Υπάρχει κίνδυνος το “Συμβούλιο Ειρήνης” του Τραμπ να αποδυναμώσει τον ρόλο του ΟΗΕ;

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την Πέμπτη 22/1 στο Νταβός της Ελβετίας τον ιδρυτικό χάρτη του “Συμβουλίου Ειρήνης” του, με μόλις 19 χώρες να υπογράφουν την ένταξής τους σε αυτό το νέο σχήμα.

Από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην τελετή συμμετείχαν μόνο η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, με τους παραδοσιακούς δυτικοευρωπαϊκούς σύμμαχους των ΗΠΑ να λείπουν από την τελετή, στέλνοντας το δικό τους μήνυμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το Συμβούλιο «κάτι πραγματικά μοναδικό για τον κόσμο» και, μιλώντας στην τελετή υπογραφής του ιδρυτικού καταστατικού, σημείωσε ότι θα μπορούσε να συνεργαστεί με τα Ηνωμένα Έθνη για την επίλυση πολέμων.

Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έδωσε συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί ή να υλοποιηθεί μια τέτοια συνεργασία με τον ΟΗΕ.

Το γεγονός ότι παραμένει θολό το τοπίο γύρω από τον ακριβή σκοπό και τις διαδικασίες του “Συμβουλίου Οργάνου” εγείρει σοβαρές επιφυλάξεις ακόμα και από χώρες που θεωρούνται σύμμαχοι των ΗΠΑ.

Η ίδρυση του ανεξάρτητου “Συμβουλίου Ειρήνης” από τον Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα αν αυτή η κίνηση ενισχύει ή αποδυναμώνει τον ρόλο του ΟΗΕ στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Σε μια περίοδο που οι διεθνείς συγκρούσεις πληθαίνουν και η πολυμερής διπλωματία δοκιμάζεται, ο ΟΗΕ, παρά τις αδυναμίες του, παραμένει ο μόνος θεσμός με καθολική συμμετοχή κρατών και διεθνή αναγνώριση.

Οι υπέρμαχοι της πρωτοβουλίας Τραμπ υποστηρίζουν ότι ο ΟΗΕ έχει εγκλωβιστεί σε γραφειοκρατικά αδιέξοδα και πολιτικές ισορροπίες που συχνά τον “εγκλωβίζουν”. Το Συμβούλιο Ασφαλείας, με το δικαίωμα βέτο των μόνιμων μελών, αποτελεί παράδειγμα περιορισμένης αποτελεσματικότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, το “Συμβούλιο Ειρήνης” παρουσιάζεται ως μια ευέλικτη εναλλακτική.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν κι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η δημιουργία ενός μη θεσμικού οργάνου ειρήνης ενδέχεται να υπονομεύσει τον θεσμικό ρόλο του ΟΗΕ, εκπέμποντας το μήνυμα είναι ότι οι διεθνείς οργανισμοί είναι ανεπαρκείς ή αναλώσιμοι.

Επίσης, υπάρχει και ο κίνδυνος κι άλλοι ισχυροί πολιτικοί ή κράτη να ιδρύει τον δικό του μηχανισμό ειρήνης, με αποτέλεσμα η παγκόσμια τάξη να κινδυνεύει να κατακερματιστεί σε ανταγωνιστικά κέντρα επιρροής.

Με λίγα λόγια, αν το “Συμβούλιο Ειρήνης” λειτουργήσει ως συμπληρωματικός μηχανισμός, χωρίς να αμφισβητεί τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ, μπορεί να συμβάλει θετικά. Αν, όμως, εξελιχθεί σε εναλλακτικό πόλο, τότε ο κίνδυνος αποδυνάμωσης του ΟΗΕ θα είναι πραγματικός.

Το DEBATER για μια ακόμα φορά ζητά τη γνώμη σας: Θεωρείτε ότι το “Συμβούλιο Ειρήνης” υπάρχει κίνδυνος να αποδυναμώσει τον ρόλο του ΟΗΕ;