Λευκάδα: Στο “μικροσκόπιο” των Αρχών το λογισμικό του θαλάσσιου drone – Τα δύο πιθανά σενάρια για τον εντοπισμό του στο σημείο

Συναγερμός έχει σημάνει στις Αρχές μετά τον εντοπισμό του οπλισμένου θαλάσσιου drone σε σπηλιά της Λευκάδας, το οποίο ανασύρθηκε από ψαράδες και πλέον βρίσκεται στα χέρια του Στρατού και της ΕΥΠ.

Όπως έγινε γνωστό, στο drone υπήρχε ένας μεγάλος όγκος εκρηκτικών (περίπου 300 κιλά) μέσα σε ένα κουτί. Οι πυροκροτητές βρίσκονταν στο μπροστινό σημείο του πλωτού, ώστε με τη σύγκρουση να μπορούσε να ανατιναχθεί. Ωστόσο, δεν είχε ενεργοποιηθεί το σύστημα έκρηξης.

Παράλληλα, στο drone βρέθηκαν 4 σελίδες σημειώσεων στα ουκρανικά, εύρημα που πυροδοτεί ως κυρίαρχο σενάριο να πρόκειται για σχέδιο επίθεσης κατά ρωσικού πλοίου που δεν προχώρησε.

Το βάρος της έρευνας πέφτει πλέον σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το λογισμικό, δηλαδή την «ψηφιακή μνήμη» του drone. Ο δεύτερος αφορά τον εξοπλισμό που φέρει, τους αισθητήρες, τα συστήματα επικοινωνίας, την πρόωση, την πηγή ενέργειας, τις κεραίες, την εκρηκτική ύλη, καθώς και κάθε εξάρτημα που μπορεί να οδηγήσει στον κατασκευαστή ή στον τελικό χρήστη.

Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το drone είχε πιθανότατα χάσει την επαφή με τον χειριστή ή το κέντρο που το κατηύθυνε και κινήθηκε ανεξέλεγκτα μέχρι να καταλήξει στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας.

Στο “μικροσκόπιο” τα ηλεκτρονικά συστήματα

Για τα στελέχη που θα εξετάσουν το drone, η μεγαλύτερη αξία δεν βρίσκεται μόνο στο κέλυφος ή στον εξωτερικό του εξοπλισμό, αλλά στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Η ανάκτηση δεδομένων από τον υπολογιστή αποστολής, τα συστήματα πλοήγησης, τις μονάδες GPS, τους δέκτες επικοινωνιών και τυχόν αποθηκευτικά μέσα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Στα κυκλώματα οι ειδικοί μπορούν να αναζητήσουν ίχνη από τη διαδρομή που ακολούθησε. Τα waypoints, δηλαδή τα προκαθορισμένα σημεία πορείας, μπορούν να δείξουν αν το drone είχε αποστολή προς συγκεκριμένη περιοχή ή αν κινήθηκε για μεγάλο διάστημα εκτός ελέγχου. Οι τελευταίες εντολές που δέχθηκε μπορούν να δείξουν αν υπήρχε ενεργός χειριστής, αν λειτούργησε σε αυτόνομο πρόγραμμα ή αν κάποια δυσλειτουργία οδήγησε στην απώλεια ελέγχου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η εξέταση των πρωτοκόλλων επικοινωνίας. Από εκεί μπορεί να προκύψει αν το drone κατευθυνόταν μέσω δορυφορικής ζεύξης, μέσω ραδιοζεύξης, μέσω κινητού δικτύου, μέσω relay από άλλο μέσο ή με συνδυασμό αυτών. Η πρώτη εικόνα πάντως δείχνει καθαρά ότι το drone κατευθυνόταν μέσω διπλού συστήματος starlink.

Κάθε συχνότητα, κάθε κρυπτογραφημένο πακέτο δεδομένων, κάθε καταγεγραμμένη προσπάθεια σύνδεσης μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα για το επίπεδο τεχνολογίας, την προέλευση του συστήματος και τον βαθμό επαγγελματικής οργάνωσης πίσω από τη χρήση του.

Το λογισμικό μπορεί, επίσης, να αποκαλύψει αν πρόκειται για πλατφόρμα μαζικής παραγωγής, για τροποποιημένο πολιτικό σύστημα ή για κατασκευή ειδικής αποστολής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και τα ονόματα αρχείων, οι γλώσσες προγραμματισμού, τα firmware logs, οι ημερομηνίες εγκατάστασης και οι ρυθμίσεις παραμέτρων μπορούν να λειτουργήσουν ως «δακτυλικά αποτυπώματα».

Παράλληλα με το λογισμικό, κρίσιμη θεωρείται η τεχνική εξέταση του φορτίου. Οι ειδικοί θα βάλουν στο μικροσκόπιο την ποιότητα και ποσότητα της εκρηκτικής ύλης, πυροκροτητές, κάμερες ημέρας ή νύχτας, θερμικές κάμερες, αισθητήρες εντοπισμού στόχου, κεραίες υψηλής απολαβής, δέκτες GPS πολλαπλών συχνοτήτων, συστήματα αποφυγής εμποδίων ή ηλεκτρονικά ίχνη που δείχνουν σύνδεση με συγκεκριμένο τύπο μη επανδρωμένου συστήματος.

Η προέλευση εξαρτημάτων μπορεί επίσης να δώσει απαντήσεις. Πολλά μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμα υλικά, τα οποία όμως όταν συνδυάζονται με στρατιωτικό λογισμικό και ειδική διαμόρφωση αποκτούν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.

Ένας κινητήρας, ένας ελεγκτής πρόωσης, μια κάμερα, ένας δορυφορικός δέκτης ή ένα σύστημα τηλεμετρίας μπορεί να είναι διαθέσιμο στην αγορά, αλλά ο τρόπος ενσωμάτωσής του δείχνει το επίπεδο τεχνογνωσίας εκείνου που κατασκεύασε ή τροποποίησε την πλατφόρμα.

Τα δύο σενάρια

Τα σενάρια που εξετάζουν οι Αρχές σχετικά με το πώς έφτασε αυτό το θαλάσσιο drone στο σημείο, όπου εντοπίστηκε είναι δύο.

Το ένα είναι να το άφησε κάποιο πλοίο ουκρανικών συμφερόντων και να οδηγήθηκε στο συγκεκριμένο σημείο, ενώ το δεύτερο σενάριο αφορά κάποιον λάθος χειρισμό.

Να ήταν δηλαδή σε κάποιο άλλο σημείο και με λάθος χειρισμό να βρέθηκε στην περιοχή. Κατά την άποψη, πάντως, των ειδικών το δεύτερο σενάριο δεν είναι και τόσο πιθανό.

Υπενθυμίζεται πως αφού το Drone εξουδετερώθηκε και αφοπλίστηκε, στη συνέχεια ξεκίνησε η διαδικασία ερευνών και η έκθεση των πραγματογνωμόνων του Στρατού και της ΕΥΠ, προκειμένου να διερευνηθούν, τόσο η ταυτότητα και η προέλευση του σκάφους, όσο και ο τρόπος με τον οποίο βρέθηκε στο νησί του Ιονίου.

Σύμφωνα πάντως με τις πρώτες εκτιμήσεις, το σκάφος είναι ουκρανικής κατασκευής, χωρίς να είναι γνωστό εάν τέτοια σκάφη έχουν πωληθεί από την Ουκρανία σε άλλες χώρες.

Σε κάθε περίπτωση, βασικά ερωτήματα παραμένουν, όπως το πώς έφτασε στη Λευκάδα και για ποιο λόγο μεταφέρθηκε στο συγκεκριμένο σημείο. Επίσης, άγνωστο παραμένει ποια θα ήταν στη συνέχεια η πορεία του ή η αποστολή του, καθώς και ποιοι βρίσκονται πίσω από αυτό.

Πάντως, αφού ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των δεδομένων από την έρευνα του σκάφους, αναμένεται να υπάρξουν και διπλωματικές ενέργειες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Το προλάβαμε πριν πέσει πάνω στα ιστιοφόρα»

Οι ψαράδες που εντόπισαν το θαλάσσιο drone στη Λευκάδα δήλωσαν, μεταξύ άλλων, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό του Star, πως: «Το προλάβαμε πριν πέσει πάνω στα ιστιοφόρα».

«Ρίξαμε ένα σκοινί, το δέσαμε, το τραβήξαμε και το αποκολλήσαμε. Μέχρι που το πήραν από το λιμάνι, η μηχανή δούλευε. Έφυγε, το κυνηγάγαμε, πήγε να πέσει πάνω στα κότερα και παραλίγο να μου κόψει τα χέρια», ανέφερε ακομη ένας εξ’ αυτών.

Η περιοχή παρέμεινε αποκλεισμένη για ώρες από Στρατό, Πυροσβεστική, ΕΥΠ, Ασφάλεια, Πυροτεχνουργούς που δεν άφηναν κανένα να πλησιάσει, καθώς ήταν φορτωμένο με εκρηκτικά και τρεις πυροκροτητές.

Θέμα στο BBC 

Σημειώνεται ότι η υπόθεση εντοπισμού του drone έχει γίνει θέμα στα διεθνή ΜΜΕ, με το BBC να κάνει σχετική αναφορά.

«Ο ελληνικός στρατός εξετάζει ένα μυστηριώδες μη επανδρωμένο ναυτικό drone που εντοπίστηκε στο Ιόνιο Πέλαγος από ντόπιους ψαράδες.

Βρήκαν το σκάφος σε μια σπηλιά κοντά στο νησί της Λευκάδας την Πέμπτη και ειδοποίησαν την ακτοφυλακή, η οποία στη συνέχεια το ρυμούλκησε στο κοντινό λιμάνι της Βασιλικής. Το ελληνικό υπουργείο Άμυνας επιβλέπει τώρα την έρευνα.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, το drone μετέφερε εκρηκτικά και ο κινητήρας του εξακολουθούσε να λειτουργεί όταν ανακαλύφθηκε. Τα δημοσιεύματα υποδηλώνουν επίσης ότι το πλοίο θα μπορούσε να είναι είτε ουκρανικής κατασκευής είτε να συνδέεται με τον συνεχιζόμενο πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.

Το BBC έχει απευθυνθεί στον ελληνικό και τον ουκρανικό στρατό για επίσημο σχόλιο» αναφέρει το δημοσίευμα.