑΤΟ ίσως θα είναι ωφέλιμο να σκεφτεί αρκετά τι είναι και τι ρόλο καλείται να παίξει, και όλες οι χώρες μέσα σε αυτό. Δηλαδή το άρθρο 5, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά αυτής της Συμμαχίας, η αμοιβαία αμυντική συνδρομή, είναι κάτι το εξαιρετικά σημαντικό. Από την άλλη, όμως, θα πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε ότι είναι μια Συμμαχία δημοκρατιών και αξιών, δεν είναι μια ad hoc συμπαράταξη κρατών απέναντι σε έναν εχθρό, όποιος κι αν είναι αυτός και όπως κι αν ονομάζεται αυτός. Πώς μία χώρα θα υπερασπίσει το Διεθνές Δίκαιο, εάν δεν υπερασπίζεται συγχρόνως στο εσωτερικό τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Αν με ρωτάτε εάν ο διατλαντικός δεσμός είναι χρήσιμος, θα σας έλεγα ότι η χρησιμότητά του αποδείχθηκε. Αποδείχθηκε με τον πιο σκληρό τρόπο σε δυο παγκόσμιους πολέμους, αποδείχθηκε στον ψυχρό πόλεμο. Νομίζω ότι θα είναι καλό να συνεχίσει να υπάρχει. Από την πρώτη μέρα στο Υπουργείο και διαβλέποντας πράγματα που ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβούν έστω και ως απειλή για τα συμφέροντα της ασφάλειας της πατρίδας μας και των Ελλήνων πολιτών, έχουμε σενάρια για κάθε περίπτωση».

Στην ερώτηση εάν στρέφεται κατά της Τουρκίας η συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και κατά πόσο είναι δικαιολογημένες οι ανησυχίες περί περικύκλωσης, επισήμανε:

«Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έχει την ευγενή τάση να με ”στολίζει” κατά καιρούς με διάφορους χαρακτηρισμούς. Έχω αποφύγει τον πειρασμό να απαντήσω σε οτιδήποτε από αυτά. Η πατρίδα μας δεν στρέφεται κατά κάποιου. Άλλωστε η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία δεν έχει εδαφικές διεκδικήσεις, δεν έχει διατυπώσει εδαφικές διεκδικήσεις και δεν περιγράφονται στον καταστατικό της χάρτη εδαφικές διεκδικήσεις. Δεν νομίζω ότι υπάρχει οποιοδήποτε τμήμα του ελληνικού πολιτικού συστήματος το οποίο να έχει διατυπώσει έστω και κατ’ υπόνοια πράγματα τα οποία πολλά κόμματα στη γειτονική χώρα και πολλά στελέχη διά του κυβερνητικού κόμματος έχουν ευθέως διατυπώσει ως απειλές κατά της πατρίδας μας από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ευθείες, χυδαίες, υβριστικές απειλές.

Είναι τουλάχιστον εντυπωσιακό να εγκαλείται μια χώρα η οποία κινείται πάντοτε μέσα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, η οποία προτάσσει την ειρήνη, να εγκαλείται από μια χώρα η οποία έχει εκπέμψει απειλή πολέμου εναντίον της, και μάλιστα να λέγεται ότι συνεργασίες αυτής της χώρας με άλλες χώρες στρέφονται κατά τρίτου. Δεν θέλουμε κάτι από κάποια άλλη χώρα. Προφανώς δεν θέλουμε κάτι εμείς από την Τουρκία. Τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο απαιτούμε από όλους».

Σχετικά με το εάν είναι δικαιολογημένο για την Ελλάδα να ανησυχεί για ενδεχόμενη ενίσχυση των συνεργασιών Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, ο κ.Δένδιας υπογράμμισε:

«Η Ελλάδα δεν θέλει να έχει σχέσεις με χώρες ως αποκλειστικότητα. Δεν θέλει να αποκλείσει τη γειτονική μας Τουρκία. Αντιθέτως, πιστεύει ότι οι καλές σχέσεις της Τουρκίας με μία σειρά από διεθνείς παράγοντες βοηθούν και την ίδια την Τουρκία να κατανοήσει ότι η ειρηνική συνύπαρξη, οι καλές σχέσεις, οι σχέσεις καλής γειτονίας, οι σχέσεις μέσα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου είναι ωφέλιμες και για την ίδια. Εμείς δεν προσβλέπουμε σε μια απομονωμένη Τουρκία, αλλά σε μια Τουρκία εντεταλμένη μέσα στο πλαίσιο των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου. Είμαστε ίσως οι τελευταίοι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας εάν και η ίδια το επιθυμεί. Εμείς είμαστε αυτοί που έχουμε και συμφέρον αλλά και αξιακή προσέγγιση απέναντι στο φαινόμενο μιας γειτονικής χώρας και όλων των γειτονικών μας χωρών οι οποίες θα κινούνται από έναν κοσμοπολιτισμό, από μια διάθεση ένταξης, από διάθεση συνεργασίας. Δεν έχει καμία αντιπάθεια ή κανένα μίσος ο ελληνικός λαός απέναντι στην τουρκική κοινωνία. Το αντίθετο, σε επίπεδο ανθρώπων, σε επίπεδο προσώπων υπάρχει πάντοτε το καλύτερο κλίμα.

Ορισμένες επιλογές, συγκεκριμένες επιλογές των κατά καιρούς τουρκικών κυβερνήσεων και βεβαίως επιλογές κόντρα στο Διεθνές Δίκαιο είναι αυτές που έχουν φέρει σημεία τριβής και σύγκρουσης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, δεν είναι οι λαοί».

Τέλος, όταν ο κ. Δένδιας στην ερώτηση “πώς ενισχύεται η συνεργασία Ελλάδας-Ηνωμένων Πολιτειών και σε αυτή τη γεωπολιτική συγκυρία, τόσο στην παραγωγή και στην αμυντική βιομηχανία όσο και τι αλλαγές θα μπορούσαμε να έχουμε στην ελληνοαμερικανική Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας”, απάντησε:

«Πηγαίνω πάρα πολύ συχνά στις Ηνωμένες Πολιτείες για να παρατηρήσω αυτό το ευρύτερο σύστημα καινοτομίας, αυτή τη σειρά των εργαστηρίων που έχουν δημιουργηθεί γύρω από τα μεγάλα αμερικανικά πανεπιστήμια και που δείχνουν τον δρόμο προς το μέλλον.

Μια πολύ ασφαλής συνταγή είναι να αντιγράφεις επιτυχημένα παραδείγματα. Θέλω να δω πού πηγαίνει η τεχνολογία. Μπορώ να αντιλαμβάνομαι σε ένα βαθμό τα επιτυχημένα παραδείγματα, τα οποία η πατρίδα μας μπορεί να αντιγράψει. Κι, επίσης, και να ζητώ βοήθεια, να ζητώ δηλαδή μεταφορά τεχνογνωσίας, νοοτροπίας και αντίληψης και στα δικά μας πολλά και σημαντικά, αλλά μικρά και στα πρώτα τους βήματα, μερικά από αυτά, ερευνητικά κέντρα.

Γιατί και μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις έχουμε πολύ σημαντικά ερευνητικά κέντρα. Το Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας είναι μια πολύ επιτυχημένη προσπάθεια. Έχει έννοια να μπορούμε να αναπτύξουμε και τη δική μας παραγωγή και τη δική μας καινοτομία.

Η θεσμοθέτηση ενός πλαισίου μέσα από μία σχέση ”G2G”, Government to Government, με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κάτι το εξαιρετικά σημαντικό».