Πολωνία: Θεσμική κρίση μετά την επέμβαση της αστυνομίας στο Συνταγματικό Δικαστήριο – Έκτακτη σύσκεψη συγκαλεί ο πρόεδρος

Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η πολιτική και θεσμική κρίση στην Πολωνία, μετά την επέμβαση ειδικών αστυνομικών δυνάμεων στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Βαρσοβίας, την Παρασκευή (30/10).

Ο πρόεδρος της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, ανακοίνωσε ότι συγκαλεί σήμερα, Σάββατο (31/10), επείγουσες διαβουλεύσεις με εκπροσώπους τόσο της κυβερνητικής πλειοψηφίας όσο και της αντιπολίτευσης, με στόχο την αναζήτηση διεξόδου από την κρίση.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στον χώρο του δικαστηρίου, εμποδίζοντας την πρόσβαση σε αυτό, ενώ παράλληλα εκδηλώθηκαν νέες κινήσεις από την κυβέρνηση και τη δικαστική ηγεσία σχετικά με τη διοίκησή του.

Ναβρότσκι: «Απειλείται η εσωτερική ασφάλεια της Πολωνίας»

Την ανακοίνωση του Πολωνού προέδρου ανέγνωσε νωρίς το πρωί του Σαββάτου, μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο, ο προσωπάρχης του, Πάβελ Σερφερνάκερ.

Ο Κάρολ Ναβρότσκι επικαλέστηκε απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας, προκειμένου να δικαιολογήσει τη σύγκληση έκτακτων πολιτικών διαβουλεύσεων.

Στη συνάντηση έχουν κληθεί εκπρόσωποι των κοινοβουλευτικών δυνάμεων, σε μια προσπάθεια να αποκλιμακωθεί η αντιπαράθεση μεταξύ της προεδρίας και της κυβέρνησης.

Η επέμβαση της αστυνομίας στο Συνταγματικό Δικαστήριο

Τα γεγονότα πήραν δραματική τροπή την Παρασκευή, όταν ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας αναπτύχθηκαν στον χώρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου και περιόρισαν την πρόσβαση στο κτίριο.

Την ίδια ημέρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, ο οποίος ασκεί επίσης καθήκοντα γενικού εισαγγελέα, ζήτησε την άρση της ασυλίας του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ο οποίος είχε διοριστεί επί διακυβέρνησης του κόμματος Δίκαιο και Δικαιοσύνη (PiS).

Παράλληλα, δικαστής που είχε διοριστεί πρόσφατα από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ανακοίνωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία του δικαστηρίου.

Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν σε περαιτέρω όξυνση της σύγκρουσης για τη νομιμότητα των διορισμών και τη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Ο Ναβρότσκι ακύρωσε το ταξίδι του στη Σενεγάλη

Την ώρα που εκτυλίσσονταν τα γεγονότα στη Βαρσοβία, ο Πολωνός πρόεδρος βρισκόταν σε αεροσκάφος με προορισμό τη Σενεγάλη, όπου επρόκειτο να παραστεί στην έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων Νέων.

Μόλις ενημερώθηκε για τις εξελίξεις, ακύρωσε το ταξίδι του και επέστρεψε εσπευσμένα στην Πολωνία.

Το βράδυ της Παρασκευής μετέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο, όπου, σύμφωνα με τηλεοπτικές εικόνες, σημειώθηκε ένταση κατά την προσπάθειά του να εισέλθει στο κτίριο.

Ο Ναβρότσκι κατάφερε τελικά να μπει στο δικαστήριο, έπειτα από αντιπαράθεση με δικαστές που επιχείρησαν να εμποδίσουν την είσοδό του, και αποχώρησε αργά τη νύχτα.

Η σύγκρουση Τουσκ και PiS για το κράτος δικαίου

Η κρίση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει βαθιές πολιτικές και θεσμικές ρίζες.

Κατά την περίοδο διακυβέρνησης του εθνικοσυντηρητικού κόμματος Δίκαιο και Δικαιοσύνη (PiS), από το 2015 έως το 2023, πραγματοποιήθηκαν διορισμοί δικαστών που προκάλεσαν σοβαρές αντιδράσεις από ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε εκφράσει επανειλημμένα ανησυχίες για την ανεξαρτησία της πολωνικής Δικαιοσύνης και την πολιτική επιρροή στο Συνταγματικό Δικαστήριο.

Μετά την επιστροφή του στην πρωθυπουργία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου και να αντιμετωπίσει τις θεσμικές εκκρεμότητες της προηγούμενης περιόδου.

Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή έχει συναντήσει την αντίσταση της προεδρίας, καθώς ο Κάρολ Ναβρότσκι δεν έχει επικυρώσει διορισμούς δικαστών που προωθήθηκαν από την κυβέρνηση και τη Δίαιτα, την κάτω βουλή του πολωνικού Κοινοβουλίου.

Τουσκ: «Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας»

Ο Πολωνός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές κινήσεις, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν μέρος της προσπάθειας αποκατάστασης της νομιμότητας στους θεσμούς.

«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου αποτελεί καθήκον μας», δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο διακυβέρνησης του PiS αποτελεί δύσκολη διαδικασία, η οποία απαιτεί αποφασιστικές ενέργειες.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις παρεμβάσεις της ως αναγκαίες για την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, ενώ η προεδρία καταγγέλλει κινήσεις που, κατά την άποψή της, απειλούν τη θεσμική ομαλότητα.

Η σημερινή έκτακτη συνάντηση των πολιτικών δυνάμεων αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία για το εάν μπορεί να επιτευχθεί πολιτικός συμβιβασμός, χωρίς να συνεχιστεί η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης.