Αλλάζουν οι εξάδες νερών και αναψυκτικών στα σούπερ μάρκετ; Τι προβλέπει ο νέος κανονισμός της ΕΕ

Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορούν ευρέως δημοσιεύματα και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που υποστηρίζουν ότι «καταργούνται οι εξάδες νερού» από τα σούπερ μάρκετ. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική.

Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών δεν βάζει τέλος στις πολυσυσκευασίες εμφιαλωμένων νερών ή αναψυκτικών. Στόχος του είναι να περιορίσει τις περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μείωση των απορριμμάτων και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.

Τι αλλάζει στις εξάδες

Οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να βρίσκουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ συσκευασίες με έξι ή περισσότερα μπουκάλια. Η βασική διαφορά αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα συγκρατούνται τα προϊόντα μεταξύ τους.

Οι γνωστές διάφανες πλαστικές μεμβράνες (shrink film) και οι πλαστικοί δακτύλιοι που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη δημιουργία πολυσυσκευασιών προβλέπεται να περιοριστούν σταδιακά, καθώς θεωρούνται περιττές πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης.

Στη θέση τους οι επιχειρήσεις θα μπορούν να υιοθετήσουν εναλλακτικές λύσεις, όπως χάρτινες ταινίες, χαρτονένιες βάσεις ή άλλες ανακυκλώσιμες μορφές συσκευασίας.

Γιατί προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση στην αλλαγή

Η νέα νομοθεσία εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσει τα απορρίμματα συσκευασίας και να αυξήσει την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κάθε πολίτης της ΕΕ παράγει περισσότερα από 180 κιλά απορριμμάτων συσκευασίας ετησίως, ενώ οι ποσότητες αυτές αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Για τον λόγο αυτό ο νέος κανονισμός προβλέπει μέτρα που στοχεύουν στη μείωση του περιττού υλικού στις συσκευασίες και στην ενίσχυση της ανακυκλωσιμότητάς τους.

Οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο τα εμφιαλωμένα νερά

Οι νέοι κανόνες επεκτείνονται σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων. Μεταξύ άλλων προβλέπονται αυστηρότερες προδιαγραφές για τον σχεδιασμό των συσκευασιών, ενιαία σήμανση ανακύκλωσης σε όλα τα κράτη-μέλη, καθώς και μεγαλύτερη χρήση ανακυκλωμένων υλικών στην παραγωγή νέων συσκευασιών.

Στόχος είναι, μέχρι το τέλος της δεκαετίας, όλες οι συσκευασίες που θα κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια ανακυκλωσιμότητας.

Οι επιφυλάξεις της αγοράς

Οι αλλαγές δεν έχουν γίνει δεκτές με ενθουσιασμό από το σύνολο της βιομηχανίας. Επιχειρήσεις του κλάδου τροφίμων, ποτών και λιανεμπορίου εκτιμούν ότι η προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και γραμμές παραγωγής.

Παράλληλα, όπως έχει επισημάνει το Reuters, αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες και αλυσίδες σούπερ μάρκετ δοκιμάζουν ήδη νέες μορφές επαναχρησιμοποιούμενων ή περισσότερο φιλικών προς το περιβάλλον συσκευασιών σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο και η Δανία. Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί τόσο από το κόστος εφαρμογής όσο και από την ανταπόκριση των ίδιων των καταναλωτών.

Πότε τίθενται σε εφαρμογή

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 τέθηκε σε ισχύ στις 11 Φεβρουαρίου 2025, ενώ η γενική εφαρμογή του ξεκινά στις 12 Αυγούστου 2026. Παρ’ όλα αυτά, πολλές από τις σημαντικότερες διατάξεις του θα εφαρμοστούν σταδιακά τα επόμενα χρόνια, με ορίζοντα το 2030, όταν όλες οι συσκευασίες που θα διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα νέα πρότυπα ανακυκλωσιμότητας και βιωσιμότητας.