ΕΛΚΕΘΕ για τον λαγοκέφαλο: Ψυχραιμία, προσοχή και όχι πανικός

Σε παρέμβασή του μετά τα αλλεπάλληλα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών για την παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) επιχειρεί να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση, καλώντας τους πολίτες να αποφύγουν την υπερβολή και τον αδικαιολόγητο φόβο.

Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) είναι ένα ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο από την Ερυθρά Θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ και καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005. Σήμερα, η παρουσία του έχει εξαπλωθεί σχεδόν σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, με ολοένα και συχνότερες εμφανίσεις.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, ο λαγοκέφαλος αποτελεί απειλή για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, καθώς ανταγωνίζεται τα ντόπια είδη για τροφή, ενώ παράλληλα τρέφεται με εμπορικά αλιεύματα. Η υψηλή προσαρμοστικότητά του και η έλλειψη φυσικών θηρευτών τον καθιστούν ιδιαίτερα ανθεκτικό και επεκτατικό.

Σημαντικές είναι και οι οικονομικές επιπτώσεις για τους παράκτιους αλιείς, καθώς προκαλεί καταστροφές σε αλιευτικά εργαλεία, καταναλώνει αλιεύματα και αυξάνει το λειτουργικό κόστος της αλιευτικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το συγκεκριμένο ψάρι θεωρείται επικίνδυνο για κατανάλωση, καθώς περιέχει την ισχυρή νευροτοξίνη Tetrodotoxin, για την οποία δεν υπάρχει αντίδοτο. Η κατανάλωσή του μπορεί να αποβεί ακόμα και μοιραία. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το ΕΛΚΕΘΕ, στην Ελλάδα έχει καταγραφεί μόνο ένα περιστατικό δηλητηρίασης και κανένας θάνατος.

Αναφορικά με τις φήμες περί επιθέσεων σε λουόμενους, το Κέντρο ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή, επιβεβαιωμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν συχνά περιστατικά. Μέχρι σήμερα, μόνο μία καταγεγραμμένη επίθεση έχει αναφερθεί, στην Κρήτη το 2022.

Το ΕΛΚΕΘΕ τονίζει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά ενισχύουν τον φόβο μέσω ανεπιβεβαίωτων αναρτήσεων, δημιουργώντας κλίμα ανασφάλειας, ιδιαίτερα ενόψει της θερινής περιόδου.

Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την εξάπλωση του είδους και ήδη από το 2024 έχει εκπονηθεί ειδικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπισή του, με προτάσεις για παρακολούθηση, διαχείριση αλλά και πιθανή εμπορική αξιοποίησή του. Παράλληλα, προωθείται πιλοτικό πρόγραμμα επιδοτούμενης αλιείας λαγοκέφαλου, στα πρότυπα της Κύπρου, με στόχο τον περιορισμό των πληθυσμών του.

Το μήνυμα των ειδικών προς τους πολίτες είναι σαφές: ψυχραιμία, προσοχή και υπεύθυνη συμπεριφορά. Οι λουόμενοι και οι ερασιτέχνες ψαράδες καλούνται να μην αγγίζουν ή προκαλούν τον λαγοκέφαλο και να αποφεύγουν την κατανάλωση οποιουδήποτε ψαριού δεν μπορούν να αναγνωρίσουν με βεβαιότητα ως ασφαλές.