Στενά του Ορμούζ: Τα τρία «αόρατα» νησιά που κρατούν το κλειδί της παγκόσμιας ενέργειας – Αμπού Μούσα και Τουνμπ στο επίκεντρο

Η πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα «θερμό» γεωπολιτικό τρίγωνο στον Περσικό Κόλπο.

Τρία μικροσκοπικά νησιά, το Αμπού Μούσα, το Μεγάλο Τουνμπ και το Μικρό Τουνμπ, αναδεικνύονται εκ νέου σε ρυθμιστές της παγκόσμιας ασφάλειας, καθώς βρίσκονται στο πιο κρίσιμο σημείο των Στενών του Ορμούζ.

Από το στενό αυτό πέρασμα διακινείται καθημερινά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, καθώς και τεράστιες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Κατά συνέπεια, όποιος ελέγχει αυτά τα τρία σημεία, κρατά de facto στα χέρια του την «κάνουλα» του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.

Τα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στρατιωτικών θέσεων στα νησιά αυτά επιβεβαιώνουν ότι η περιοχή αποτελεί το επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Μικρά σε έκταση, γίγαντες σε στρατηγική ισχύ

Αν και η συνολική τους επιφάνεια δεν ξεπερνά τα 25 τετραγωνικά χιλιόμετρα, η γεωγραφική τους θέση ακριβώς δίπλα στις βαθιές θαλάσσιες διόδους των υπερδεξαμενόπλοιων τους προσδίδει τεράστια αξία.

Το νησί Αμπού Μούσα αποτελεί το ισχυρότερο προπύργιο του Ιράν στην περιοχή.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχουν εγκαταστήσει εκεί προηγμένα πυραυλικά συστήματα, αεράμυνα και στόλο ταχύπλοων για καταδρομικές επιχειρήσεις.

Το Μεγάλο και Μικρό Τουνμπ, λειτουργούν ως συμπληρωματικά στρατιωτικά οχυρά. Μαζί με το Αμπού Μούσα συνθέτουν μια «ασπίδα» ελέγχου, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να παρακολουθεί ή και να μπλοκάρει τη διεθνή ναυσιπλοΐα σε περιόδους κρίσης.

Μια εδαφική διαμάχη 55 ετών

Η ρίζα της αμφισβήτησης πηγαίνει πίσω στις 30 Νοεμβρίου 1971. Μόλις δύο εικοσιτετράωρα πριν από την επίσημη ίδρυση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο Σάχης του Ιράν κατέλαβε στρατιωτικά τα νησιά.

Έκτοτε, το Ιράν διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο, όμως τα ΗΑΕ συνεχίζουν να διεκδικούν την κυριαρχία τους, ζητώντας διεθνή διαιτησία.

Πρόκειται για μια από τις πιο παγωμένες αλλά και εύφλεκτες εδαφικές διαφορές στη Μέση Ανατολή, η οποία δηλητηριάζει σταθερά τις σχέσεις του Ιράν με τον αραβικό κόσμο.

Από τον «Πόλεμο των Τάνκερ» στο σήμερα

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Τη δεκαετία του 1980, κατά τον «Πόλεμο των Τάνκερ», το Ιράν χρησιμοποίησε αυτά τα νησιά ως ορμητήρια για επιθέσεις και ναρκοθετήσεις εμπορικών πλοίων.

Η απάντηση των ΗΠΑ τότε, με τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων και τις ναυτικές συγκρούσεις που ακολούθησαν, έδειξε πόσο εύκολα μια τοπική ανάφλεξη στα νησιά αυτά μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Σήμερα, η ιστορία φαίνεται να κινείται σε παρόμοια τροχιά.

Το δίλημμα μιας αμερικανικής επιχείρησης

Τα πρόσφατα πλήγματα πυροδότησαν σενάρια για μια πιθανή επιχείρηση κατάληψης των νησιών από τις αμερικανικές δυνάμεις, με σκοπό να αφαιρεθεί το «πλεονέκτημα» του ελέγχου των Στενών από το Ιράν.

Αν και μια τέτοια αμφίβια επιχείρηση κρίνεται στρατιωτικά εφικτή για τις ΗΠΑ, η διατήρηση των νησιών θα αποτελούσε εφιάλτη logistics και ασφάλειας.

Λόγω της εγγύτητάς τους με τις ιρανικές ακτές, οι αμερικανικές δυνάμεις κατοχής θα βρίσκονταν διαρκώς στο στόχαστρο των ιρανικών drones και βαλλιστικών πυραύλων.

Η μοίρα αυτών των τριών άγονων βράχων στον Περσικό Κόλπο συνδέεται άμεσα με την τσέπη του μέσου καταναλωτή παγκοσμίως.

Μια παρατεταμένη σύρραξη γύρω από το Αμπού Μούσα και τα Τουνμπ θα μπορούσε να παραλύσει τις θαλάσσιες μεταφορές, να εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων και να πυροδοτήσει μια ανεξέλεγκτη γεωπολιτική κρίση.

Γι’ αυτό και παραμένουν το πιο κρίσιμο, αν και μικροσκοπικό, σημείο στον χάρτη της παγκόσμιας ασφάλειας.