Τενεσί: Τα ερωτήματα για την διπλά αποτυχημένη προσπάθεια εκτέλεσης της θανατοποινίτισσας Κρίστα Πάικ

Προσπάθεια εκτέλεσης γυναίκας στην αμερικανική πολιτεία Τενεσί απέτυχε, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες και τον συνήγορο της καταδικασμένης στην εσχάτη των ποινών, που ανέφεραν σε ΜΜΕ ότι η γυναίκα συνέχιζε να αναπνέει βγάζοντας ήχο σαν ρόγχο αφού της έγινε η ένεση με θανατηφόρο διάλυμα πεντοβαρβιτάλης.

   «Φαίνεται ότι δεν εκτυλίχτηκε όπως προβλεπόταν», ανέφερε ο δημοσιογράφος Τζον Νορθ του WBIR, παρών στην διαδικασία. «Όταν φύγαμε από το κτίριο, εξ όσων γνωρίζουμε, πιθανόν ήταν ακόμη στη ζωή», πρόσθεσε.

   Η Κρίστα Πάικ, η οποία επρόκειτο να γίνει η πρώτη γυναίκα που θα θανατωνόταν στο Τενεσί εδώ και πάνω από δύο αιώνες και η πρώτη στις ΗΠΑ από το 2023, είχε καταδικαστεί στην εσχάτη των ποινών για τη δολοφονία 19χρονης το 1995.

   Η θανατοποινίτισσα επέζησε και στην δεύτερη προσπάθεια των αρχών να την εκτελέσουν και νοσηλεύεται στο νοσοκομείο.

Τώρα οι γιατροί προσπαθούν να απαντήσουν στο πώς επέζησε και εάν υπέστη μόνιμη βλάβη, ενώ η πολιτεία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα που το ίδιο της το πρωτόκολλο: τι γίνεται όταν ο θανατοποινίτης παραμένει ζωντανός και μετά τη δεύτερη ένεση.

Η πρώτη ιατρική εξήγηση έρχεται από τον δρα Τζόελ Ζάιβοτ, καθηγητή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Emory και εμπειρογνώμονα που είχε προσλάβει η νομική ομάδα της Πάικ.

Η εκτίμησή του είναι ότι η πεντοβαρβιτάλη πιθανότατα δεν έφθασε ποτέ σε αρκετά υψηλή συγκέντρωση στο αίμα της ώστε να προκαλέσει άπνοια και, στη συνέχεια, καρδιαγγειακή κατάρρευση.

Είχε προηγηθεί ένα δραματικό δικαστικό μπρα ντε φερ. Η εκτέλεση ήταν αρχικά προγραμματισμένη για το πρωί της Τετάρτης (30.09.2026), όμως ομοσπονδιακό εφετείο την ανέστειλε προσωρινά – μία ώρα πριν – προκειμένου να εξετάσει τον ισχυρισμό της υπεράσπισης ότι το ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης και βιασμού που είχε υποστεί η Πάικ στην παιδική της ηλικία δεν είχε παρουσιαστεί επαρκώς κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην επιβολή της θανατικής ποινής.

Οι δικηγόροι της προσέφυγαν εκτάκτως στη Δικαιοσύνη ενώ η διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, ζητώντας να σταματήσει η εκτέλεση και να της παρασχεθεί ιατρική φροντίδα. Η περιγραφή τους ήταν ανατριχιαστική:

«Η κυρία Πάικ έχει χάσει τις αισθήσεις της, εξακολουθεί να έχει καρδιακό παλμό και ακούγεται να ροχαλίζει». Ένας από τους συνηγόρους της δήλωσε στο BBC ότι η 50χρονη μεταφέρθηκε στη συνέχεια σε νοσοκομείο, όπου της παρέχονταν «μέτρα διάσωσης της ζωής της».

Ο ομοσπονδιακός δικαστής Κλίφτον Κόρκερ επιβεβαίωσε σε απόφασή του ότι ιατρικό προσωπικό είχε αρχίσει να παρέχει την περίθαλψη που ζητούσε η υπεράσπιση.

Ένας εκ των αυτοπτών μαρτύρων σχολίασε πως τα πάντα στη διαδικασία της εκτέλεσης «πήγαν τρομαχτικά λάθος».

Οι δικηγόροι της Πάικ υποστηρίζουν ότι είχαν προειδοποιήσει για ακριβώς αυτού του είδους την εξέλιξη. Μετά την αποτυχημένη εκτέλεση έκαναν λόγο για δύσκολη φλεβική πρόσβαση, πιθανή αστοχία των φλεβών και ενδεχόμενο υποβάθμισης της πεντοβαρβιτάλης.

Η υπεράσπιση καταγγέλλει επίσης ότι δεν υπήρχε επαρκής πρόβλεψη για επείγουσα ιατρική παρέμβαση εάν η διαδικασία αποτύγχανε.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Το Tennessee Department of Correction επιμένει ότι το προσωπικό ακολούθησε κάθε βήμα του νόμιμου πρωτοκόλλου και ότι η πεντοβαρβιτάλη που χρησιμοποιείται στις εκτελέσεις έχει αποδειχθεί αποτελεσματική.

Αυτό ακριβώς καλείται τώρα να διερευνήσει η ανεξάρτητη έρευνα που διέταξε ο κυβερνήτης Μπιλ Λι.

«Νιώθω κάψιμο, είναι φυσιολογικό;»

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες από τον χώρο της εκτέλεσης, στην Πάικ χορηγήθηκαν δύο δόσεις του φαρμάκου, χωρίς ωστόσο να επέλθει ο θάνατός της.

Σε κάποια στιγμή, η 50χρονη σήκωσε το κεφάλι της και κοίταξε γύρω της, ενώ φέρεται να παραπονέθηκε ότι αισθανόταν κάψιμο και να ρώτησε εάν αυτό ήταν φυσιολογικό. Αργότερα ακούστηκε να ροχαλίζει έντονα, ωστόσο η διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε.

Οι δημοσιογράφοι που είχαν επιλεγεί ως επίσημοι μάρτυρες απομακρύνθηκαν ενώ η Πάικ εξακολουθούσε να αναπνέει. Λίγο αργότερα, ασθενοφόρο με αναμμένους φάρους εθεάθη να αποχωρεί από τη φυλακή.

Ιδιαίτερα ερωτήματα προκαλεί και το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους παριστάμενους, τα στόρια που χώριζαν τους μάρτυρες από την αίθουσα της εκτέλεσης έκλεισαν σε ορισμένες φάσεις της διαδικασίας και στη συνέχεια άνοιξαν ξανά, με αποτέλεσμα να μην είναι σαφές τι ακριβώς συνέβη στο ενδιάμεσο.

Ο φόβος ότι είναι η εγκεφαλική βλάβη

Η επιβίωση της Πάικ δεν σημαίνει ότι έχει ξεπεράσει τον κίνδυνο. Ο δρ Ζάιβοτ προειδοποιεί ότι η καθυστέρηση μέχρι να αρχίσουν οι προσπάθειες ανάνηψης ενδέχεται να είχε σοβαρές συνέπειες.

«Είναι πολύ πιθανό, ως συνέπεια της καθυστέρησης στην έναρξη της ανάνηψης, να έχει υποστεί εγκεφαλική βλάβη», ανέφερε.

Εδώ αρχίζει το πρωτοφανές πρόβλημα για το Τενεσί. Το πρωτόκολλο προβλέπει ένα δεύτερο σετ συρίγγων εάν η πρώτη χορήγηση δεν επιφέρει τον θάνατο. Δεν προβλέπει τρίτο. Ούτε εξηγεί, όπως επισημαίνει το Associated Press, τι ακριβώς πρέπει να γίνει όταν ο κρατούμενος παραμένει ζωντανός μετά την εξάντληση και του δεύτερου σετ.

Έτσι, εκεί όπου η διαδικασία είχε σχεδιαστεί για να καταλήξει στον θάνατο της Πάικ, το κράτος αναγκάστηκε τελικά να τη μεταφέρει σε νοσοκομείο για να της σώσει τη ζωή.

Σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του συστήματος

Ο κυβερνήτης Μπιλ Λι πάντως διέταξε «πλήρη έρευνα από ανεξάρτητο τρίτο μέρος για να διαπιστωθεί ακριβώς τι συνέβη» και ανακοίνωσε ότι η τελευταία προγραμματισμένη εκτέλεση της χρονιάς δεν θα πραγματοποιηθεί όπως είχε σχεδιαστεί.

Η πολιτεία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του συστήματος θανατηφόρων ενέσεων.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον τι θα συμβεί στην ίδια την Πάικ. Η αποτυχία της πρώτης εκτέλεσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ακυρώνεται η θανατική της καταδίκη. Η πολιτεία ανέστειλε τις εκτελέσεις έως τα τέλη του έτους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα βρεθεί αντιμέτωπη με τη θανατική ποινή το 2027.

Προς το παρόν, επομένως, το Τενεσί βρίσκεται σε μια κατάσταση που το πρωτόκολλό του δεν είχε προβλέψει.