ΕΚΤ: Αμετάβλητα τα επιτόκια στο 2,5% – Φόβοι για νέο κύμα ακρίβειας και πρόωρη αποχώρηση Λαγκάρντ

Αμετάβλητα διατήρησε τα βασικά της επιτόκια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) την Πέμπτη (29/10), προειδοποιώντας ότι η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να ενισχύσει περαιτέρω τον πληθωρισμό και να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη στην ευρωζώνη.

Ωστόσο, την απόφαση για τη νομισματική πολιτική επισκίασε η ανακοίνωση της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ότι θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, περίπου εννέα μήνες πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της.

Η εξέλιξη ανοίγει τη διαδικασία διαδοχής στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ευρωπαϊκή οικονομία, με τις πληθωριστικές πιέσεις να εντείνονται και τις αγορές να εξετάζουν το ενδεχόμενο νέας αύξησης των επιτοκίων τον Δεκέμβριο.

ΕΚΤ: Σταθερά τα τρία βασικά επιτόκια

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα και τα τρία βασικά επιτόκια.

Συγκεκριμένα:

• Επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων: 2,50%
• Επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης: 2,65%
• Επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης: 2,90%

Η απόφαση ήταν σε γενικές γραμμές αναμενόμενη από τις αγορές, καθώς η ΕΚΤ επιχειρεί να αξιολογήσει τις επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ στην οικονομία της ευρωζώνης.

Η Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε ότι οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και χωρίς προκαθορισμένη πορεία.

Υπενθυμίζεται ότι το DEBATER είχε αναφερθεί στις εκτιμήσεις για διατήρηση των επιτοκίων στο 2,5%, εν μέσω ανόδου των αποδόσεων των ομολόγων και πληθωριστικών πιέσεων.

Στο 3,8% ο πληθωρισμός – Η ενέργεια απειλεί με νέες ανατιμήσεις

Κεντρική ανησυχία της ΕΚΤ παραμένει η εξέλιξη των τιμών ενέργειας, οι οποίες ασκούν εκ νέου ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό.

Τον Σεπτέμβριο, ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανήλθε στο 3,8%, από 3,2% τον Αύγουστο, απομακρυνόμενος ακόμη περισσότερο από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση των τιμών ενέργειας, με τον σχετικό δείκτη να καταγράφει άνοδο 18,9%.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο της για τα επόμενα τρίμηνα, καθώς οι ενεργειακές τιμές έχουν ξεπεράσει τις προβλέψεις που είχαν διαμορφωθεί τον Σεπτέμβριο.

Η Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο διαρκεί το ενεργειακό σοκ τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος οι αυξήσεις να μεταφερθούν σταδιακά και σε άλλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, αλλά και στους μισθούς.

Προς το παρόν, πάντως, ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει σχετικά σταθερός, ενώ οι μισθολογικές πιέσεις εμφανίζονται συγκρατημένες και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να κινούνται κοντά στο 2%.

Πιθανή νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο

Παρότι η ΕΚΤ επέλεξε να μην προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, οι αναλυτές δεν αποκλείουν αλλαγή στάσης τον Δεκέμβριο.

Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων και η αβεβαιότητα γύρω από την εξέλιξη των ενεργειακών τιμών ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η κεντρική τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να αυστηροποιήσει περαιτέρω τη νομισματική της πολιτική.

Ωστόσο, η ΕΚΤ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενους κινδύνους: από τη μία πλευρά, τον υψηλό πληθωρισμό και, από την άλλη, την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων και το αυξημένο κόστος δανεισμού ήδη επιβαρύνουν τις προοπτικές ανάπτυξης.

Σε προηγούμενο ρεπορτάζ, το DEBATER είχε καταγράψει την επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα και τις αυξανόμενες προσδοκίες για νέες αυξήσεις επιτοκίων στην ευρωζώνη.

Λαγκάρντ: «Θέλω την ελευθερία να ασχολούμαι και με άλλα ζητήματα»

Η ανακοίνωση της πρόωρης αποχώρησης της Κριστίν Λαγκάρντ προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η θητεία της στην προεδρία της ΕΚΤ επρόκειτο κανονικά να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2027.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η ίδια εξήγησε ότι επιθυμεί να αποκτήσει μεγαλύτερη ελευθερία δημόσιας έκφρασης και ενασχόλησης με ζητήματα πέρα από τη νομισματική πολιτική.

«Θέλω να έχω την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία να ασχολούμαι με ζητήματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική», δήλωσε.

Όπως έγραψε νωρίτερα το DEBATER, η Κριστίν Λαγκάρντ ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 7 Φεβρουαρίου 2027.

Η αποχώρησή της έρχεται πριν από τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2027, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στη διαδικασία επιλογής του διαδόχου της.

Ποιοι διεκδικούν τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι ο νέος πρόεδρός της θα διοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπουν οι ευρωπαϊκές Συνθήκες.

Η διαδικασία επιλογής αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα.

Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ περιλαμβάνονται:

• Κλάας Κνοτ (Klaas Knot): Πρώην επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας.
• Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος (Pablo Hernández de Cos): Επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) και πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας.

Η διαδικασία ενδέχεται να συνδυαστεί με ευρύτερες αλλαγές στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, καθώς αναμένονται επίσης αποχωρήσεις άλλων υψηλόβαθμων στελεχών.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Ιζαμπέλ Σνάμπελ και ο επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας, Φίλιπ Λέιν, των οποίων οι θητείες ολοκληρώνονται το επόμενο διάστημα.

Αβεβαιότητα για την οικονομία της ευρωζώνης

Παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, η οικονομία της ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Στήριξη στην οικονομική δραστηριότητα προσέφεραν ο τομέας των υπηρεσιών, οι επενδύσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, οι εξαγωγές και οι δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα.

Ωστόσο, η άνοδος των ενεργειακών τιμών έχει επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης περιορίζουν τη ζήτηση.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι κυρίως καθοδικοί, ενώ για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί.

Πρόσθετες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, ενδεχόμενη αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων και νέες πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω το οικονομικό περιβάλλον.

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, το ευρώ υποχώρησε έναντι του δολαρίου, ενώ μειώθηκαν και οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων ομολόγων.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαβεβαιώνει ότι παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει τα εργαλεία της, εφόσον χρειαστεί, προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.

Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η συνεδρίαση του Δεκεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα κληθεί να αποφασίσει εάν η επιμονή του πληθωρισμού δικαιολογεί νέα αύξηση των επιτοκίων, ενώ παράλληλα θα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επιλογής της νέας ηγεσίας της.