Ισλαμαμπάντ: Σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν – Οι προϋποθέσεις για συμφωνία

Οι απευθείας επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ξεκίνησαν τελικά στο Πακιστάν, διαψεύδοντας προηγούμενα σενάρια περί έμμεσων διαβουλεύσεων σε ξεχωριστούς χώρους.

Μετά από σύντομη συνάντηση με τον Πακιστανό πρωθυπουργό Σεμπάζ Σαρίφ, οι επικεφαλής των δύο αποστολών, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πέρασαν στην ουσιαστική φάση των συνομιλιών, παρουσία Πακιστανών αξιωματούχων.

Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει έναν συμβιβασμό που θα διασφαλίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και θα περιορίζει τον ρόλο του Ιράν ως παράγοντα αστάθειας στην περιοχή, ιδίως έναντι του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου. Από την άλλη, η Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα στρατηγικά της συμφέροντα.

Οι «κόκκινες γραμμές» της Τεχεράνης

Λίγο πριν από τις συνομιλίες, ο Γκαλιμπάφ έθεσε δύο βασικές προϋποθέσεις για συμφωνία:

• κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο
• αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων

Παράλληλα, η ιρανική πλευρά διατύπωσε συνολικά τέσσερις βασικούς άξονες:

• έλεγχος των Στενών του Ορμούζ
• καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων
• απελευθέρωση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων
• γενικευμένη εκεχειρία στην περιοχή

Αντιφατικά μηνύματα για τα «παγωμένα» κεφάλαια

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν στην αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.

Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν κατηγορηματικά ότι υπάρχει σχετική συμφωνία, διατηρώντας το ζήτημα ανοιχτό.

Τα βασικά αγκάθια των διαπραγματεύσεων

Εκεχειρία στον Λίβανο
Η Τεχεράνη πιέζει για ένταξη του Λιβάνου σε μια συνολική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Αντίθετα, ΗΠΑ και Ισραήλ απορρίπτουν αυτό το ενδεχόμενο.

Κυρώσεις και οικονομία
Η άρση των κυρώσεων αποτελεί κεντρικό αίτημα του Ιράν, με την Ουάσινγκτον να αφήνει περιθώρια ελάφρυνσης υπό όρους.

Στενά του Ορμούζ
Το Ιράν διεκδικεί αυξημένο έλεγχο και επιβολή τελών διέλευσης, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στην πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας.

Πολεμικές αποζημιώσεις
Το θέμα βρίσκεται στο τραπέζι, χωρίς σαφή αμερικανική θέση μέχρι στιγμής.

Πυραυλικό πρόγραμμα
Η Ουάσινγκτον ζητά περιορισμούς, αλλά η Τεχεράνη δηλώνει πως το ζήτημα δεν είναι διαπραγματεύσιμο.

Αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Το Ιράν ζητά αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων και εγγυήσεις μη επίθεσης, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι η παρουσία θα συνεχιστεί μέχρι την επίτευξη συνολικής συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ ανέφερε ότι μεγάλος αριθμός άδειων πετρελαιοφόρων κατευθύνεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για φόρτωση πετρελαίου και φυσικού αερίου, ένδειξη των αυξημένων ενεργειακών αναγκών αλλά και των γεωπολιτικών πιέσεων.

Οι συνομιλίες διεξάγονται σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα, με βαθιές διαφωνίες αλλά και σημαντικές προσδοκίες. Το αποτέλεσμα τους ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.