Γεραπετρίτης για Τουρκία: “Οι μονομερείς οριοθετήσεις δεν έχουν νομική ισχύ – Θέλουμε ηρεμία”

Μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να συζητήσει επί εικασιών σχετικά με το νομοσχέδιο που φέρεται να προωθεί η Άγκυρα για τις θαλάσσιες ζώνες, αλλά και ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί μονομερείς ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα, έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, από το βήμα του 7ου Forum του Οικονομικού Ταχυδρόμου.

Σε ερωτήσεις για τη συνάντηση που είχε στη Σόφια με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο κ. Γεραπετρίτης απάντησε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επίσημη τοποθέτηση της τουρκικής κυβέρνησης ούτε είναι γνωστό το περιεχόμενο του κειμένου.

Ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν πρόκειται να διαμορφώνει πολιτική με βάση δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου και σημείωσε πως το διεθνές δίκαιο προβλέπει συγκεκριμένη μεθοδολογία για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις. Όπως τόνισε, οποιαδήποτε μονομερής πράξη ενός κράτους δεν μπορεί να παράγει νομικά αποτελέσματα ούτε να δημιουργήσει διεθνές προηγούμενο.

Την ίδια στιγμή, όμως, αναγνώρισε ότι κάθε προσπάθεια δημιουργίας νέων δεδομένων από οποιαδήποτε χώρα μπορεί να οδηγήσει σε αναβάθμιση της έντασης, στέλνοντας μήνυμα ότι η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Καμία παραχώρηση

Ο κ. Γεραπετρίτης επεσήμανε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ηρεμία και τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει οποιαδήποτε μεταβολή των ελληνικών θέσεων, ενώ υπογράμμισε πως σήμερα η χώρα διαθέτει ισχυρό διεθνές αποτύπωμα και σημαντικές γεωπολιτικές συμμαχίες, οι οποίες της επιτρέπουν να λειτουργεί τόσο προληπτικά όσο και αποτρεπτικά.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η προσέγγιση με την Άγκυρα δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη θέσεων ή παραχωρήσεις.

Αναφερόμενος στις συνομιλίες με τον κ. Φιντάν, σημείωσε ότι η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να διατηρεί τις πάγιες θέσεις της στα ζητήματα των θαλάσσιων ζωνών και των ελληνοτουρκικών σχέσεων γενικότερα.

«Δεν είμαι τόσο αφελής ώστε να πιστεύω ότι οι θέσεις αυτές θα αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη», τόνισε περιγράφοντας, ουσιαστικά, το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται ο ελληνοτουρκικός διάλογος.

Κατά τον ίδιο, ο στόχος δεν είναι η άμεση σύγκλιση στις θεμελιώδεις διαφωνίες αλλά η εξεύρεση ενός λειτουργικού τρόπου συνύπαρξης, ο οποίος θα περιορίζει τις εντάσεις και θα επιτρέπει τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή.

Ως θετικά αποτελέσματα αυτής της πολιτικής επεσήμανε τη σημαντική μείωση των παραβιάσεων, τη συρρίκνωση των μεταναστευτικών ροών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την αύξηση των επισκέψεων Τούρκων πολιτών στα ελληνικά νησιά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το διεθνές δίκαιο είναι ενιαίο και δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, αφήνοντας σαφή αιχμή απέναντι στις πάγιες τουρκικές θέσεις.

Προειδοποίηση για τον λαϊκισμό

Σε ερώτηση περί «της συζήτησης για εκλογές σε Ελλάδα και Τουρκία» και της επίδρασής τους στα εθνικά θέματα, ο υπουργόις Εξωτερικών απάντησε αρχικά ότι οι εκλογές θα γίνουν στη χώρα μας σε έναν χρόνο και στην Τουρκία σε δύο. Ανέφερε, όμως, ότι η εργαλειοποίηση των ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής στο πλαίσιο προεκλογικών αντιπαραθέσεων μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη, σημειώνοντας πως η υπεραπλούστευση σύνθετων γεωπολιτικών ζητημάτων δεν βοηθά την εθνική στρατηγική.

«Ο λαϊκισμός στην οικονομία είναι επιζήμιος για την πατρίδα. Ο λαϊκισμός στα εθνικά θέματα είναι καταστροφικός», τόνισε.

Η Λιβύη επιστρέφει στο επίκεντρο

Το δεύτερο σημαντικότερο κεφάλαιο της τοποθέτησης Γεραπετρίτη αφορούσε τη Λιβύη και την προσπάθεια της Αθήνας να αποκαταστήσει τις σχέσεις που είχαν ουσιαστικά διαρραγεί μετά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Ο υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε τη Λιβύη ως μία από τις μεγάλες ανοιχτές «πληγές» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής των προηγούμενων ετών και επεσήμανε ότι η χώρα μας επένδυσε συστηματικά στην αποκατάσταση των επαφών τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με την πλευρά της Βεγγάζης.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η Ελλάδα συνομιλεί, πλέον, σε υψηλό επίπεδο και με τις δύο πλευρές της λιβυκής κρίσης, κάτι που, όπως ανέφερε, δεν έχουν καταφέρει άλλες χώρες.

Σε αυτό το πλαίσιο, ενέταξε και την επίσκεψη της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, στην Τρίπολη για τις συνομιλίες που αφορούν την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη διαδικασία ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα, υπογραμμίζοντας πως η Μεσόγειος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία.

Παράλληλα, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, λέγοντας ότι υπάρχει δυνατότητα εξεύρεσης κοινού τόπου.

Επανέλαβε, πάντως, ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει, κατά την ελληνική θέση, ανυπόστατο και χωρίς νομική ισχύ υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου.

Η «βόμβα» της Αφρικής

Με αφορμή τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη, ο υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε με δραματικούς όρους την κατάσταση στην Υποσαχάρια Αφρική και ιδιαίτερα στο Σουδάν.

Έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, τονίζοντας πως δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί ή βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης.

Όπως ανέφερε, μόνο στη Λιβύη βρίσκονται περίπου 500.000 Σουδανοί, ενώ στην Αίγυπτο περίπου 1,5 εκατομμύριο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα οφείλει να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια της μετανάστευσης, διαφορετικά οι πιέσεις προς την Ευρώπη θα συνεχιστούν.

Παραδέχθηκε ότι υπάρχει αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι προς το παρόν δεν λαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις.

Η Αθήνα, όπως είπε, βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη, ενώ συνεργάζεται με τις τοπικές Αρχές για την ενίσχυση των περιπολιών και των μέσων επιτήρησης.

Το μήνυμα προς την Ουκρανία

Αναφερόμενος στο ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, ο κ. Γεραπετρίτης το χαρακτήρισε «εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό», το οποίο θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια στη Μεσόγειο αλλά και για την οικονομική δραστηριότητα των νησιών.

Αποκάλυψε ότι επικοινώνησε προσωπικά με τον Ουκρανό ομόλογό του και μετέφερε τις ελληνικές ανησυχίες.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε επέκταση του πολέμου στη Μεσόγειο και επεσήμανε πως ότι το ίδιο επιδιώκουν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη της περιοχής.

Την ίδια στιγμή υπερασπίστηκε τη διαχρονική στήριξη της Αθήνας προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί στάση αρχής απέναντι σε κάθε μορφή αναθεωρητισμού και παραβίασης του διεθνούς δικαίου.

Απάντηση στα σενάρια πολιτικής αστάθειας

Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, ο υπουργός Εξωτερικών απέρριψε την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε φάση κλονισμού.

Παραδέχθηκε ότι υπάρχει δυσαρέσκεια και δυσπιστία στην κοινωνία, υποστηρίζοντας, ωστόσο, ότι αυτή είναι αναμενόμενη έπειτα από μία περίοδο κατά την οποία η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες κρίσεις, από την πανδημία έως την ενεργειακή κρίση.

Ο κ. Γεραπετρίτης αναγνώρισε ότι δεν έχουν επιτευχθεί όλοι οι κυβερνητικοί στόχοι, τόνισε όμως ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα σε τομείς όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η διεθνής αναβάθμιση της χώρας.

Κλείνοντας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο διεθνές αποτύπωμα της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη της τελευταίας επταετίας και προειδοποίησε για τους κινδύνους που -όπως είπε- θα μπορούσαν να προκύψουν από επιλογές χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό στην εξωτερική πολιτική.