Παγκόσμια επαγρύπνηση για τον χανταϊό: Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος πανδημίας; Πόσο κινδυνεύει η Ελλάδα

Τις υγειονομικές αρχές όλου του κόσμου απασχολεί το τελευταίο διάστημα ο χανταϊός, μετά τους θανάτους και τα κρούσματα στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.

«Μέχρι σήμερα, και με βάση τις πληροφορίες που έχουν παρασχεθεί έως τώρα από τις εμπλεκόμενες χώρες και τους αρμόδιους εθνικούς οργανισμούς, δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί η προέλευση της μετάδοσης», ανέφερε το υπουργείο Υγείας της Αργεντινής σε ανακοίνωσή του.

Βέβαια, παρά τους φόβους που εκφράζονται και την ανησυχία που επικρατεί παγκοσμίως, οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί για την ώρα, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να τονίζει πως «δεν είναι η αρχή μιας πανδημίας».

Ο κίνδυνος εξάπλωσης του χανταϊού για τον παγκόσμιο πληθυσμό είναι «απολύτως χαμηλός», διαβεβαίωσε σήμερα ο ΠΟΥ.

«Πρόκειται για έναν επικίνδυνο ιό, αλλά μόνο για το άτομο που έχει μολυνθεί πραγματικά. Ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει εξαιρετικά χαμηλός», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ Κρίστιαν Λίντμαϊερ σε δημοσιογράφους στη Γενεύη.

Σύψας: Δεν υπάρχει φάρμακο ή εμβόλιο

«Δεν είμαστε μπροστά σε μια νέα πανδημία», δήλωσε το πρωί της Παρασκευής 8/5 ο καθηγητής και πρόεδρος της Εταιρείας Λοιμώξεων, Νίκος Σύψας στον ΣΚΑΪ.

«Η πραγματικότητα είναι ότι έχουμε έναν παλιό ιό, ο οποίος κάνει μια συρροή κρουσμάτων σε ένα περιβάλλον στη Νότια Αμερική, όπου υπάρχει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Κάνει μια συρροή κρουσμάτων και όχι μια πανδημία. Δεν είμαστε μπροστά σε μια νέα πανδημία. Δεν χρειάζεται κανένας πανικός. Αυτό το οποίο χρειάζεται είναι να περιοριστεί αυτή η συρροή κρουσμάτων, έτσι ώστε να έχουμε ένα μεγάλο διάστημα χωρίς νέα κρούσματα για να τελειώσει αυτό το επεισόδιο», είπε ο κ. Σύψας.

Όταν ρωτήθηκε για το αν είναι εύκολο να περιοριστεί η συρροή κρουσμάτων απάντησε πως «ο ιός έχει ήδη διασπαρθεί, αλλά το ευτύχημα είναι ότι δεν έχει τόσο μεγάλη ικανότητα να μεταδίδεται, όπως λόγου χάρη έχει ο κορωνοϊός. Και αυτό είναι κάτι το οποίο μας καθησυχάζει. Οι χανταϊοί -γιατί είναι μια οικογένεια ιών, δεν είναι μόνο ένας ιός- είναι γνωστοί εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Υπάρχουν και στην Ελλάδα.

Δεν έχει αυτή την ικανότητα να μεταδίδεται τόσο μαζικά, έτσι ώστε να προκαλέσει πανδημία. Όμως μεταδίδεται, και ιδιαίτερα ο χανταϊός της Νοτίου Αμερικής, ο οποίος έχει κάνει αυτή τη συρροή κρουσμάτων στο κρουαζιερόπλοιο. Έχει την ικανότητα δυστυχώς να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο σχετικά πιο εύκολα από ό,τι έχει ο αντίστοιχος χανταϊός, ο οποίος είναι στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη. Και αυτό δημιουργεί συρροή κρουσμάτων».

Σε ερώτηση αν μπορεί να κολλήσει κανείς σε περίπτωση που έρθει σε επαφή με κάποιο φορέα, ακόμα και αν δεν έχει εκδηλώσει συμπτώματα, απάντησε: «Συνήθως η ασθένεια έχει ένα χρόνο 2 με 3 εβδομάδες, που σημαίνει ότι για 2 εβδομάδες κάποιος έχει τον ιό και ενδεχομένως να μπορεί και να τον μεταδώσει. Αλλά να σημειώσω ότι η μετάδοση γίνεται με πολύ στενή επαφή του φορέα με τον λήπτη. Εάν είχαμε επιδημία κορoνοϊού σε εκείνο το κρουαζιερόπλοιο, θα είχε κολλήσει όλο το κρουαζιερόπλοιο. Εδώ έχουμε μόνο 8 κρούσματα εδώ και 12 μήνες. Άρα βλέπετε ότι δύσκολα μεταδίδεται. Δεν χρειάζεται να υπάρχει κάποιος πανικός».

Ο κ. Σύψας σημείωσε πως δεν υπάρχει φάρμακο, ούτε και εμβόλιο. «Απλώς να θυμόμαστε ότι αυτός ο χανταϊός, ο οποίος είναι στη Λατινική Αμερική, έχει μια θνητότητα η οποία φτάνει έως και το 30%». Πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα ο γενικός χανταϊός έχει μέχρι 10%. «Είναι πολύ χαμηλότερη η θνητότητά του, αλλά είναι υψηλή, βεβαίως. 1 στους 3 είναι ένα πολύ μεγάλο νούμερο. Και μπορεί ο ασθενής να καταλήγει στη Μονάδα Ιατρικής Θεραπείας. Αυτοί είναι οι μόνοι που βοήθεια μπορούμε να του δώσουμε».

Εξήγησε ότι είναι διαφορετικός ιός από αυτόν της λεπτοσπείρωσης και πρόσθεσε ότι ο χανταϊός εκκρίνεται από τα απορρίμματα των ποντικιών, δηλαδή ούρα και κόπρανα. «Πηγαίνει στο έδαφος και εκεί μετατρέπεται σε μια σκόνη, την οποία εισπνέουμε. Δηλαδή ουσιαστικά εισπνέουμε μολυσμένη σκόνη από απορρίμματα των ποντικιών»

Σημείωσε ότι υπήρξε μια συρροή κρουσμάτων στην Ήπειρο το 1985 με περίπου 10 κρούσματα, άρα δεν είναι κάτι το οποίο δεν το ξέρουμε στην Ελλάδα. Ωστόσο, όπως είπε, στην Ελλάδα ο ιός έχει πολύ λιγότερη θνητότητα. «Είναι περίπου μέχρι 10% και έχει και διαφορετική κλινική εικόνα. Ενώ ο ιός της Λατινικής Αμερικής κάνει πνευμονία κατά κύριο λόγο, σε εμάς κάνει αιμορραγική διάθεση».

Όσον αφορά στα συμπτώματα απάντησε: «Το βασικό είναι να θυμάσαι ότι έχεις μια έκθεση στα ποντίκια. Δηλαδή άμα έχεις καθαρίσει ένα υπόγειο χωρίς να φοράς μάσκα ή ξυπόλητος, έχεις εκτεθεί σε ποντίκια. Τότε εκείνο το οποίο έχεις σε πρώτη φάση είναι μια γριπώδη συνδρομή, έχεις πυρετό, πονάει το κεφάλι σου, πονάνε τα κόκαλά σου. Τώρα σε δεύτερο χρόνο, αν προχωρήσει ο ιός, τότε αρχίζεις και βγάζεις στην Ελλάδα τουλάχιστον μελανιές, έχεις αιματουρία, και βεβαίως δεν αισθάνεσαι καθόλου καλά και είσαι πολύ άρρωστος».

Ευτυχώς, συμπλήρωσε, η πλειοψηφία των ασθενών έχει μόνο αυτή τη γριπώδη συνδρομή, η οποία αποδράμει και μπορεί να μην το καταλάβει. Αυτή όμως η άτυχη μειοψηφία του 10% θα έχει αυτό το βαρύ σύνδρομο με την αιμορραγική διάθεση και τη νεφροπάθεια που θα τον οδηγήσει στο νοσοκομείο.

Ο καθηγητής ανέφερε ότι για να σταματήσει η μετάδοση του ιού θα πρέπει τα επιβεβαιωμένα και τα ύποπτα κρούσματα να απομονωθούν. «Πρέπει να περάσει ένα χρονικό διάστημα τουλάχιστον 30 ημερών χωρίς κανένα νέο κρούσμα για να κηρύξουμε ότι έχει λήξει αυτή η συρροή κρουσμάτων. Επομένως, καταλαβαίνετε, έχουμε ακόμα μπροστά μας μερικές εβδομάδες μέχρι να φτάσουμε στο σημείο αυτό».

Καταλήγοντας ο κ. Σύψας συνέστησε χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους όπως αεροπλάνα και πλοία.

Βασιλακόπουλος: Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία

Ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Θοδωρής Βασιλακόπουλος, μιλώντας στο ΕΡΤNews, ξεκαθάρισε ότι δεν διατρέχουμε κίνδυνο πανδημίας από τον χανταϊό. Επισήμανε ότι η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή.

Σχετικά με τα κρούσματα που εντοπίστηκαν στο κρουαζιερόπλοιο, υπογράμμισε ότι αυτή η αναλογία επιβεβαιώνει τη χαμηλή μεταδοτικότητα του ιού.

Παράλληλα, ο κ. Βασιλακόπουλος γνωστοποίησε πως το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νόσων έχει ήδη αποστείλει ειδικό επιστήμονα για την αποτελεσματική ιχνηλάτηση των επαφών των κρουσμάτων. Στην Ελλάδα, ο χανταϊός παρακολουθείται συστηματικά από το 2004, με πολύ λίγα περιστατικά να καταγράφονται κάθε χρόνο, συνήθως ένα ή δύο, γεγονός που υποδηλώνει την περιορισμένη εξάπλωση του ιού στον γενικό πληθυσμό.

Για τον Έλληνα επιβάτη που βρέθηκε θετικός στο κρουαζιερόπλοιο, δεν υπάρχουν ακόμη πλήρη στοιχεία για τον τόπο διαμονής του, ενώ αναμένονται περαιτέρω πληροφορίες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Παγώνη: Στην Ελλάδα έχουμε παραλλαγές χανταϊού

Η γιατρός Ματίνα Παγώνη μίλησε στην «Κοινωνία Ώρα MEGA» για τον χανταϊό και το ενδεχόμενο να επεκταθεί σε πανδημία.

«Δεν χρειάζεται πανικός ούτε τίποτα. Ο χανταϊός είναι ένας ιός πολύ σπάνιος. Στην Ελλάδα έχουμε παραλλαγές χανταϊού αλλά δεν έχουμε περιστατικά που να υπάρχει τέτοια επικινδυνότητα. Εκεί, 140 άτομα σε ένα κρουαζιερόπλοιο και από ό,τι φαίνεται από το προσωπικό και από το κρουαζιερόπλοιο, από την εταιρεία επιμένουν ότι δεν ήταν μέσα τρωκτικό οτιδήποτε. Γιατί καταλαβαίνετε τώρα σε ένα κρουαζιερόπλοιο να πουν ότι μέσα κυκλοφόρησαν ποντίκια. Θα κάνουν και εξετάσεις και αυτοί ακόμα δεν έχουν τελειώσει. Γιατί να ξέρετε ότι εδώ υπάρχει ένα κενό: Μέχρι να γίνει η μετάδοση θέλει 48 μέρες.

Η κλινική εικόνα των αρρώστων είναι σαν να έχεις γρίπη. Οπότε και ο γιατρός που θα ήταν μέσα στο κρουαζιερόπλοιο όταν βλέπει έναν άρρωστο με πυρετό, με μυαλγίες κτλ. Προφανώς τα πρώτα συμπτώματα είναι αυτά. Άρα το μυαλό δεν πάει σε μια σπάνια νόσο. Όταν λοιπόν συνέβη αυτό και άρχισαν οι επιπλοκές, γιατί από τις επιπλοκές πέθαναν, που είναι δύο σοβαρές, αναπνευστική ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια που δημιουργεί. Χτυπάει πρώτα στα πνευμόνια και μετά στους νεφρούς», είπε αρχικά.

Για το πώς μεταδίδεται: «Ο χανταϊός μεταδίδεται από τα τρωκτικά, από τα απορρίμματα. Όταν έρθει σε επαφή με τα σωματίδια και λοιπά. Από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπανιότατη η περίπτωση να μεταδοθεί. Από τα τρωκτικά μεταδίδονται στον άνθρωπο. Αποδεικνύεται ότι μέσα στην κρουαζιέρα δεν υπήρχε τίποτα, δηλαδή από τρωκτικά και λοιπά. Αυτοί μετέφεραν τον ιό και δημιουργήθηκε η ιστορία».

Μπορεί ο χανταϊός να πάρει τη μορφή πανδημίας; «Όχι, δεν υπάρχει περίπτωση, γιατί είναι πάρα πολύ σπάνιο ο ιός αυτός και δεν υπάρχει περίπτωση να πάρει τη μορφή πανδημίας. Επειδή ο κόσμος ανησύχησε πραγματικά αυτές τις μέρες και αρχίσαν να λένε για τον κορωνοϊό πώς ξεκίνησε. Δεν έχει καμία σχέση το ένα με το άλλο. Δεν υπάρχει ειδική αντιμετώπιση. Υπάρχει συμπτωματική, ανάλογα με τα συμπτώματα, με τον πυρετό και όλα τα υπόλοιπα συμπτώματα τα οποία υπάρχουν. Δεν έχει χάπια και εμβόλια. είναι συμπτωματική», επεσήμανε η κ. Παγώνη.

Καθησυχάζει ο Μαγιορκίνης

Ο καθηγητής επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης εξήγησε ότι ο χανταϊός είναι γνωστός εδώ και πολλά χρόνια και εμφανίζεται συχνά σε περιοχές της Νότιας Αμερικής. Υπογράμμισε ότι η επιστημονική κοινότητα δεν έχει ανησυχήσει ιδιαίτερα, καθώς οι επιδημικές εξάρσεις του ιού έχουν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και δεν έχουν εξελιχθεί σε πανδημία.

Ο κ. Μαγιορκίνης σημείωσε ότι ο χανταϊός μεταδίδεται δυσκολότερα από τον κορονοϊό και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για μεταλλάξεις ή αλλαγές στη συμπεριφορά του ιού. Παρόλο που ορισμένα σοβαρά περιστατικά μπορεί να είναι θανατηφόρα, η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι ο ιός παραμένει υπό έλεγχο.

Τα αρχικά συμπτώματα μοιάζουν με αυτά ενός απλού κρυολογήματος, όπως συνάχι και πυρετός, γι’ αυτό και οι επαφές πιθανών κρουσμάτων παρακολουθούνται στενά και τίθενται προληπτικά σε απομόνωση.