ΟΠΕΚΕΠΕ – Επιχείρηση «Θερισμός»: Πώς το ελληνικό FBI ξεσκέπασε πέντε σπείρες με 1.151 κατηγορούμενους

Συγκλονιστικές διαστάσεις λαμβάνει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς η πολύμηνη έρευνα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ) έφερε στο φως ένα πολυπλόκαμο δίκτυο που απομυζούσε συστηματικά κοινοτικούς και εθνικούς πόρους.

Εκμεταλλευόμενοι τα κενά του συστήματος, οι εμπλεκόμενοι κατάφεραν να αποσπάσουν εκατομμύρια ευρώ, χρησιμοποιώντας ένα ολόκληρο οπλοστάσιο από ψευδείς δηλώσεις, πλαστογραφημένα έγγραφα και εικονικές διαδικασίες.

Ο απολογισμός της επιχείρησης, η οποία έχει λάβει την κωδική ονομασία «Θερισμός», αποτυπώνεται σε μεγέθη που προκαλούν σοκ. 1.151 κατηγορούμενοι, δεκάδες συλλήψεις σε όλη την επικράτεια και αποκαλύψεις που αποδεικνύουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για συγκροτημένες εγκληματικές οργανώσεις.

Η δημοσιογραφική ανάλυση των στοιχείων της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία το τελευταίο εξάμηνο εξάρθρωσε πέντε τέτοια κυκλώματα από την Κρήτη μέχρι τη Βόρεια Ελλάδα, ανατρέπει πλήρως τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Οι φάκελοι της ΔΑΟΕ δείχνουν ότι η δράση της οργανωμένης μαφίας, η οποία δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον πραγματικό αγροτικό κόσμο, ξεκινά τουλάχιστον από το 2018.

Παράλληλα, καταρρίπτεται ο μύθος ότι οι απάτες αυτές ήταν έργο αποκλειστικά αγροτών ή κτηνοτρόφων με «πλάτες» στην πολιτική ηγεσία.

Οι αριθμοί του «Θερισμού» και οι δικαστικές εξελίξεις

Οι έρευνες της Αστυνομίας είχαν ξεκινήσει αθόρυβα, πολύ πριν το ζήτημα λάβει διαστάσεις στη δημοσιότητα. Μέχρι στιγμής, οι συλλήψεις έχουν ξεπεράσει τις 90.

Από αυτές, 17 άτομα έχουν οδηγηθεί στη φυλακή ως προφυλακιστέα, ενώ περίπου 40 αφέθηκαν ελεύθερα με περιοριστικούς όρους μετά την προσωρινή τους κράτηση.

Αν και οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και το τελικό ποσό δεν έχει οριστικοποιηθεί, η οικονομική ζημία για το Δημόσιο υπολογίζεται ότι ήδη ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ.

Εδώ δεν μιλάμε για μεμονωμένες “μικρές” υποθέσεις. Και αυτές υπάρχουν, προφανώς, και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη, ή είναι υπόδικοι», ανέφερε κυβερνητική πηγή με βαθιά γνώση των διαδικασιών εξυγίανσης, αναφερόμενη στα εκατομμύρια ευρώ που έχουν ήδη δεσμευτεί.

«Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις όμως», συνέχισε η ίδια πηγή, «βλέπουμε οργανωμένες ομάδες, με διακριτούς ρόλους, διαβάθμιση, πολυετή δράση. Είναι μία πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, που γενικά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό».

Η μεθοδολογία της απάτης (Modi Operandi)

Η ανάλυση των πέντε μεγάλων υποθέσεων αποκαλύπτει μια κοινή και καλά μελετημένη στρατηγική:

• Εντοπισμός «ορφανών» εκτάσεων: Οι οργανώσεις εντόπιζαν αγροτεμάχια και βοσκοτόπια που δικαιούνταν επιδοτήσεις, αλλά δεν είχαν δηλωθεί από κανέναν. Πολλά από αυτά ανήκαν στο Δημόσιο, σε θανόντες ή σε πολίτες που δεν είχαν ιδέα για την απάτη

• Πλαστογράφηση και διαγραφή ιχνών: Μέλη των οργανώσεων με εξειδικευμένες λογιστικές γνώσεις δήλωναν τις εκτάσεις αυτές στο Ε9 συγγενών ή συνεργατών τους, παρουσιάζοντάς τους ως ιδιοκτήτες. Μόλις εισέπρατταν τις ενισχύσεις, διέγραφαν τις εγγραφές για να μην εντοπιστούν από τις αρχές.

• «Φούσκωμα» κοπαδιών: Σε περιπτώσεις κτηνοτροφικών επιδοτήσεων, οι δράστες εμφάνιζαν ψευδώς πολύ μεγαλύτερο αριθμό ζώων για να αυξήσουν τα κέρδη τους.

• Εσωτερική βοήθεια: Σε δύο από τις περιπτώσεις, οι μαφιόζοι είχαν τη συνδρομή στελεχών από Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ). Έτσι, αποκτούσαν πρόσβαση στους χάρτες του ΟΠΕΚΕΠΕ για να βρίσκουν αδήλωτα οικόπεδα, ενώ απολάμβαναν και προνομιακή μεταχείριση κατά την κατάθεση των αιτήσεων.

• Εικονικές εταιρείες: Μία από τις ομάδες λειτουργούσε με διαφορετικό μοντέλο, ιδρύοντας δύο εταιρείες-φαντάσματα που διακινούσαν πλαστά τιμολόγια και ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Οι συνεργάτες τους χρησιμοποιούσαν αυτά τα ψεύτικα παραστατικά για να εισπράττουν παράνομες ενισχύσεις.

Γεωγραφική εξάπλωση και βαθιά διείσδυση

Η γεωγραφική διασπορά των εμπλεκομένων αποδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος στον πρωτογενή τομέα. Η πρώτη οργάνωση που εξαρθρώθηκε (με 40 κατηγορούμενους) δρούσε σε Κρήτη και Σάμο.

Η δεύτερη, με 290 εμπλεκόμενους, είχε ως έδρα το Κιλκίς και τη Βόρεια Ελλάδα.

Μέσα στον Μάιο, η ΔΑΟΕ εξάρθρωσε άλλες τρεις ομάδες: μία στην Κρήτη και δύο στη Μακεδονία, των οποίων όμως η δράση εκτεινόταν από την Αθήνα και τη Σαντορίνη μέχρι την Ήπειρο.

Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, η οποία λειτουργούσε αδιάλειπτα από το 2018, οι κατηγορούμενοι φτάνουν τους 404.

Μια μακροχρόνια δικαστική μάχη

Η κινητοποίηση των αρχών δεν είναι τωρινή, καθώς η Ελληνική Δικαιοσύνη και η ΕΛ.ΑΣ. ερευνούν την κακοδιαχείριση των αγροτικών κονδυλίων εδώ και χρόνια.

Συνολικά έχουν διαταχθεί 70 έλεγχοι σε βάρος φυσικών και νομικών προσώπων, με τις πρώτες δικογραφίες να ανοίγουν ήδη από το 2010.

«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση στοιχείων, ενδελεχή αξιολόγηση και αντιπαραβολή τους. Έχουμε πολλή δουλειά ακόμα, όμως είναι πάντα σημαντικό να βλέπεις μία προσπάθεια να αποφέρει καρπούς», σημείωσε ανώτερο σέλεχος της ΔΑΟΕ υπό το καθεστώς ανωνυμίας.

«Αυτό που μετράει είναι ότι πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα και με κάθε υπόθεση καταλαβαίνουμε κι εμείς καλύτερα πώς συγκροτούνταν και πώς λειτουργούσαν όλες αυτές οι ομάδες», συμπλήρωσε.

Στην παρούσα φάση, εκτός από την ευρεία έρευνα που εποπτεύεται από τον αρμόδιο εισαγγελέα του «ελληνικού FBI», σε εξέλιξη βρίσκονται παράλληλες έρευνες τόσο από τις κατά τόπους Εισαγγελίες Πρωτοδικών όσο και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία προστατεύει τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.